National Archives Center IV — Attraction in Da Lat City

Thật khó để đưa ra nhận định về quan điểm hiện tại của Biệt Điện đối với du lịch, nội dung được kiểm soát chặt chưa, nhưng sau khi tham quan vào tháng 3/2025 (nghe đâu vừa tu bổ và nâng cấp xong). Bản thân tôi cũng 1 HDV du lịch, trước khi đến thì tôi có mong chờ sẽ biết được thêm nhiều thông tin quan trọng, thêm những uẩn khúc và "scandal" của bà liên quan đến lịch sử, vậy nên tôi có một số nhận xét như sau: Về tích cực:

1. Đáng khen vì cơ sở hạ tầng, trang trí đẹp
2. Nhân viên nhiệt tình, giải thích dễ hiểu, thuyết minh viên xinh (nhưng là tmv của khu Mộc Bản Triều Nguyễn), chuyên nghiệp giọng rất hay. Về đánh giá "thấp":
3. Tôi nghĩ Sở Văn Hoá Thể Thao và Du Lịch Lâm Đồng nên xem xét và duyệt các thông tin trọng điểm tại đây, vì cái ý chính để khách du lịch trong nước và cả nước ngoài khi tới tham quan, họ cần biết và hiểu đó là bà Madam là người đã đàn áp dân tộc, là tay sai cho chính phủ VNCH, chứ không phải người tốt đẹp để mà mô tả như một vĩ nhân tại nơi này.
4. Đi từ cổng vào trong, bỏ qua một dãy hành lang để vào Biệt Thự Hồng Ngọc là các nội dung câu hỏi gợi mở về Áo Dài, nhưng không có thông tin quan trọng. thông tin về Áo dài Việt Nam, cũng không đầy đủ nữa, rồi thông tin về quá trình hình thành và phát triển của Đà Lạt thông qua hệ thống đường sắt Đà Lạt - Phan Rang cũng sơ sơ vài dòng, vài hình ảnh thông tin này phải đặt ở Ga Đà Lạt chứ không phải ở đây. Rồi bất ngờ nói về gia đình bà Xuân cùng chồng, rồi biến cố Phật giáo 1963, những câu nói đả kích Phật giáo của bà như thế nào, Kennedy nhận xét về bà như thế nào, vậy mà cũng chỉ có vài dòng đơn giản. Nếu là khách nước ngoài thì họ sẽ không biết là sẽ phải hiểu về bà Xuân là vĩ nhân hay tội đồ quốc gia để mà phải sống lưu vong không bao giờ về lại nước như thế.
5. Nội dung thông tin sơ sài, góp nhặt trên mạng và có cả hình ảnh phóng to bị cropped, và bản thân Biệt điện cũng là một nơi để ăn chơi, tiếp khách và thoát lạc của Bà cùng với nội các. Vậy mà tại sao lại đưa 2 nội dung đẹp và quan trọng của Việt Nam là Áo Dài Việt Nam và Mộc Bản Triều Nguyễn vào một địa điểm như thế này, 2 nội dung trên phải được đặt ở nơi khác để tôn vinh cái đẹp, tôn vinh lịch sử chứ sao lại đưa vào nơi từng liên quan đến người phụ nữ mà cả dân tộc đều ghét như thế. Mộc Bản Triều Nguyễn nếu được lưu giữ ở đây vậy bà Trần Lệ Xuân chắc đã từng quan tâm và bảo tồn hiện vật đó, mong xem xét lại.
6. Về kiến trúc cũng không biết ông nào thầu (chắc miss thông tin ở đâu đó), highligh là cái hồ bơi trước Bạch Ngọc giờ là sân khấu rồi.
7. Nên có chỗ để xe an toàn (mặc dù có bác bảo vệ) nhưng thấy mấy bạn để xe ven tường thì không hay lắm.

Chốt lại với giá vé 178k/người lớn (bao gồm 1 chai nước) là đắt so với nội dung được nhận lại

Không như kỳ vọng

Khu lưu trữ các mộc bản Triều Nguyễn (được coi là có giá trị nhất của toàn khuôn viên) chỉ có giá trị với ai làm nghiên cứu và biết tiếng Hán ko có giá trị với một khách tham quan du lịch bình thường. Khách được guide giới thiệu có màn hình hỗ trợ (mình ko nghe hết mặc dù bạn guide khá dễ thương), đi qua một hành lang hẹp khoảng 1 m dài khoảng 15m, nhìn qua cửa kính hẹp vào phòng trưng bày với những kệ lưu trữ các mộc bản, dưới ánh sáng mờ ảo. Ngoài cửa vào có khoảng vài chục mộc bản mẫu để du khách cầm tận tay cảm nhận. Bể bơi trước nhà lưu trữ đã biến thành sân khấu ngoài trời để phục vụ Madam Show, ko rõ đã hoạt động chưa.. Phần "tour" trên mình mất khoảng 15 phút.

Sau đó (từ đây ko có guide), khách đi xuống rồi qua cổng kiểm soát vé vào khu vườn trang trí kiểu hậu hiện đại với các tấm pano khá màu mè sặc sỡ. Đi tiếp lên khu ghi nhận công lao của bà Trần Lệ Xuân trong việc cách tân áo dài, trên đường đi có trưng bày ảnh của các thành viên gia đình họ Ngô và bà Xuân. Đi tiếp nữa ra biệt thự Hồng Ngọc bị bỏ hoang như nhà kho chứa đủ thứ kể cả rác. Tiếp đó bạn sẽ ra khu cafe và nhà hàng (cả 2 chưa phục vụ), rồi đến vườn Nhật Bản đang cải tạo lại với hồ nước hình chữ S cạn trơ đáy. Thế là hết hành trình, toàn bộ chắc hết khoảng 35 phút.

Bây giờ tiết lộ về giá vé: đoàn mình 4 người, sau khi đã chiết khấu cho 1 người trên 60 tuổi và 2 người thổ dân ở Đà Lạt, cậu bán vé khá dễ thương nói chú cho cháu 500k. Và điều khó hiểu là trên vé không ghi rõ giá tiền, không mã số thuế luôn. À quên, có được 4 chai nước suối.

Kết: Nếu bạn vì công việc nghiên cứu thì khônh nói, nhưng nếu là khách du lịch thì hãy cân nhắc kỹ trước khi mua vé - đây có thể không phải Đà Lạt như cách bạn kỳ vọng đâu. Mình không chụp hình..

Biệt điện Trần Lệ Xuân là một góc trời xa hoa và lộng lẫy của đệ nhất phu nhân đầy quyền lực lúc bây giờ. Nơi đây còn là một trong những nhân chứng lịch sử hào hùng của dân tộc. Cùng với các địa điểm tham quan nổi tiếng Đà Lạt như Dinh 1 Đà Lạt (Dinh Bảo Đại), Dinh 2 Đà Lạt (Dinh Toàn quyền Decoux)... biệt điện Trần Lệ Xuân mệnh danh là "Đệ nhất trời Nam" trên đồi Lam Sơn bởi sự xa hoa và tinh tế. Chỉ hai từ “biệt điện” cũng đủ để bạn hình dung được sự hào nhoáng và tráng lệ đến mức nào của nơi đây. Được xây dựng vào năm 1958, biệt điện có khuôn viên rộng lên tới 13.000 m2 với hàng chục lính canh gác 24/24 để bảo vệ an ninh tuyệt đối. Bất cứ ai cũng không thể tự tiện đến gần khu vực này và tất cả tin tức trong biệt điện đều được bảo mật. Vậy nên những thông tin về nơi này tới nay vẫn là một ẩn số.

Biệt điện được tu sửa, mở cửa lại vào năm 2008 và trở thành nơi lưu trữ của quốc gia IV, cất giữ nhiều tư liệu và thông tin quan trọng như tài liệu Mộc Bản Triều Nguyễn, bằng chứng của cuộc đấu tranh giành độc lập ở Tây Nguyên. Nơi đây còn được tổ chức UNESSCO công nhận là di sản tư liệu thế giới.

Toàn bộ biệt điện được bao phủ bởi sắc hoa rực rỡ và màu xanh cây cỏ quanh năm. Biệt điện gồm ba ngôi biệt thự lớn được chủ nhân đặt tên là Lam Ngọc, Bạch Ngọc và Hồng Ngọc. Còn có một khu vườn mang đậm phong cách Nhật Bản với sự kết hợp hài hòa giữa thảm cỏ xanh rì, ngàn hoa rực rỡ và bãi đá đặc trưng của kiến trúc Nhật. Đặc biệt, sau vườn hoa này còn có một hồ sen khi được bơm đầy sẽ hiện lên hình bản đồ Việt Nam, bản đồ ấy chứa cả dải phân cách vĩ tuyến 17 chia đất nước ta thành hai miền Nam - Bắc.