Shir Kuh Peak — Local services in دهستان پیشکوه

کوه‌ها از متنوع‌ترین جاذبه‌های گردشگری به حساب می آیند و از قدیم، بیشترین اوقات فراغت گردشگران در مناطق کوهستانی سپری می‌شده و هر روزه علاقه و درخواست آنها، برای انجام ورزش های مهیج و بازدید از اکوسیستم‌های کوهستانی و جاذبه‌های آن بیشتر می‌شود.

شیرکوه ، بلندترین قله استان یزد و به ارتفاع ۴۰۷۵ متر از سطح آب های آزاد می باشد و سلسله جبال وسیعی است که در واقع بخشی از رشته کوه زاگرس است. روستای باغ مهدی در غرب، روستای بردستان در جنوب غرب، روستای ده بالا در شرق و روستای دره شیر در شمال غرب قله شیرکوه واقع شده است. وجه تسمیه ی شیرکوه یزد را دو دلیل می دانند اول اینکه قله ی این كوه در بیشتر ایام سال پوشیده از برف و به رنگ شیر، سفید است و دومی به علت شباهتش به یک شیر خفته بر دستانش می باشد که این نام، آدمی را به این باور می رساند که گویا در روزگاران دور، واقعا شیری با یال و کوپال بوده است که اینک در این دیار به خواب زمستانی رفته است. برای دیدن این کوه باشکوه، مردم به روستای ییلاقی و خوش آب و هوای ده بالا می روند، روستایی که همیشه سرسبز و خنک است با مردمانی مهربان و سازگار، مردمی که حتی با وجود سرمای سخت زمستانیِ روستا، هرگز این شیر اصیل را تنها نگذاشته اند. شیرکوه ، تأمین کننده ی آب قنات های تفت و قنات های مهریز، روستاهای پشتکوه و پیشکوه و بخشی از آب‌های زیرزمینی شهر یزد است. حتی سایر بارندگی‌های شهرستان‌های اطراف نیز به دلیل نقش شیرکوه در ایجاد مانع برای توده‌های باران‌زا است. به طور کلی، کوه‌ها غنی‌ترین کانون‌های تنوع زیستی به شمار می‌روند و شیرکوه ، در خشکسالی‌های دوره‌ای تنها مأمن رویش‌گاه‌های مطلوب استان یزد است. شیرکوه یزد دارای زیربنای گرانیتی است که زمین شناسان در مورد سنّ آن هنوز به توافقی نرسیده اند. بیش از ۱۰۰۰ متر دولومیت و سنگ آهک که متعلق به دوره کرتاسه است، بر روی این گرانیتها قرار گرفته است. قسمت عظیمی از این تشکیلات آهکی، به خصوص در بخش های جنوبی شیرکوه یزد دچار فرسایش گشته و از بین رفته است. در زیر رسوبات دولومیتی و آهکی کرتاسه، چند لایه سرخ رنگِ پراکنده و در حاشیه جنوبی کوه، تشکیلات آذرین خروجی دیده می شوند که به اواخر دوره سوم و چهارم تعلق دارند. همراه با تشکیل این رسوبات، لایه هایی از تراورتن نیز شکل گرفته است. از بین پدیده های زمین ریخت شناسیِ شیرکوه ، تراسهای رودخانه ای بیشترین جلب توجه را به خود اختصاص داده اند. در انتهای روستای ده بالا ، از کنار مسجد محله شیخ علیشاه، نقطه ی آغاز صعود به قله شیرکوه یزد شروع می شود که تا اینجا و ۱ کیلومتر بالاتر از آن را می توان با ماشین رفت ولی بقیه مسیر خاکی است و باید پیاده طی کرد. از این نقطه، ارتفاع صعود حدود ۲۵۰۰ متر است. در مسیر صعود، ۳ چشمه ی همیشه پُر آب است که چشیدن آب خنک و زلال آنها، انرژی ادامه راه را تأمین می کند. چشمه اول در کنار درختان تبریزی بلند واقع شده است که این منطقه در بین محلی ها، به تابستانخانه مشهور است. پیمایش تمامی مسیر، به صورت افقی و بدون تغییر مسیر (تراورس) از کنار دیواره های سنگی است و دارای پاکوب و کاملا مشخص است که پایان آن به دره نجیب می رسد. تنها در دره نجیب به دلیل سنگی بودن، مسیر کمی نامشخص است، این دره بین حسینیه و جان پناه قرار دارد و سخت ترین قسمت مسیر است. در انتهای دره ، به سمت غرب تا جان پناه، باز کاملا تراورس است و شیب کمی دارد. ۳ جان پناه در آنجا وجود دارد که یکی از آنها تازه ساز و فلزی است و کف آن با موکت پوشیده شده و ۳ بخش دارد و مناسب خواب برای ۴۰ تا ۴۵ نفر می باشد. ۲ جان پناه دیگر، بتونی بزرگ با ظرفیت ۲۰ نفر و بتونی کوچک با ظرفیت ۸ نفر و پوشیده از موکت و پتو است که گرمتر و عایق تر از نوع فلزی آن است و هر سه دارای سرویس بهداشتی نیز می باشند. ادامه مسیر صعود به قله شیرکوه یزد ، از جان پناه تا قله، مسیری کاملا مشخص با شیب ملایم است و تنها، سرعت بسیار بالای باد و مسافت ۵/۴ کیلومتری پوشیده از برف، کمی ادامه راه را ناملایم می کند ولی رسیدن به قله، تمامی خستگی را از تن آدمی به در می آورد و بیان شوق فتح قله، بس وصف ناپذیر است و حسّ کشف گنجی...

ارتفاعات شیرکوه در جنوب شهر یزد در مرکز ایران واقع شده‌است.قله شیرکوه یکی از۱۵۱۵قله بسیار برجسته جهان به‌شمار میرود گرچه از نظر تقسیم‌بندی کوه‌های منفرد ایران از آن یاد شده لیکن در حقیقت بخشی از رشته‌کوه مرکزی می‌باشد. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح آب‌ آزاد در حدود ۴۰۷۵متر است. این رشته کوه سه بخش در شهرستان تفت یزد را به وجود آورده که عبارت اند از : پیشکوه(نصرآباد و روستای حاجی زینل و حومه) میانکوه(ده بالا و طزرجان و...) پشتکوه(نیر و گاریزات)

مسیرها

برای صعود به آن مسیرهای گوناگونی وجود دارد از جمله:

دره سوسن

دره شمس

لابیدشیر

بیدکبکان

لابیدسرخ

لایخچال

لاگردو

آب‌ریز

آب‌ریز دارای دو مسیر فرعی به نام‌های دره نجیب و لاسرگون می‌باشد. وجه تسمیه آن نیز وجود تنگه‌ای است با شیب تند و طولانی به نام دره نجیب که مشکل‌ترین بخش صعود می‌باشد. برای رسیدن به شیرکوه باید به شهر تفت در سی کیلومترییزد و از آنجا به منطقه ای ییلاقی به نام ده بالا رفت که ۲۶۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و حدود ۲۰ کیلومتر از شهر تفت فاصله دارد و این مسیر حدود یک ساعت و نیم طول می‌کشد. شیرکوه بلندترین ارتفاع استان یزد را داراست و در بیشتر فصول سال پوشیده از برف است و یکی از منابع تأمین آب روستاهای اطراف تفت، یزد ومهریزمی‌باشد. شیرکوه همچنین یکی از نقاط سردسیر و خوش آب وهوای استان محسوب می‌شود و بیشتر توانمندان یزدی ویلایی در روستاهای اطراف این کوه به ویژه در ده بالا(هدش)، طزرجان و بنادک سادات و منشاد و سانیج دارند. به نظر می‌رسد وجه تسمیه این کوه به دلیل شباهت آن به یک شیر خفته از فاصله دور می‌باشد.

زمین‌شناسی

شیرکوه از یک زیربنای گرانیتی تشکیل یافته‌است که سن آن در بین زمین شناسان پیوسته مورد بحث و گفتگو بوده‌است. بر روی این زیربنای گرانیتی بیش از ۱۰۰۰ مترسنگ آهک و دولومیت که به دوره کرتاسه تعلق دارند قرار گرفته‌است. بخش بزرگی از این تشکیلات آهکی، به ویژه در نواحی جنوبی شیرکوه فرسایش یافته و از بین رفته است. در نتیجه زیربنای گرانیتی در پهنه وسیعی نمایان گشته و در دسترس مطالعه قرار گرفته‌است. جابه‌جا، در زیر رسوبات دولومیتی و آهکی کرتاسه چند لایه سرخ رنگ (Red Beds) دیده می‌شود که از جنوب به شمال مرتباً بر ضخامت آن‌ها افزوده می‌شود. در حاشیه جنوبی این کوهستان، تشکیلات آذرین خروجی که به اواخر دوران سوم و دوران چهارم تعلق دارند ظاهر می‌گردند. در کنار این تشکیلات، موادی که از فرسایش سطحی حاصل شده‌اند و به دوره پلئیستوسن تعلق دارند رفته رفته در بستر سفلای دره‌ها و در دشت‌های اطراف کوهستان ته‌نشین شده‌اند. همزمان با تشکیل این رسوبات، لایه‌هایی از تراورتن نیز در این منطقه به وجود آمده است. مواد فرسایشی و تراورتن‌های فوق‌الذکر جوان‌ترین تشکیلات زمین‌شناسی این منطقه محسوب می‌شوند و مخصوصاً در حاشیه شمالی شیرکوه نمایانند.

ژئومورفولوژی

هوازدگی بر اثر یخبندان هر چند که امروزه خفیف تر از دوره پلئیستوسن است، با وجود این هنوز در این منطقه مؤثرتر و مهمتر از هوازدگی شیمیایی است. فرسایش رودخانه‌ای، در اغلب فصول سال اثر مهمی بر این منطقه ندارد. در این منطقه فرسایش بادی نیز در ارتفاعات زیاد در مقایسه با سایر پدیده‌ها اهمیت چندانی ندارد. آثار پدیده‌های مربوط به فعالیت‌های دوریخچالی یا حاشیه یخچالی از ارتفاع ۲۵۰۰ متری به بالا ظاهر می‌گردند. مهم‌ترین این آثار، از اثر پدیده‌های سلیفلوکسیون به وجود آمده‌اند. از بین پدیده‌های ژئومورفولوژی شیرکوه، تراسهای رودخانه‌ای از مناظری است که بیش از سایر پدیده‌ها...

ارتفاعات شیرکوه در جنوب شهر یزد در مرکز ایران واقع شده‌است.قله شیرکوه یکی از۱۵۱۵قله بسیار برجسته جهان به‌شمار میرود گرچه از نظر تقسیم‌بندی کوه‌های منفرد ایران از آن یاد شده لیکن در حقیقت بخشی از رشته‌کوه مرکزی می‌باشد. ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح آب‌ آزاد در حدود ۴۰۷۵ متر است. این رشته کوه سه بخش در شهرستان تفت یزد را به وجود آورده که عبارت اند از : پیشکوه(نصرآباد و روستای حاجی زینل و حومه) میانکوه(ده بالا و طزرجان...