Virgin Mary Monastery — Attraction in Şebinkarahisar

Meryem Ana Manastırı (Şebinkarahisar) Tarihi

Meryem Ana Manastırı, Giresun’un Şebinkarahisar ilçesinde, Kayadibi Köyü yakınlarında yer alan, kayalara oyulmuş tarihi bir manastırdır. Anadolu’daki en eski Hristiyan yapılarından biri olduğu düşünülen bu manastır, özellikle Bizans döneminde önemli bir dini merkez haline gelmiştir.

Kuruluşu ve Erken Dönem Tarihi

Manastırın kesin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte, 4. yüzyılda Roma İmparatoru I. Theodosius (379-395) döneminde yapıldığı tahmin edilmektedir. O dönemde Hristiyanlık, Roma İmparatorluğu’nda resmi din olarak kabul edilmiş ve Anadolu’nun birçok yerinde manastırlar inşa edilmiştir. Manastır, özellikle Pontus Rumları tarafından yoğun olarak kullanılmış ve Bizans döneminde gelişerek önemli bir dini merkez haline gelmiştir.

Bizans ve Trabzon İmparatorluğu Dönemi

Bizans döneminde manastır, din adamları ve keşişler için bir inziva yeri olarak kullanılmıştır. Manastırın, 1204 yılında Latin istilası sonrası kurulan Trabzon İmparatorluğu döneminde (1204-1461) büyük önem kazandığı düşünülmektedir. Trabzon Rum İmparatorluğu’nun Hristiyan din adamları ve keşişler için önemli bir merkezi olduğu bilinirken, Meryem Ana Manastırı da bu süreçte etkisini artırmıştır.

Osmanlı Dönemi

1461 yılında Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon’u fethetmesiyle birlikte, bölgedeki birçok manastır gibi Meryem Ana Manastırı da Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Osmanlı, fethettiği topraklarda din özgürlüğü tanıdığı için manastır varlığını uzun bir süre devam ettirmiştir. Ancak, Osmanlı’nın ilerleyen dönemlerinde manastırın eski önemini kaybettiği ve zamanla terk edildiği düşünülmektedir.

Cumhuriyet Dönemi ve Günümüz

Cumhuriyet dönemine gelindiğinde, mübadele sonrası bölgede Rum nüfusun azalmasıyla manastır kaderine terk edilmiştir. Zamanla doğa koşulları ve insan eliyle tahrip olan yapı, bugün harap halde olsa da hala ziyaret edilebilmektedir.

Manastır, dik bir yamaca oyulmuş olup, büyük ölçüde kayalardan şekillendirilmiştir. İçinde kilise, keşiş hücreleri, ibadet alanları ve çeşitli odalar bulunmaktadır. Yapının mimarisi ve konumu, Trabzon’daki Sümela Manastırı’na benzetilmektedir.

Manastıra Ulaşım ve Ziyaret

Meryem Ana Manastırı, Şebinkarahisar merkeze yaklaşık 10 km uzaklıktadır. Manastıra ulaşım için Kayadibi Köyü’ne kadar araçla gidilebilir, ancak son kısım yürüyerek çıkılmaktadır. Bölgenin sarp ve engebeli yapısı nedeniyle dikkatli olunması gerekmektedir.

Sonuç: Meryem Ana Manastırı, tarihi ve mistik atmosferiyle önemli bir kültürel mirastır. Özellikle doğa ve tarih tutkunları için ziyaret edilmesi gereken yerlerden biridir. Ancak korunma altına alınmadığı için zamanla daha da harap olma riski...

Sarıyer Köyü, Kayadibi Mahallesi’nin doğusunda bulunan Meryemana Manastırı’nın ilk kuruluşu, güncel kaynaklarda 481 – 490 yılları olarak yazılsa da, bu bilgiyi doğrulayacak herhangi bir kayıt mevcut değildir. Akademik yayınlarda, manastırın ortaçağlarda inşa edildiğini, 19. yüzyılda ise yanarak büyük bir tahribata uğradığını ve tamamen yenilendiğini bildirmektedir. Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde yer alan 1908 tarihli bir belgede, manastırın Başpapaz Yuvanikyus namına kayıtlı olduğu, Yuvanikyus’un bilâveled ölümü üzerine müzayede ile satış kararı alındığı, bu karardan vazgeçilerek manastırın yeni papaz İlya Efendi’ye tahsis edilmesinin talep edildiği görülmektedir.

Tapu kaydına göre 27.500 metrekarelik bir alana yayılan manastır kompleksinde maşatlık, şapel, bahçe, ayazma, çeşme, mezar yapısı, manastır, kilise ve dehliz yapıları yer alır. Maşatlık (mezarlık), Kayadibi Köyü’nün doğusunda hafif meyilli bir arazi üzerinde bulunmaktadır. Çevresi taş duvarla çevrili olan maşatlığın girişi, batı cephesinin güney köşesindedir. Burada 40 – 50 civarında mezarın bulunduğu mahalle sakinleri tarafından ifade edilmektedir.

Kareye yakın dikdörtgen planlı olan şapelin, batıdaki giriş kısmının sadece temel izleri mevcutken, doğu kısmı pencereden itibaren kemerin üst seviyesine kadar ayaktadır. Şapelin içten ve dıştan yarım yuvarlak formlu apsisi sağlam durumdadır. Ayazma, çeşme, mezar ve bir odanın yer aldığı manastır bahçesi iki kademeli olarak inşa edilmiştir. Ayazmanın bir kısmı doğal kayalıktan faydalanılarak muntazam olmayan moloz taş malzeme ile inşa edilmiş olup, yuvarlak planlı ve yaklaşık üç metre çapındadır. Ayazmadan sonra güneye yönelen yolun sonunda çeşme vardır. Arkasında sarnıç şeklinde su deposuna sahip olan çeşme, üçgen alınlıklı olup, sivri kemerli bir nişe sahiptir. Bu nişin ortasında kare planlı kitabelik ve her iki yanında da küçük birer niş vardır. Kitabelik kısmı boş olup, kitabeliğin her iki yanında maşrapa koymak için kemerli iki küçük niş daha vardır. Su deposunun içi, kısmen tahrip olmuş kırmızımsı bir sıva ile kaplanmıştır. Deponun üzeri kısmen çöküktür. Çeşmenin güneyinde, doğal kayanın çıkıntısı üzerine set şeklinde taş duvar örülerek, içinin toprakla doldurulması sonucu elde edilmiş bir mezar yapısı vardır. Mezar, defineciler tarafından...

Meryem Ana Manastırı - Giresun

Şebinkarahisar ilçesinin 11 kilometre doğusunda, Sarıyer köyünde bulunan Meryem Ana Manastırı, Bizans Dönemi'ne aittir. Büyük bir tahribata uğrayan manastırın bugünkü kalıntıları ise tamamen yenilendiği 19. yüzyıldan kalmadır. Sarp bir kayalığın ortasında büyükçe bir oyuk içerisine yapılmasıyla Trabzon Sümela Manastırı'nı anımsatan yapının buradan etkilenerek inşa edildiği tahmin edilmektedir. Birçok yapı kompleksinin bir arada bulunduğu manastırda yer yer düzgün kesme taş kullanılsa da aslında yapı düzgün olmayan yerli moloz taşlardan inşa edilmiştir.

Manastırın önünde solda bir su sarnıcı, sağda ise kesme taştan yapılmış bir çeşme bulunur. Duvarları resimlerle süslenmiş toplamda otuz iki odanın olduğu manastırın merdivenle çıkılan ikinci kademesinde yan yana eşit boyutlu dört öğrenci odası vardır. En üstte kayalara oyulmuş kilise yer alır. Her nef bir apsise sahiptir.

Yatakhane, dershane, kilise, yemekhane, çeşme ve diğer yapı komplekslerinin bir arada olduğu manastır, büyük ölçüde tahrip olmuş durumda iken 2013 ve 2014 yıllarında Giresun Valiliği ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilmiştir. Birinci derecede doğal ve arkeolojik sit alanı olan manastır, 2014 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca örenyeri ilan edilerek turizme açılmıştır.

Giresun Şebinkarahisar Meryem Ana Manastırı'na Nasıl Gidilir?

Şebinkarahisar Meryem Ana Manastırı'nın, Giresun merkeze olan uzaklığı 126 kilometredir. Araç ile ulaşımı kolaydır.

Nasıl Gidilir: Giresun Şebinkarahisar Meryemana Manastırı'na, Giresun merkezden Şebinkarahisar İlçesi'ne olan uzaklık 115 kilometre olup, Meryemana Manastırı'nın, Şebinkarahisar merkezine olan uzaklığı ise 11 kilometredir. Araç ile...