Frankish Castle of Chlemoutsi — Attraction in Municipality of Andravida and Kyllini

Το Χλεμούτσι ή Χλουμούτσι ή Clermont ή Castel Tornese ήταν τo σημαντικότερο κάστρο του Πριγκιπάτου της Αχαΐας. Κατασκευάστηκε στην αρχή της Φραγκοκρατίας.

Ήταν το πιο αντιπροσωπευτικό φράγκικο κάστρο της Ελλάδας.

Το Χλεμούτσι βρίσκεται πάνω σε ένα λόφο ύψους περίπου 220 μέτρων, σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα (περίπου 2-2,5 χλμ), στο δυτικότερο ακρωτήριο της Πελοποννήσου με θέα στο Ιόνιο Πέλαγος, απέναντι από τη Ζάκυνθο, στην ίδια ευρύτερη περιοχή με το λιμάνι και το κάστρο της Γλαρέντζας (σε απόσταση 5-6 χλμ.) και την Ανδραβίδα (κάπου στα 12-13 χλμ), την πρωτεύουσα του Πριγκιπάτου της Αχαΐας.

Το αρχικό όνομα του κάστρου ήταν Clermont, όπως το ονόμαζαν οι Φράγκοι. Οι Έλληνες το ονόμασαν Χλουμούτσι όπως φαίνεται στο Χρονικό του Μορέως ή Χλεμούτσι, η ονομασία που έφτασε σε εμάς σήμερα. Κατά την εποχή της βενετσιάνικης κυριαρχίας ονομάστηκε Castel Tornese, επειδή οι Βενετσιάνοι θεωρούσαν ότι εκεί γινόταν η κοπή των νομισμάτων του πριγκιπάτου της Αχαΐας, των τορνεζίων.

Το κάστρο χτίστηκε το 1220-1223 από τον πρίγκιπα της Αχαΐας Γοδεφρείδο Α΄ Βιλλεαρδουίνο (Geoffroi de Villehardouin ή «μισὶρ Ντζεφρέ» στο χρονικό). Ο Γοδεφρείδος ήταν Γάλλος ιππότης που συμμετείχε στην Δ’ Σταυροφορία μεταβαίνοντας κατευθείαν στη Συρία και έτσι δεν ήταν παρών στην άλωση της Πόλης το 1204. Μετά την επικράτηση των Φράγκων ήρθε στην Ελλάδα και τέθηκε στην υπηρεσία του Βονιφάτιου Μομφερατικού (εκ των ηγετών της Δ’ Στραυροφορίας και «βασιλεύς Θεσσαλονίκης»). Μαζί με τον Γουλιέλμο Σταμπλίτη, ο Γοδεφρείδος ήταν ο ηγέτης της κονγκέστας, δηλαδή της κατάκτησης του Μοριά από του Φράγκους. Το 1210 ο Γοδεφρείδος έγινε Πρίγκιπας της Αχαΐας, τίτλος που αρχικά απονεμήθηκε στον Σταμπλίτη ο οποίος στο μεταξύ είχε πεθάνει στη Γαλλία.

Η πρωτεύουσα του πριγκιπάτου ήταν η Ανδραβίδα η οποία ήταν ανοχύρωτη. Ο Γοδεφρείδος έκρινε ότι ήταν απαραίτητο να κτίσει κάστρο στο Χλεμούτσι για να την προστατεύει, αλλά να επιτηρεί και το επίνειό της την Γλαρέντζα που τότε ακόμα δεν είχε οχύρωση. Ένας άλλος λόγος για την ίδρυση του κάστρου ήταν το κύρος που προσέδιδε στον ιδιοκτήτη του ένα τέτοιο μεγαλόπρεπο παλάτι-φρούριο, αντάξιο του νεοαποκτηθέντος υψηλού τίτλου του.

Το κάστρο υπήρξε το μεγαλύτερο οικοδόμημα που έχτισαν οι Φράγκοι στα Βαλκάνια και από τις ελάχιστες περιπτώσεις που αντί να εκσυγχρονίσουν και να ενισχύσουν υφιστάμενες Βυζαντινές οχυρώσεις, προτίμησαν να ιδρύσουν εξαρχής ένα καινούργιο κάστρο εμφυτεύοντας άφθονα στοιχεία από την Γαλλική αρχιτεκτονική του 12ου αιώνα αλλά και από την οχυρωματική τεχνική των Σταυροφόρων της Μέσης Ανατολής.

Τότε το Χλεμούτσι το διεκδικούν διάφοροι ευγενείς. Οι Καταλανοί κατέλαβαν το κάστρο το 1315. Συγκεκριμένα το κάστρο κατελήφθη από τον Φερδινάνδο της Μαγιόρκας αρχηγό της Καταλανικής εταιρείας που είχε παντρευτεί την εγγονή του Γουλιέλμου και θεωρούσε ότι είχε δικαιώματα στο πριγκιπάτο. Τον επόμενο χρόνο όμως το κάστρο ξαναέγινε Φράγκικο όταν ο Φερδινάνδος ηττήθηκε στη μάχη της Μανωλάδας από τον Λουδοβίκο της Βουργουνδίας ο οποίος ήταν σύζυγος της Ματθίλδης του Αινώ (της άλλης εγγονής του Γουλιέλμου) η οποία ήταν και η νόμιμη κληρονόμος του θρόνου της Αχαΐας.

Στις αρχές του 15ου αιώνα, το κάστρο πέρασε στη δικαιοδοσία του Κάρολου Α΄ Τόκκου, Παλατινού κόμη Κεφαλληνίας - Ζακύνθου και Δεσπότη της Ηπείρου.

Το 1427 περιήλθε ειρηνικά στον ηγεμόνα του Μυστρά Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, μετά τον γάμο του με την κόρη του Λεονάρδου Β΄ Τόκκου, Μαγδαληνή η οποία για να παντρευτεί τον Παλαιολόγο μετονομάστηκε σε Θεοδώρα. Ο Κωνσταντίνος το χρησιμοποίησε ως στρατιωτικό και διοικητικό κέντρο του δεσποτάτου του Μορέως. Αργότερα το παρεχώρησε στον αδελφό του Θωμά.

Το 1460 το κάστρο κατελήφθη από τους Τούρκους και το 1687 από τους Ενετούς, που το κράτησαν στην κατοχή τους ως το 1715, όταν ξαναπέρασε στα χέρια των Τούρκων.

Φαίνεται όμως πως το Χλεμούτσι έχει αρχίσει να χάνει το σημαντικό του ρόλο στην άμυνα της περιοχής. Το 1701 ο Ενετός Γενικός Προβλεπτής του ΜορέωςGrimani εισηγείται την...

One of the best preserved castles in Europe. The restoration and preservation works, in the past 5-6 years is more the noteworthy, and a reason of praise for the local prefecture! You can visit nearly all of the outer and inner areas of the fortification, explore many indoor spaces that have been significantly restored, learn more about Peloponnese during Frankish, Venician and Byzantine periods in the indoor museums of the castle and admire the amazing views from the roof. The views include the entire Elis prefectural unit, all the way to Kyparissia mountains to the south, Erymanthos and Mainalon to the east and the mountains of Central Greece to the north, on a clear day. To the west, the islands of Zakynthos, Kefalonia, Ithaki and Lefkada are visible, surrounded by the serene vastness of the Ionian Sea and the central...

The castle of Clermont (which in time was adapted to Chlemoutsi by the local population) was built in the mid 1220s by the house of the Villehardouin princes to establish their control over the rich yield of the surrounding plains. Strong military position offering great observation to the princes holdings as well as to the main port of Clarence (now known as Kyllini or Glarentza) and the main local city of the period, Andravida. Well preserved and recently restored, it now also houses an interesting collection and offers a wonderful time both to medieval scholars as well as casual sightseeers. Easily accessible and spectacular, its...