Ong Hoang Castle — Attraction in Phan Thiết City

Lầu Ông Hoàng – Tiếng vọng cuộc tình thi sĩ Hàn Mặc Tử năm 2023

“Lầu Ông Hoàng đó, thuở nào bước chân Hàn Mặc Tử đã qua

Ánh trăng treo nghiêng nghiêng, bờ cát dài thêm hoang vắng”

Đã bao nhiêu năm trôi qua nhưng khi nhắc về địa danh Lầu Ông Hoàng, người ta lại nhớ tới cuộc tình đã tốn bao giấy mực một thời giữa thi sĩ Hàn Mặc Tử và nàng Mộng Cầm xinh đẹp. “Lầu Ông Hoàng, người thiên hạ đồn vang”, để biết bao thi nhân, nghệ sỹ cũng đắm chìm trong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, trong những ký ức đầy mơ mộng của một giai thoại tình yêu. Và hôm nay, mỗi lần về Phan Thiết, người ta lại rỉ tai nhau cùng về chốn thơ ấy, để nghe gió thổi bên tai về câu chuyện của ngày xưa và ôm trọn vào lòng bức tranh non nước hữu tình những ngày gió lộng.



Lầu Ông Hoàng - Nơi ghi dấu mối tình xưa của Hàn Mặc Tử - Ảnh: Eric Viet Thang

LẦU ÔNG HOÀNG VÀ NHỮNG GIAI THOẠI ĐẦY BÍ ẨN

Trong một vài lời đồn đại xưa nay, người ta cứ nghĩ rằng Lầu Ông Hoàng là dinh thự mà ông hoàng Bảo Đại thường nghỉ mát lúc bấy giờ. Nhưng ít ai ngờ địa danh ấy lại gắn liền với một vị Công Tước người Pháp De Montpensier.



Quang cảnh khi xưa trên ngọn đồi nơi Lầu Ông Hoàng được xây dựng - Ảnh: anhcauduong (Tuệ Minh)

Lầu Ông Hoàng được khởi công xây dựng vào ngày 21/2/1911 với diện tích 536m2, nằm trên đỉnh đổi Bà Nài, cách Tháp Chàm Pôshanư khoảng 100m về hướng Nam.

Công trình này được xây dựng theo lối kiến trúc Pháp với móng nền được đúc bằng đá hộc xanh, nền cao tới hai thước, lót gạch bông sáng bóng. Phía trên nóc biệt thự là những phiến đá màu xanh, khiến bên trong luôn mát lạnh dù thời tiết bên ngoài có nóng nực đến cỡ nào.



Và những dấu tích còn sót lại ngày nay của Lầu Ông Hoàng - Ảnh: Sưu tầm

Phía trước biệt thự, người ta phải tròn mắt ngạc nhiên bởi một khoảng sân rộng với nhiều loại hoa, cây cảnh, thêm các cây che bóng mát và ghế đá ngồi trò chuyện, nghỉ ngơi.

Một công trình tuyệt đẹp được xem là một trong những biệt thự hiện đại nhất thời bấy giờ. Tuy nhiên đến tháng 07 năm 1017, ông Hoàng De Montpensier bán lại biệt thự cho một chủ khách sạn người Pháp tên là Prasetts. Về sau, nó được vua Bảo Đại mua lại làm nơi nghỉ mát 

Nơi từng được Vua Bảo Đại mua lại làm nơi nghỉ mát - Ảnh: Sưu tầm

Mãi tới vài chục năm sau, khi Hàn Mặc Tử đặt chân tới Lầu Ông Hoàng, những kỷ niệm mà ông để lại, những vần thơ mà người thi sĩ viết nên mới khiến Lâu Ông Hoàng đi sâu vào tiềm thức của bao người bởi một câu chuyện tình đẹp nhưng đầy trắc trở.

Theo lời bà Mộng Cầm sau này kể lại, một ngày mùa hè, Hàn Mặc Tử vào Phan Thiết thăm bà và Mộng Cầm đã đưa ông tới Lầu Ông Hoàng nhưng đáng tiếc thay đây lại là cuộc gặp gỡ cuối cùng của hai người.  Hàn Mặc Tử quay lại Huế, rồi vào Quy Nhơn và điều trị bệnh phong ở Tuy Hòa cho đến khi mất.



Cũng là nơi lưu dấu câu chuyện tình đầy bi thương của người thi sĩ họ Hàn -...

LẦU ÔNG HOÀNG – DẤU ẤN CỦA LỊCH SỬ VÀ THƠ MỘNG

Dấu tích từ một công trình xa hoa

Ít ai biết rằng, Lầu Ông Hoàng – một di tích nằm gần Tháp Po Sah Inư, Phan Thiết – từng là một biệt thự xa hoa do Công tước De Montpensier (1884–1924), cháu nội vua Louis-Philippe I của Pháp, xây dựng vào đầu thế kỷ XX.

Năm 1911, khi lần đầu đặt chân đến Việt Nam, vị công tước đã bị mê hoặc bởi vẻ đẹp thơ mộng của đồi cát và biển cả Phan Thiết. Ông quyết định mua lại khu đất rộng 536m², cách Tháp Po Sah Inư khoảng 100m về phía Nam, để xây dựng một biệt thự nghỉ dưỡng. Công trình được khởi công vào ngày 21/02/1911, với tổng chi phí lên tới 82.000 đồng bạc Đông Dương – một con số vô cùng lớn vào thời điểm đó.

Biệt thự gồm 13 phòng rộng rãi, được trang bị hiện đại với máy phát điện, bể chứa nước đủ dùng quanh năm. Đây được xem là một trong những công trình biệt thự đầu tiên và bề thế nhất tại khu vực Nam Trung Bộ lúc bấy giờ.

Đến tháng 7/1917, Công tước De Montpensier chuyển nhượng lại biệt thự cho một người Pháp tên Prasetts, và sau đó công trình được vua Bảo Đại mua lại.

Từ chốn nghỉ dưỡng đến chiến địa

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thực dân Pháp trở lại xâm lược Việt Nam. Lầu Ông Hoàng nhanh chóng bị trưng dụng, trở thành một căn cứ quân sự với hệ thống lô cốt, đồn bốt dày đặc, nhằm kiểm soát khu vực Phan Thiết. Nơi đây từng chứng kiến nhiều trận giao tranh ác liệt và dần bị tàn phá theo thời gian.

Hiện nay, Lầu Ông Hoàng chỉ còn là phế tích – phần móng và vài nền gạch cũ kỹ. Nhiều người lầm tưởng cụm lô cốt còn sót lại là phần còn lại của biệt thự xưa, tuy nhiên trên thực tế, phần lớn công trình nguyên gốc đã mất dấu.

Chuyện tình thi sĩ và bóng hình di tích

Không chỉ mang dấu ấn lịch sử, Lầu Ông Hoàng còn gắn liền với một chuyện tình nổi tiếng trong thi ca Việt Nam – mối tình giữa thi sĩ Hàn Mặc Tử và nàng Mộng Cầm.

Mộng Cầm (bút danh của nữ sĩ Huỳnh Thị Nghệ) từng sống gần khu vực di tích này. Lầu Ông Hoàng được cho là nơi hò hẹn, gặp gỡ của cặp đôi thi sĩ – một tình yêu đẹp nhưng đầy bi kịch, đã truyền cảm hứng cho nhiều tác phẩm thơ vang vọng đến tận hôm nay.

Có lời đồn rằng, Hàn Mặc Tử từng khắc tên mình lên bia đá tại biệt thự, như một dấu tích của tình yêu. Tuy nhiên, do công trình hiện tại chỉ còn là đống hoang tàn, điều này vẫn chưa thể xác minh.

⸻

Lầu Ông Hoàng, vì thế, không chỉ là một chứng tích kiến trúc mang hơi thở phương Tây đầu thế kỷ XX, mà còn là biểu tượng cho một giai đoạn lịch sử đầy biến động và một mối tình thơ đầy lãng mạn. Với những ai yêu lịch sử, văn hóa và thi ca, nơi đây vẫn luôn có điều gì...

#LầuÔngHoàng

“Lầu ông Hoàng đó, thuở nào chân Hàn Mặc Tử đã qua. Ánh trăng treo nghiêng nghiêng, bờ cát dài thêm hoang vắng” - Lời ca khúc Hàn Mặc Tử của Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh

Giữa vô vàn lựa chọn những điểm tham quan tại Phan Thiết- Bình Thuận trong một khoảng thời gian hạn hẹp, tôi lựa chọn đến Lầu Ông Hoàng (nằm trên một ngọn đồi đẹp ở phường Phú Hải). Mặc dù những công trình trên ngọn đồi này được khởi công xây dựng từ năm 1911 bởi một vị công tước người Pháp… sau đó được vua Bảo Đại mua lại làm nơi nghỉ mát. Nhưng phải tới vài chục năm sau, khi Hàn Mặc Tử đặt chân tới Lầu Ông Hoàng, những kỷ niệm mà ông để lại, những vần thơ mà thi sĩ đã viết về mảnh đất này mới khiến Lầu Ông Hoàng đi sâu vào tiềm thức của bao người bởi một câu chuyện tình đẹp nhưng đầy trắc trở.

Lầu Ông Hoàng từng là nơi hẹn hò và ngắm trăng của Hàn Mặc Tử với nữ thi sĩ Mộng Cầm - người tình của nhà thơ. Theo lời bà Mộng Cầm sau này kể lại, một ngày mùa hè, Hàn Mặc Tử vào Phan Thiết thăm bà và Mộng Cầm đã đưa ông tới Lầu Ông Hoàng nhưng đáng tiếc thay đây lại là cuộc gặp gỡ cuối cùng của hai người. Hàn Mặc Tử quay lại Huế rồi vào lại Quy Nhơn và điều trị bệnh phong ở Tuy Hoà cho đến khi mất trong sự cô đơn.

Đã có quá nhiều bài viết/ thông tin trên sách, báo về cuộc đời và những sáng tác, kể cả những mối tình lãng mạn của ông mà mọi người đã từng đọc, từng nghe. Nếu chỉ dùng 4 chữ để tóm gọn về cuộc đời ông thì ắt hẳn sẽ là: tài hoa, đa tình, đau thương và yểu mệnh.

Nhưng có đi, có đến, có ghé chân nơi đây mới thấm, mới cảm được những vần thơ lạ kỳ, thống thiết mà ông đã từng viết. Bước chậm lên triền dốc đá vào một trưa nắng để lên Lầu Ông Hoàng… đứng trên đồi phóng tầm mắt bao quát xuống bãi biển… chợt thấy trái tim mình cũng rưng rưng, tiếc cho cuộc tình của ông với nữ sĩ Mộng Cầm.

“…lang thang tìm tới Lầu Trăng Lầu Ông Hoàng, người thiên hạ đồn vang Nơi đã khóc, đã yêu thương tha thiết”

Ngày nay, Lầu Ông Hoàng đã trở thành một tàn tích, phần lớn công trình đã bị mất dấu vết. Nhưng nếu có tới Phan Thiết, hãy ghé thăm nơi đây một lần, bạn sẽ thấy tâm hồn mình đong đầy cảm xúc như...