Pu Mat National Park — Attraction in Nghệ An Province

Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá về một huyện miền núi của xứ nghệ nhé.. Nằm về phía tây-nam của tỉnh Nghệ An, giáp nước bạn Lào, huyện Con Cuông có diện tích tự nhiên hơn 174.451 ha với dân số hơn 68.000 người, thuộc bảy dân tộc.

Từ những năm đầu thập kỷ 70 của thế kỷ trước, các nhà khảo cổ học đã tiến hành khai quật hang Thẳm Ồm (Hang Ốc), để từ đó có kết luận hơn một vạn năm trước, người nguyên thủy đã sống ở đây. Con Cuông là mảnh đất trù phú, thị trấn Con Cuông có mặt bằng rộng và đẹp nhất trong các huyện của tỉnh Nghệ An. Thị trấn có sông Lam chảy qua, có quốc lộ 7A, có núi và rừng nằm trong vùng đệm vườn quốc gia Pù Mát. Ðây là điểm dừng chân của du khách trong tuyến Vinh - Kỳ Sơn hay tuyến Hà Nội đi Cửa Khẩu Nậm Cắn.

Trong tổng diện tích của toàn huyện đã có 128.000 ha rừng nằm trong vườn quốc gia Pù Mát và khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống. Ðây là thảm động thực vật lớn nhất châu Á, với hơn 1.200 loài thực vật quý hiếm, hàng trăm loài động vật rừng, trong đó các con vật như: sao la, hổ vằn, voi, mang lớn Trường Sơn, sói đuôi đỏ... là những động vật quý nằm trong sách đỏ thế giới, hàng trăm loài cá, loài dơi, loài bướm đẹp. Trong rừng nguyên sinh còn có nhiều thác nước đẹp như thác Kèm, suối nước Mọc và nhiều hang động kỳ thú: hang Thẳm Ồm, Thẳm nàng Màn, hang ông Trạng, bia Ma Nhai, động Ðào Nguyên, nơi có thành cổ Trà Lân lịch sử... cuốn hút du khách.

Hệ thống sông suối Con Cuông với hơn 20.000 ha diện tích mặt nước, tạo nguồn thủy sản phong phú trong đó nổi tiếng là cá mát sông Giăng, cá Lăng sông Cả, cá Lệch Con Cuông là đặc sản ngon có tiếng vùng Ðông Dương. Từ vị trí địa lý và sơn thủy hữu tình nói trên đã tạo cho Con Cuông một thế mạnh du lịch sinh thái và nguồn tài nguyên lớn, phong phú. Về trữ lượng gỗ, rừng Con Cuông có lượng lớn với hàng trăm triệu mét khối, nhiều loại gỗ quý như: lim, dổi, trắc, sến, táu, đinh hương, pơ-mu... Hệ thống sông, suối như sông Lam, sông Giăng, khe Choang, khe Thơi... nguồn xây dựng nhà máy thủy điện cho đất nước nay mai.

Trong lòng đất Con Cuông có vàng sa khoáng, có mỏ quặng chì, than ở Ðôn Phục, Chi Khê. Sườn đông dãy Trường Sơn với những dãy núi đá hàng tỷ tỷ mét khối, một nguồn nguyên liệu phong phú để sản xuất xi-măng và vật liệu xây dựng. Con Cuông có bảy dân tộc anh em chung sống hòa thuận.

Sự quần tụ các dân tộc anh em, tạo nên bức tranh văn hóa đặc trưng, mang đậm bản sắc truyền thống của các dân tộc bản địa như Thái, Ðan Lai, Khơ Mú... và nét văn hóa rượu cần đặc sắc "chưa say là chưa vui" với điệu múa lăm vông nhẹ nhàng uyển chuyển của các cô thôn nữ vùng cao. Tất cả những vốn quý trên đang dần trở thành hiện thực, nguồn tài nguyên vô giá, điều kiện quan trọng, để xây dựng Con Cuông thành trung tâm kinh tế - văn hóa của miền tây nam xứ Nghệ.

Tiềm năng nêu trên là thế mạnh để du lịch Con Cuông có thể xây dựng nên nhiều loại hình du lịch sinh thái-văn hóa như: tua du lịch khu vườn bộ - Trung Chính - Thác Kèm; tua thị trấn Con Cuông - Pha Lài; tua du lịch mạo hiểm Khe Choang - đỉnh Pù Mát; thăm tộc người Ðan Lai, thăm làng nghề dệt thổ cẩm Yên Thành... Gần đây trong bản đồ quy hoạch, tỉnh đã có thông báo xây dựng Con Cuông thành thị xã du lịch, kèm theo công bố quy hoạch khu du lịch Thác Kèm; Pha Lài và đang kêu gọi các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước đến đầu tư xây dựng.

Khi đánh giá về thành tích trong hơn 20 năm đổi mới, Con Cuông được công nhận có thành tựu nổi bật là giữ được rừng xanh tốt, độ che phủ rừng đạt 76,5%. Với hơn 3.000 ha đất bằng sản xuất nông nghiệp, Con Cuông đã đưa giống mới và đầu tư chăm bón tốt, để tự cân đối lương thực tại địa bàn, tỷ lệ hộ đói, nghèo hằng năm nay giảm mạnh.

Nhưng để mở ra hướng khai thác tiềm năng du lịch sinh thái từ yếu tố nội lực của một huyện nghèo, một năm nguồn thu ngân sách trên dưới năm tỷ đồng thì quả là một khó khăn to lớn.

Du lịch sinh thái vườn quốc gia Pù Mát; du lịch Thác Kèm và nhiều danh lam, thắng cảnh cùng du lịch văn hóa truyền thống... tạo nguồn thu bền vững đang rất cần vốn, công nghệ và cả nguồn nhân lực được đào tạo bài bản,...

Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá về một huyện miền núi của xứ nghệ nhé.. Nằm về phía tây-nam của tỉnh Nghệ An, giáp nước bạn Lào, huyện Con Cuông có diện tích tự nhiên hơn 174.451 ha với dân số hơn 68.000 người, thuộc bảy dân tộc.

Từ những năm đầu thập kỷ 70 của thế kỷ trước, các nhà khảo cổ học đã tiến hành khai quật hang Thẳm Ồm (Hang Ốc), để từ đó có kết luận hơn một vạn năm trước, người nguyên thủy đã sống ở đây. Con Cuông là mảnh đất trù phú, thị trấn Con Cuông có mặt bằng rộng và đẹp nhất trong các huyện của tỉnh Nghệ An. Thị trấn có sông Lam chảy qua, có quốc lộ 7A, có núi và rừng nằm trong vùng đệm vườn quốc gia Pù Mát. Ðây là điểm dừng chân của du khách trong tuyến Vinh - Kỳ Sơn hay tuyến Hà Nội đi Cửa Khẩu Nậm Cắn.

Trong tổng diện tích của toàn huyện đã có 128.000 ha rừng nằm trong vườn quốc gia Pù Mát và khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống. Ðây là thảm động thực vật lớn nhất châu Á, với hơn 1.200 loài thực vật quý hiếm, hàng trăm loài động vật rừng, trong đó các con vật như: sao la, hổ vằn, voi, mang lớn Trường Sơn, sói đuôi đỏ... là những động vật quý nằm trong sách đỏ thế giới, hàng trăm loài cá, loài dơi, loài bướm đẹp. Trong rừng nguyên sinh còn có nhiều thác nước đẹp như thác Kèm, suối nước Mọc và nhiều hang động kỳ thú: hang Thẳm Ồm, Thẳm nàng Màn, hang ông Trạng, bia Ma Nhai, động Ðào Nguyên, nơi có thành cổ Trà Lân lịch sử... cuốn hút du khách.

Hệ thống sông suối Con Cuông với hơn 20.000 ha diện tích mặt nước, tạo nguồn thủy sản phong phú trong đó nổi tiếng là cá mát sông Giăng, cá Lăng sông Cả, cá Lệch Con Cuông là đặc sản ngon có tiếng vùng Ðông Dương. Từ vị trí địa lý và sơn thủy hữu tình nói trên đã tạo cho Con Cuông một thế mạnh du lịch sinh thái và nguồn tài nguyên lớn, phong phú. Về trữ lượng gỗ, rừng Con Cuông có lượng lớn với hàng trăm triệu mét khối, nhiều loại gỗ quý như: lim, dổi, trắc, sến, táu, đinh hương, pơ-mu... Hệ thống sông, suối như sông Lam, sông Giăng, khe Choang, khe Thơi... nguồn xây dựng nhà máy thủy điện cho đất nước nay mai.

Trong lòng đất Con Cuông có vàng sa khoáng, có mỏ quặng chì, than ở Ðôn Phục, Chi Khê. Sườn đông dãy Trường Sơn với những dãy núi đá hàng tỷ tỷ mét khối, một nguồn nguyên liệu phong phú để sản xuất xi-măng và vật liệu xây dựng. Con Cuông có bảy dân tộc anh em chung sống hòa thuận.

Sự quần tụ các dân tộc anh em, tạo nên bức tranh văn hóa đặc trưng, mang đậm bản sắc truyền thống của các dân tộc bản địa như Thái, Ðan Lai, Khơ Mú... và nét văn hóa rượu cần đặc sắc "chưa say là chưa vui" với điệu múa lăm vông nhẹ nhàng uyển chuyển của các cô thôn nữ vùng cao. Tất cả những vốn quý trên đang dần trở thành hiện thực, nguồn tài nguyên vô giá, điều kiện quan trọng, để xây dựng Con Cuông thành trung tâm kinh tế - văn hóa của miền tây nam xứ Nghệ.

Tiềm năng nêu trên là thế mạnh để du lịch Con Cuông có thể xây dựng nên nhiều loại hình du lịch sinh thái-văn hóa như: tua du lịch khu vườn bộ - Trung Chính - Thác Kèm; tua thị trấn Con Cuông - Pha Lài; tua du lịch mạo hiểm Khe Choang - đỉnh Pù Mát; thăm tộc người Ðan Lai, thăm làng nghề dệt thổ cẩm Yên Thành... Gần đây trong bản đồ quy hoạch, tỉnh đã có thông báo xây dựng Con Cuông thành thị xã du lịch, kèm theo công bố quy hoạch khu du lịch Thác Kèm; Pha Lài và đang kêu gọi các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước đến đầu tư xây dựng.

Khi đánh giá về thành tích trong hơn 20 năm đổi mới, Con Cuông được công nhận có thành tựu nổi bật là giữ được rừng xanh tốt, độ che phủ rừng đạt 76,5%. Với hơn 3.000 ha đất bằng sản xuất nông nghiệp, Con Cuông đã đưa giống mới và đầu tư chăm bón tốt, để tự cân đối lương thực tại địa bàn, tỷ lệ hộ đói, nghèo hằng năm nay giảm mạnh.

Nhưng để mở ra hướng khai thác tiềm năng du lịch sinh thái từ yếu tố nội lực của một huyện nghèo, một năm nguồn thu ngân sách trên dưới năm tỷ đồng thì quả là một khó khăn to lớn.

Du lịch sinh thái vườn quốc gia Pù Mát; du lịch Thác Kèm và nhiều danh lam, thắng cảnh cùng du lịch văn hóa truyền thống... tạo nguồn thu bền vững đang rất cần vốn, công nghệ và cả nguồn nhân lực được đào tạo bài bản,...

Khu du lịch sinh thái Phà Lài (Theo tiếng Thái, Phà Lài là lèn hoa). Quả đúng như tên gọi, trên những vách núi đá chênh vênh lơ lửng vô vàn các loài cây dây leo, mỗi cây có một loài hoa khác nhau, với nhiều màu sắc rực rỡ. Vào những ngày nắng đẹp nước sông Giăng trong xanh và có thể nhìn thấy đáy sông. Không khí thật trong lành. Cảnh vật yên tĩnh. Du thuyền ngược dòng sông Giăng, du khách sẽ bị cuốn hút bởi những hình ảnh tuyệt đẹp của thiên nhiên có một không hai. Hai bên bờ là những rừng cây nguyên sinh, cây cối xanh tươi. Ẩn hiện dưới những tán lá xanh là những thảm hoa đủ màu sắc, trông như những tấm lụa nhiều màu của các cô gái Thái trong ngày hội đầu Xuân. Trên những triền núi cao, xuất hiện nhiều cây cổ thụ, giây leo chằng chịt. Mỗi cây là một tuyệt tác của tự nhiên. Trên những thân và cành cây còn chằng chịt hàng chục loại Phong Lan, với nhiều màu hoa khác nhau, tạo nên những chiếc áo khoác cho cây tuyệt đẹp.

Càng vào sâu nước chảy càng xiết hơn, cây cối hai bên rậm rạp và đa dạng hơn. Thỉnh thoảng có  những ghềnh đá. Vào những ngày đẹp trời, du khách có dịp bắt gặp đàn khỉ có đến mấy chục con xuống sông uống nước, chúng nhảy cả lên bè nứa của dân địa phương, có lúc còn tò mò lôi đồ đạc của những người đi bè ra xem xem, ngắm ngắm. Từ Phà Lài ngược dòng chừng hơn 10km, dòng sông thu hẹp hơn. Vào dịp cuối Xuân, đầu Hạ du khách còn có dịp ngắm những đàn bướm trắng, bướm vàng có đến hàng ngàn con bay ra từ các vách đá hai bên. Đàn bướm bay lượn thành vòng tròn rồi bất ngờ tản ra, chui vào các lùm cây. Một lúc sau chúng tập hợp lại, tiếp tục bay lượn lên cao, xuống thấp như chào mừng sự xuất hiện của những vị khách phương xa đến. Giữa chúng hình như có một tổng đạo diễn cho tiết mục này.

Thuyền vào sâu nữa, dòng sông  xuất hiện nhiều ghềnh, nước chảy mạnh hơn. Lúc này du khách phải bám chặt vào mạn thuyền, thưởng thức cảm giác mạnh, hò reo theo sự luồn lách ngoạn mục của con thuyền cùng với tay lái điêu luyện của những người dân địa phương điều khiển. Thỉnh thoảng du khách được chứng kiến nhiều pha trình diễn đầy hấp dẫn của những con thuyền gỗ đơn sơ xuôi dòng lao vun vút.

Sau gần 2 giờ đồng hồ ngược dòng, du khách sẽ dừng lại bên bờ sông, đến với  bản Cò Phạt của tộc người Đan Lai(Cò Phạt theo tiếng Đan Lai là Cây Lỗi, một loại cây có lá to như lá mít).

Tiếp xúc với những người dân Đan Lai, du khách có dịp nhiên cứu, khám phá được những nét văn hoá riêng của họ trong sinh hoạt hàng ngày, được nghe những câu chuyện cổ tích, những câu hát tuy từ ngữ mộc mạc, đơn sơ nhưng rất giàu tình người. Trước đây người Đan Lai trong bản chỉ biết vào rừng bẻ cái măng, bắt con thú, xuống sông đón con cá, con tôm. Ngày nay nhờ có cán bộ dưới xuôi lên chỉ bảo cho dân biết trồng cây lúa, cây ngô nuôi con trâu, gà, lợn nên cuộc sống đã khá hơn. Rừng xanh không còn bị chặt phá.

Đến đây du khách có dịp cùng ăn cơm với dân bản, thưởng thức món cơm Lam, được đốt chín trong ống tre non và  món cá Mát nướng.  Một loài cá chỉ sống ở thượng lưu các khe suối trong rừng Pù Mát. Cơm Lam và cá Mát là loại đặc sản mà hiện nay đang được khách du lịch ưa chuộng.

Sau khi  chia tay với bản Cò Phạt, du khách trở về xuôi theo dòng sông Giăng. Được dịp ngắm lại thật kỹ một lần nữa cảnh vật tuyệt vời của núi rừng Pù Mát "cỏ cây chen đá, lá chen hoa".

Kết thúc chuyến du thuyền trên sông Giăng, du khách sẽ đi tham quan di tích lịch sử văn hoá, lịch sử cây Đa - Cồn Chùa với sự ra đời của một chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên ở miền Tây Nghệ An trong giai đoạn 1930 - 1931 tại xã Môn Sơn huyện Con Cuông. Tham quan làng nghề dệt Thổ Cẩm truyền thống của đồng bào Thái cổ tại hai xã Lục Dạ, Môn Sơn. Cùng dự dạ hội, uống rượi Cần với dân địa phương để có dịp nghiên cứu, tìm hiểu các phong tục tập quán, bản sắc văn hoá độc đáo của dân tộc Thái cổ./.

Hẹn gặp các bạn đến với phà...