Lăng Thiệu Trị nằm ở địa phận làng Cư Chánh, xã Thủy Bằng, huyện Hương Thủy, cách Kinh thành chừng 8km. Ở ngôi vua được 7 năm, vua Thiệu Trị lâm bệnh mất ngày 4-11-1847 (thọ 41 tuổi). Sinh thời, nhà vua chưa nghĩ đến cái chết của mình và không muốn binh, dân hao tổn quá nhiều sức lực và của cải, nên ông chưa xây cất sơn lăng. Vừa lên kế vị, vua Tự Đức đã sai các thầy địa lý trong triều đình đi tìm đất xây lăng. Quá trình xây dựng Xương Lăng diễn ra nhanh chóng và gấp rút, chỉ sau 3 tháng thi công các công trình chủ yếu đã hoàn thành. Ngày 14-6-1848 vua Tự Đức lên Xương lăng kiểm tra lần cuối. 10 ngày sau, thi hài cua Thiệu Trị được đưa vào an táng trong lăng, sau 8 tháng quàn trong điện Long An ở cung Bảo Định. Vua Tự Đức viết bài văn bia dài trên 2500 chữ, khắc trên tấm bia “Thánh Đức thần công”, dựng vào ngày 19-11-1848 để ca ngợi công đức của vua cha. Như vậy, từ ngày bắt đầu (11-2-1848) đến ngày hoàn tất, lăng Thiệu Trị được thi công trong vòng chưa đầy 10 tháng. Tổng thể kiến trúc của lăng Thiệu Trị là sự kết hợp và chọn lọc từ mô thức kiến trúc của lăng Gia Long và Minh Mạng. Xương lăng giống với Thiên thọ lăng (lăng Gia Long) ở chỗ không có la thành khu vực lăng mộ và tẩm điện biệt lập, song song với nhau. Xương lăng giống Hiếu lăng (lăng Minh Mạng) ở chỗ cách thức mai táng với việc xây dựng toại đạo (đường hầm đưa quan tài vào huyệt mộ) Bửu thành hình tròn với hồ Ngưng Thúy hình bán nguyệt bao bọc Bửu Thành, các cầu bằng đá, nghi môn, nghê đồng… Lăng gồm hai khu vực: lăng và tẩm. Phần lăng nằm ở bên phải, trước có hồ Nhuận Trạch thông với hồ Điện. Sau hồ Nhuận Trạch là nghi môn bằng đồng dẫn vào Bái đình rộng lớn. Hai hàng tượng đá ở hai bên tả hữu của sân là tiêu biểu của nghệ thuật tạc tượng nữa đầu thế kỷ XIX, ở Huế. Tiếp đến là Bi đình và lầu Đức Hinh tọa trên quả đồi cong dạng mai rùa. Hồ Ngưng Thúy như vầng trăng non án ngữ trước Bửu Thành. Bắc qua hồ có 3 cầu: Chánh Trung (giữa), Đông Hòa (phải), Tây Định (trái), nơi dẫn đến tam cấp vào Bửu thành – chô đặt thi hài vua. Phía phải của lăng có gác Hiển Quang – nơi nghỉ ngơi suy tưởng của vua ở cõi âm. Khu vực điện thờ được xây dựng riêng, cách lầu Đức Hinh 100m về phía trái. Qua Nghi môn bằng đá cẩm thạch, bước lên ba bậc tam cấp dẫn vào khu vực điện Biểu Đức – nơi thờ bài vị của vua và bà Từ Dũ. Trong chính điệ, trên những cỗ diểm ở bộ mái và ở cửa Hồng Trạch có khắc trên 450 ô chữ chạm khắc các bài thơ có giá trị văn học và giáo dục. Các công trình phụ thuộc như Tả, Hữu Phối điện (trước), Tả, Hữu Tùng viện (sau) quây quần xung quanh điện Biểu Đức càng tăng thêm vẻ tôn nghiêm...
Read moreĐánh Giá Lăng Thiệu Trị: Kết Hợp Hài Hòa giữa Thiên Nhiên và Kiến Trúc
Lăng Thiệu Trị, hay Xương Lăng, nằm gần Kinh thành Huế, thuộc quần thể di tích cố đô Huế được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, là biểu tượng đặc sắc về sự hòa quyện giữa thiên nhiên và kiến trúc hoàng gia.
Vị Trí và Tính Độc Đáo trong Phong Thủy
Lăng dựa vào núi Thuận Đạo, hướng về phía Tây Bắc, một hướng ít được ưa chuộng trong kiến trúc truyền thống nhưng lại tạo nên sự độc đáo cho lăng Thiệu Trị. Sự chọn lựa cảnh quan thiên nhiên xung quanh, từ dãy núi Thuận Đạo đến dòng sông Hương, thể hiện sự khéo léo trong việc áp dụng quy tắc "sơn chỉ thủy giao" trong phong thủy, và mang lại không gian yên bình, tha thướt cho khu lăng.
Quy Hoạch và Kiến Trúc
Khác biệt với các lăng vua trước đó, lăng Thiệu Trị không có La thành, giống như lăng Gia Long, lợi dụng những dãy núi đồi làm vành đai tự nhiên bao quanh, tạo nên một cảnh quan thiên nhiên uy nghi và bình yên. Lăng được chia thành hai khu vực riêng biệt theo mô hình sang trọng truyền thống nhưng với cách sắp xếp linh hoạt, đáp ứng ý nguyện kiệm ước của vua Thiệu Trị.
Giá Trị Di Tích và Nghệ Thuật
Lăng nổi bật với tổng thể kiến trúc được thiết kế tinh tế và công phu từ toại đạo, Bửu thành, đến các hồ nước và biểu tượng phong thủy. Mỗi chi tiết đều mang đậm giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật khảm bằng phong cách độc đáo của thời kỳ đó, giúp du khách cảm nhận được tầm vóc và vẻ đẹp của kiến trúc hoàng gia Huế.
Sự Bảo Tồn và Tôn Tạo
Với nỗ lực bảo tồn và trùng tu, Lăng Thiệu Trị không chỉ là một di sản quan trọng mang giá trị văn hóa, kiến trúc mà còn là một tài sản lịch sử vô giá. Quá trình trùng tu nhằm khôi phục, bảo vệ và phát huy giá trị của di tích, đồng thời đảm bảo nguồn lực cho công tác quản lý, tu bổ và bảo quản.
Kết Luận
Lăng Thiệu Trị không chỉ là nơi chôn cất vua Thiệu Trị mà còn là biểu tượng của sự hài hòa giữa thiên nhiên và kiến trúc, đậm nét văn hóa và lịch sử của triều Nguyễn. Sự kính trọng và nỗ lực bảo tồn di sản này cho thấy lòng quý trọng sâu sắc đối với lịch sử và văn hóa của dân tộc. 📸 Manh Nguyen Huu #Letsguide ...
Read moreA Hidden Gem in Huế The Thiệu Trị Tomb is a remarkable historical site that offers a serene and enriching experience. Nestled in the tranquil countryside of Huế, this tomb is less crowded than other royal tombs, making it a perfect spot for those seeking peace and reflection. The architecture is stunning, with intricate carvings and beautiful landscaping that reflect the grandeur of the Nguyễn Dynasty. The surrounding gardens are well-maintained and provide a picturesque setting for photography. The staff are friendly and knowledgeable, adding to the overall positive experience. Highly recommend visiting this hidden gem to appreciate the rich history and...
Read more