مسجد جامع قاین (ذوالقبلتین) اولین اثر تاریخی به ثبت رسیده در خراسان جنوبی است که با گذشت بیش از یک هزار و 100 سال همچنان به عنوان بلندترین عمارت قاین و یک شاهکار اصیل ایرانی اسلامی محسوب می شود. این مسجد دو محراب دارد که یکی بسوی کعبه و دیگری بسوی بیت المقدس است. بااستناد کتیبه موجود در ایوان مسجد جامع، این بنا در سال ۷۹۶ هـ. ق به دستور امیر جمشید قارنی ساخته شده است. بنابراین مسجد جامع قائن از آثار ساخته شده در اواخر دوره ایلخانی و اوایل دوره تیـموری است. اين اثر داراي اجزايي از قبيل صحن، ايوان، شبستانها، حجرهها، در ورودي، پاياب و ساعت آفتابي است. ايوان مسجد شاخصترين عنصر معماري آن است. عمده تزيينات به كار رفته در بنا شامل آجركاريهاي پيشاني ايوان، نقاشيهاي سطوح داخلي ايوان و تزيينات بكار رفته در محرابهاي دوگانه آن ميباشد. در میان صحن مسجد جهت تعیین ظهر شرعی قاین ساعت آفتابی توسط استاد توحیدی ساخته شده است. این اثر در تاریخ ۲۹ آذر ۱۳۱۶ با شمارهٔ ثبت ۲۹۵ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مسجد بنایی است بسیار قدیمی و درنهایت شکوه و جلال که علاوه بر جنبه معنوی دارای ظاهری دلچسب و فرح انگیز است. امروز با گذشت 1100سال همچنان این بنا بلندترین عمارت قائن می باشد.
منبر چوبی بزرگ و نفیس مسجد مربوط به سال 1082هجری است که از چوب چنا ر توسط استاد محمد واعظی کاخکی به طرز ماهرانه ای ساخته شده است. کتیبه آن با خط مسخ بر روی آن منبت کاری است "عمل استاد محمد مقیم بن استادمحمد ولی بن استاد حسن علی کاخکی فی شهور سنه اثنان وثمانون بعدالالف"
در میان صحن مسجد پایابی مسقف جهت دسترسی به آب قنات جعفر آباد و به دستور صفشکن خان همزمان با حکومت شاه سلیمان صفوی احداث شد.
در سال 1354 در كاوشهاى شبستان شمالى وجود سه پايه ستون سنگى با درازا و پهناى يك متر در يك متر با سنگ لاشه و ملات ساروج كشف شده كه پايه هاى كنونى شبستان بر روى آنها بنا شده است. به منظور وسعت دادن شبستان پايه هاى كنونى را حدود پنجاه سانتى متر عقب نشانده اند و وجود يك ستون چهارقلو در شبستان مورد نظر كه مشابه ستونهاى مسجد جامع اصفهان از دوره سلجوقى است نشان مى دهد كه در اين محل بنايى از دوره سلجوقى وجود داشته كه در اثر زلزله صدمه ديده و در دوره تيمورى تجديد بنا گرديده است. گمانه زنى در اين محل و كشف سه تنور پخت نان مشخص كرد كه اين قسمت مسكونى بوده است. سفالهايى از دوره سلجوقى در اين مكان به دست آمده كه به سفالهاى رباط شریف شباهت دارد. در خاكبردارى حياط به عمق هشت سانتى متر قطعاتى از آجرهاى سلجوقى كه مربوط به نماى مسجد بوده و در يك زلزله شديد خراب شده و فرو ريخته كشف شده است. از نمونه هاى مختصر كشف شده چنين برمى آيد كه نما شامل كتيبه ها، آجركارى هاى بسيار زيبا و پركار با نقشهاى گل و گياه و فتيله هاى آجرى با نقشهاى گره بوده است.
بسیاری معتقدند از قلعه کوه تا دژ مرکزی شهر و مسجد جامع یک تونل زیر زمینی وجود داشته و مورد استفاده بوده است. احتمال دارد این معبر با مسیر کاریز جعفرآباد یکی باشد که در نزدیکی قلعه کوه معبرش مجزا می گردد.
در میان صحن مسجد جهت تعیین ظهر شرعی قاین ساعت آفتابی توسط استاد توحیدی ساخته شده دو درب مسجد یکی به سوی بازار قدیمی در شرق با دری بزرگ و دیگری به سوی شمال (محل بازار...
Read moreمسجد جامع در قاین )) قاین یکی از شهرهای استان خراسان جنوبی است. علاوه بر این به دلیل حضور تپههای باستانی فراوانی که در پیرامون شهر قرار دارد و با توجه به کاوشها و تحقیقاتی که روی آن انجام شده است، نشان از قدمت بسیار این سرزمین و بیانگر وجود حیات بشر در آن است. طبق روایات قاین توسط کی لهراسب (پدر گشتاسب) از فرمانروایان بلخی در دوران زرتشت ساخته شده است. با توجه به پیشینه تاریخی این ناحیه از ایران، بدیهی است که بتوان آثار تاریخی و باستانی ارزشمندی را که طبق اظهارات باستانشناسان و محققان حدود ۱۷۰ اثر است، مشاهده کرد. آثاری چون تپههای باستانی، قلعههای تاریخی، خانهها و مساجد کهن، آرامگاهها، غارهای زیبا و بسیار قدیمی، دژهای زیرزمینی و محوطههای باستانی که در کنار زیباییهای طبیعی میتواند این شهرستان را به یکی از مقاصد برتر گردشگری تبدیل سازد. مسجد جامع قاین، یکی از زیباترین، مرتفعترین و محبوبترین بناهای تاریخی و جاهای دیدنی استان خراسان جنوبی در قاین است که در کنار معماری زیبا و تزئینات خیرهکنندهای که توسط هنرمندان ایرانی ایجاد شده است، به دلیل داشتن دو محراب با دو قبله، در بین گردشگران داخلی و خارجی، شهرت قابل...
Read moreاین مسجد بنایی است بسیار قدیمی و در نهایت شکوه و جلال که علاوه بر روحانیت معنوی دارای ظاهری دلچسب و فرحانگیز است. امروز با گذشت ۶۴۰ سال همچنان این بنا پابرجاست؛ و تا چند سال پیش، قبل از احداث مجتمع مسکونی هزار واحدی مسکن مهر، بلندترین عمارت قائن بود.
درمورد بنای اولیه آن اختلاف نظر وجود دارد. استقرار یکی از پایههای مسجد بر روی آتشکده ساسانیان گویای تاریخ کهن آن است. اغلب مورخان و جهانگردان در بیان و معرفی شهر قائن به مسجدجامع صراحتاً اشاراتی داشتهاند.
صوره الارض ابن حوقل (۳۳۱ ه. ق) می نوسید: «قائن وسعت آن چند سرخس است و بناهای آن از گل و دارای قهندژ (کهندژ) است که خندقی درپیرامون دارد و مسجد جامع و دارالاماره در قهندژ است.»
ناصر خسرو قبادیانی در اواسط قرن پنجم هجری از این شهر دیدن کرده و آن را چنین توصیف کردهاست: «قائن شهری بزرگ و حصین است گرد شهر خندقی دارد و مسجد آدینه به شهر اندر است و آنجا که مقصوره است تاقی عظیم و بزرگ چنانکه در خراسان از آن بزرگتر ندیدیم و آن تاق نه در خور مسجداست و عمارت همه شهر...
Read more