Nie mogę oceniać miejsca, w którym zginęło tyle ludzi - ale mogę ocenić jego walory. Pamiętałem dawne, pierwsze Muzeum, potem baraki w końcu - odwiedziłem będąc przejazdem to, co można zobaczyć teraz. I tu w pewnym sensie mam prawo do subiektywnych ocen. Zacznijmy od obszaru krematorium - niegdyś stała tu okrągła forma, kryjąca prochy. Teraz została ona zasypana, a całość wyłożono białym kamieniem - robi to wrażenie. Również nowoczesny budynek Muzeum sprawia, że człowiek myśli "nareszcie!" w odniesieniu do nadania godności ludziom i duszom, które gdzieś się tu błąkają. Tyle że jak ktoś najpierw zobaczył Bełżec, bez trudu dostrzeże kalkę, jaką posłużono się w Sobiborze. Ta sama forma, podobny układ wzniesienia i awangardowy budynek w bezpośrednim sąsiedztwie obozu. Owszem, oba obozy powstały niemal jednocześnie i to może być usprawiedliwieniem, ale uderzająca, przygniatająca forma Bełżca została zrealizowana lepiej, lepiej zadbano też o otoczenie. Stary pomnik stoi spętany za rozpadającym się płotem podwórka, zza którego wygląda złom, rozebrane rowery i nieszczelny wychodek - więc radzę rozejrzeć się po Bełżcu i najbliższej okolicy, by zrozumieć. Pomysł był świetny, ale realizacja tego typu sprawdziła się tylko raz, potem jest kopią a w tym wypadku zwyczajnie mniej udaną.
No i najlepsze - ponieważ Muzeum jest zamknięte, w środku siedzi Pan, któremu spacery nie są na rękę. Wyszedł do nas zapewne wzburzony bo zaglądaliśmy przez okno, uprzejmie informując że muzeum jest zamknięte i pytając czego chcemy. Zwrócił uwagę, że zakaz wejścia obowiązuje na terenie całego muzeum (więc i terenów leśnych), nam tu nie wolno przebywać. No a potem, jak uprzejmie się zgodziliśmy, to się uruchomił na całego i oczywiście nie omieszkał zwrócić uwagi że zdjęć też nie wolno robić. Doprawdy? W Państwowym Muzeum? Nie wiem, czym kieruje się kierownictwo takich placówek, zatrudniając jakiegoś nietryba Pierdziwąsa który pilnuje spuścizny śmierci w miejscu, gdzie urządzała sobie żniwa i nie potrafi odróżnić człowieka który z szacunkiem chce to miejsce uczcić i odwiedzić starając się nikomu nie przeszkadzać od kogoś, kto wpada tam dla zabicia czasu. Parę lat temu przeszliśmy torami z Chełma do Sobiboru, by uczcić pamięć tych, którzy walczyli o swoje życie i wolność, a dziś odwiedziny potrafi zepsuć zarozumiały ochroniarz oddelegowany z supermarketu, z zerową wiedzą i atencją któremu nie wolno przerywać picia kawy i oglądania telewizji bo cytuję "trzeba do majdanka dzwonić i sie umawiać a nie o tako przyjeżdżać". Dodam, że oprócz nas byli na terenach leśnych inni ludzie, od których zachowywaliśmy dystans rzędu minimum 200 metrów, znacząco więksi fizycznie do których nie poszedł, a najlepsze - informował nas o zamkniętym muzeum, wygłaszając przemądrzałe tyrady o zdjęciach, będąc kompletnie bez maseczki, ani na szyi, ani na twarzy, ani nawet na kolanie. Pojadę do Sobiboru jeszcze raz jak się to wszystko skończy - i chciałbym by nikt więcej mi tak ważnej wizyty nie psuł, nawet jeśli po prostu chcę stanąć i pomilczeć w hołdzie dla umarłych.
PS. Ten sam Pan chciał od moich znajomych kase za skorzystanie z parkingu chociaż muzeum bylo...
Read more
Learn more insights from Wanderboat AI.
