SADOK KOK THOM HISTORICAL PARK — Attraction in Sa Kaeo Province

อุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม ปราสาทสด๊กก๊อกธม หรือ ปราสาทสด็อกก็อกธม​ มีความหมายว่า “กกกอใหญ่” หรือ “บึงต้นกกใหญ่” ในอดีตชาวบ้านเคยเรียกปราสาทแห่งนี้ว่า “ปราสาทเมืองพร้าว” โดยมีเรื่องเล่าว่า​ มีคนหลงทางเข้าไปในดงแล้วเห็นว่ามีต้นมะพร้าวขึ้นอยู่โดยรอบตัวปราสาท ปราสาทนี้จัดเป็นโบราณสถานที่ใหญ่และสำคัญของจังหวัดสระแก้ว อยู่ห่างจากอำเภออรัญประเทศไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 35 กิโลเมตร อยู่ห่างจากอำเภอตาพระยามาทางทิศใต้ประมาณ 15 กิโลเมตร จัดเป็นปราสาทหินขนาดใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออกของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2539-2553 กรมศิลปากรได้สำรวจโบราณสถาน และอนุรักษ์พัฒนาปราสาทสด๊กก๊อกธม และปี พ.ศ. 2560 กรมศิลปากรประกาศจัดตั้งปราสาทสด๊กก๊อกธมขึ้นเป็นอุทยานประวัติศาสตร์แห่งใหม่ แห่งที่ 11 ปราสาทสด๊กก๊อกธมสร้างด้วยหินศิลาแลง ตามลักษณะศิลปะขอมแบบคลัง-บาปวน สร้างเสร็จในคริสต์ศตวรรษที่ 11 ในสมัยพระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2 (Udayadityavarman II) ในบริเวณทิศตะวันออกเฉียงเหนือของปราสาท มีคำจารึกเป็นภาษาสันสกฤต ความยาว 340 บรรทัด ระบุความเป็นมาของการก่อสร้างปราสาทแห่งนี้ สิ่งที่มีคุณค่าและสำคัญยิ่งของปราสาทสด๊กก๊อกธม คือ การพบหลักศิลาจารึกสด๊กก๊อกธม (หลักที่ 2)ซึ่งจดบันทึกเรื่องราว ประวัติศาสตร์ของชนชาติขอมเป็นช่วงระยะเวลานานถึง 200 ปี นับจากรัชสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 2 (พ.ศ. 1345-1393) กษัตริย์ผู้สถาปนาอาณาจักรเมืองพระนคร (Angkor) และเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบเทวราช ในจารึกได้กล่าวถึงกษัตริย์อีกหลายพระองค์ จนถึงสมัยพระเจ้าอุทยาทิตยวรมันที่ 2 ปราสาทหินสด๊กก๊อกธมเป็นปราสาทหินในวัฒนธรรมขอมซึ่งเป็นศาสนสถานเกี่ยวเนื่องกับศาสนาฮินดูแบบไศวนิกายที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออก สร้างขึ้นตามลักษณะศิลปะขอมแบบคลังต่อบาปวนในช่วงพุทธศตวรรษที่ 15-16 มีการสำรวจพบศิลาจารึกสองหลักซึ่งตั้งชื่อว่าจารึกสด๊กก๊อกธมที่มีความสำคัญต่อการศึกษาประวัติศาสตร์ราชวงศ์ขอมเป็นอย่างมาก ปราสาทสด๊กก๊อกธมปัจจุบันได้รับการบูรณะอย่างถูกต้องและสวยงามด้วยวิธีอนัสติโลซิสหรือการพยายามค้นหาชิ้นส่วนหินที่กระจัดกระจายมาทดลองประกอบกลับคืนตำแหน่งเดิม ทำเครื่องหมายไว้แล้วรื้อออกเพื่อเสริมฐานรากและความแข็งแรงใหม่ จากนั้นจึงนำชิ้นส่วนกลับขึ้นไปประกอบใหม่อีกครั้งหนึ่ง จนทำให้เราได้เห็นสภาพของตัวปราสาทได้อย่างชัดเจน สิ่งแรกที่เราจะได้เห็นเมื่อจะเดินเข้าสู่ตัวปราสาทก็คือ “เสานางเรียง” เสาหินทรงสี่เหลี่ยมยอดเสาสลักคล้ายรูปดอกบัวตูมจำนวน 86 ต้น ตั้งเรียงรายเป็นระยะทั้งสองข้างเชื่อมไปยังประตูทางเข้าสู่ตัวปราสาท แต่ก่อนจะถึงตัวปราสาทก็จะเจอกำแพงแก้วก่อด้วยศิลาแลง ผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ทางเข้ามีโคปุระ (ซุ้มประตู) ชั้นนอกและชั้นใน หน้าบันยังคงปรากฏลวดลายแกะสลัก ผ่านซุ้มประตูด้านนอกเข้ามาจะเจอคูน้ำรูปปีกกาสองด้านซ้ายขวาล้อมปราสาทชั้นในไว้ ยังคงมีเสานางเรียงเชื่อมไปสู่ระเบียงคดซึ่งก่อด้วยศิลาแลงและหินทรายล้อมรอบตัวปราสาทและสิ่งก่อสร้างชั้นใน มีระเบียงคดชั้นในตรงกลางระเบียงคดทั้งสี่ด้าน โดยโคปุระชั้นในด้านทิศตะวันออกมีขนาดใหญ่ที่สุดแสดงถึงความสำคัญ เมื่อผ่านระเบียงคดเข้ามาเราจะพบกับ “บรรณาลัย” ทั้งสองด้าน ด้านละ 1 หลัง สันนิษฐานว่าเป็นอาคารที่ใช้เก็บคัมภีร์หรือเป็นวิหารเทพชั้นรอง จากนั้นก็มาถึงสิ่งก่อสร้างสำคัญคือ “ปราสาทประธาน” ซึ่งเปรียบเสมือนยอดเขาพระสุเมรุที่ประทับของเทพเจ้า มีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ความสูงกว่า 20 เมตร มีบันไดขึ้นลงทางด้านหน้า ฐานก่อด้วยศิลาแลงซ้อนกัน 2 ชั้น ส่วนตัวปราสาทก่อด้วยหินทรายมีทางเข้าด้านทิศตะวันออกและประตูหลอกอีกสามด้าน ยอดปราสาทประธานเรียงซ้อนลดหลั่นกัน 5 ชั้น แต่ละชั้นแสดงถึงรูปจำลองอาคารหรือชั้นวิมาน ตรงกึ่งกลางมีหน้าบันและกรอบหน้าบันแกะสลักลวดลายพันธุ์พฤกษา มีเศียรนาคประดับอยู่ที่ปลายทั้งสองด้าน หน้าบันชั้นล่างสุดด้านทิศตะวันออกเป็นภาพเล่าเรื่อง “พระศิวนาฎราช” ส่วนรอบปราสาทประธานมีเสานางเรียงขนาดเล็กปักล้อมรอบจำนวน 18 ต้น เพื่อแสดงให้เห็นความสำคัญของปริมณฑลอันศักดิ์สิทธิ์...

We’ve been visiting this temple for many years — since 2008 — and have witnessed its development with great appreciation. It has always been beautifully maintained, and we were honestly amazed that there was no entrance fee for such a well-kept and carefully built place. Since about a month ago, an entrance fee has been introduced, which we fully support — maintaining a site like this costs money, and it’s only fair.

However, what really disappoints me is the dual pricing policy: Thai visitors pay only a fraction of the fee (20 Baht), while foreigners are charged 200 Baht. I find this unfair, especially as a long-term resident and taxpayer in Thailand. I believe equal treatment should be the standard, not the exception.

Because of this, I personally no longer feel welcome and have decided not to return. It’s a pity, because the temple and the grounds are truly worth five stars — but I can’t give a full rating out of principle. This review is not about discouraging others, but simply to...

มาเที่ยวชม ปราสาทหินใหญ่สุดของภาคตะวันออก ใน “อุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม” (ต. โคกสูง อ. โคกสูง จ. สระแก้ว) พื้นที่ 641 ไร่ สร้างเป็นเทวสถานเมื่อ พ.ศ.1595 ณ ปี 2567 อายุ 972 ปี ใช้ประกอบพิธีทางศาสนา และเปรียบเป็นที่ประทับของพระศิวะ เทพเจ้าสูงสุดในศาสนาฮินดู เป็นโบราณสถานที่คงสภาพความงดงามประทับใจ ห่างจากชายแดนประเทศไทย-กำพูชา เพียง 1 กม. จึงมีด่านทหารตั้งตามทาง เป็นโบราณสถานสร้างด้วย ศิลาแลง และ ศิลาทราย งดงาม ดูใหม่เป็นระเบียบ “เข้าชมฟรี” มีข้อมูลที่น่าสนใจที่จุดต่าง ๆ ภูมิทัศน์สะอาด เจ้าหน้าที่แต่ละจุดให้ข้อมูล ได้อย่างประทับใจ มีบริการการดูแลรักษาเหมือนเอกชน เป็นอุทยานประวัติศาสตร์ ใหม่สุด (ลำดับที่ 11 เมื่อปี 2560) ในการดูแลของ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ปี 2478 กรมศิลปากร ประกาศขึ้นทะเบียนปราสาทเป็น โบราณสถาน พื้นที่ 641 ไร่ 2 งาน 82 ตารางวา ปี 2534 (2 ก.พ.) สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จทอดพระเนตร “ปราสาทเมืองพร้าว” (มีต้นมะพร้าวรอบ) ปี 2536 เปลี่ยนชื่อ “ปราสาทเมืองพร้าว” เป็น “ปราสาทสด๊กก๊อกธม” (หมายถึง รกด้วยต้นกกใหญ่) ปี 2539–2553 กรมศิลปากรดำเนิน โครงการอนุรักษ์และพัฒนาปราสาท รวม 15 ปี ปี 2553 (อังคาร 31 ส.ค.) สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จมาปราสาท และทรงปลูก ต้นน้ำเกลี้ยง (รักใหญ่) ปี 2565 (5 พ.ค.) สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงเปิด “อุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม” “ศูนย์บริการข้อมูล” และทรงปลูก “ต้นมะขามป้อม” เป็นเทวสถานของศาสนาฮินดู สร้างจำลอง “เขาไกราศ” ที่ประทับของ “พระศิวะ” เป็น ปราสาทยอดปรางค์สูง ตั้งบนฐานสูงอยู่ที่ล้อมด้วย “ระเบียงคต” และมี สระน้ำ เสมือนเป็นมหาสมุทรล้อมเขาไกราศ มีทางเดินเสมือนเป็นสะพานข้ามมหาสมุทร และเชื่อมโลกมนุษย์และสวรรค์ ศาสนสถาน โบราณวัตถุ และสถานที่สำคัญ ได้แก่ ๑. “ปราสาท” ที่ประทับพระศิวะ ประดิษฐาน ศิวลึงค์จำลอง ๒. “มณฑป 2 หลัง” หน้าปราสาท สำหรับเตรียมการบูชา ๓. ศิลาหินทราย ตั้งริมทางเดินใกล้ มณฑปเหนือ มีพระนามภิไธย “สิรินธร” ๔. “ระเบียงคต” มี โคปุระ (ซุ้มประตู) ทั้ง 4 ทิศ ๕. “สระน้ำ” ระหว่าง ระเบียงคต กับ กำแพงแก้ว ๖. “กำแพงแก้ว” และ โคปุระ ๘. “ทางดำเนิน” (มี 3 ช่วง) เป็นถนนพื้นศิลาแลง ขอบถนนเป็นแถว “เสานางเรียง” ยาวไปถึงปราสาท 143 ต้น มากสุดในไทย ๗. “ต้นน้ำเกลี้ยง” สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงปลูก หน้ากำแพงแก้ว ๙. บ่อเก็บน้ำ “บารายน้อย” หน้ากำแพงแก้ว และ “บารายใหญ่” ที่ปลายสุดของ “ทางดำเนิน” ทิศตะวันออกของปราสาท ๑๐. “ศูนย์บริการข้อมูล” ชมวิดีทัศน์ นิทรรศการ และวัตถุโบราณ ๑๑. “ต้นมะขามป้อม” สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงปลูกหน้า “ศูนย์บริการข้อมูล” ๑๒. ลานบล็อกหินปราสาท ด้านใต้ นอกกำแพงแก้ว

บันทึกภาพ: เช้าวันพุธที่ 6 พฤศจิกายน 2567, 10:40-11:55 น. อุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม ต. โคกสูง อ. โคกสูง จ. สระแก้ว 13°50'37.0"N 102°44'14.9"E (13.843611, 102.737472), altitude 58 m. Post: Dec 21,...