Saints Peter and Paul Basilica — Local services in gmina Strzegom

Bazylika kolegiacka Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Początkowo kościół należał do zakonu rycerskiego joannitów, zaś parafia przy tym kościele została erygowana w XVI w. Bogaty w cenne dzieła rzeźby architektonicznej oraz rzemiosła artystycznego, głównie z XIV–XV w.- w 2012 wpisany na listę Pomników Historii. Zasadniczy zrąb świątyni powstał w latach 1250–1390. Nowy kościół o długości ok. 80 m budowany był z łamanego granitu, bazaltu oraz piaskowca użytego do elementów dekoracyjnych (portale, wsporniki). Budowa kościoła trwała długo, prace ukończono dopiero w początkach XVI w. Kościół jest trójnawowy, wnętrze nakrywają sklepienia gwiaździste (kaplice, skrzyżowanie naw), krzyżowo-żebrowe (nawy boczne) oraz sieciowe (nawa główna) wsparte na prostokątnych filarach. Na zewnątrz ściany nawy głównej wspierają kamienne łuki oporowe. Ceglane szczyty transeptu i fasady zachodniej ozdobione są blendami z początku XVI w. Charakterystyczna dla gotyckiej architektury śląskiej jest dekoracja szczytu zachodniego – tworzą go blendy w kształcie ślepych, prostokątnych okien. W prezbiterium znajdują się kamienne sedilia, o trzech arkadach, kamienne sakramentarium w kształcie wieży, wykonane przez Wolfganga z Wiednia w pierwszej poł. XV w., kamienna późnogotycka chrzcielnica z XVI w., rzeźbiona w piaskowcu ambona z 1592 r. Na ścianach w różnych miejscach zachowały się niewielkie fragmenty polichromii z XIV i XVI w. Rzeźbę nowożytną reprezentuje zespół nagrobków i epitafiów z XVI–XVII w. Skromna manierystyczna ambona z 1592 r. jest dziełem Caspra Bergera z Legnicy. W wielkim neogotyckim ołtarzu głównym znajduje się gotycka figura Marii z Dzieciątkiem z XV w. W wieży znajduje się cenne dzieło sztuki ludwisarskiej, dzwon kościelny pochodzący z 1318 roku. Dzwon jest fundacją brata Przedbora z Widawy i jest to jeden z najstarszych wciąż bijących dzwonów w Polsce, a towarzyszą mu dwa młodsze dzwony – z 1405...

Gotycka Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu. Obiekt ten jest jednym z około 30 obiektów sakralnych, zbudowanych na Śląsku przez zakon joannitów i stanowi świadectwo jego wpływu na kształtowanie się kultury tego regionu w okresie średniowiecza. Wysoki na prawie 28m, szeroki na 26m może pochwalić się nawą o długości prawie 80 metrów. Do jego budowy użyto łamanego granitu, bazaltu i piaskowca. Budowa świątyni trwała długo (1253-1390), a środki na prace budowlane przekazywali zarówno książęta świdniccy jak i mieszkańcy miasta. Budowla otrzymała formę trójnawowej bazyliki z trzema przęsłami w prezbiterium. Nawy boczne oraz nawę główną od strony wschodniej zamknięto trójbocznie. Oczywiście wnętrz świątyni nie mogliśmy zobaczyć ze względu na zamknięte drzwi. 15 września 2002 papież Jan Paweł II wydał bullę na mocy której parafia strzegomska otrzymała godność bazyliki mniejszej. 13 kwietnia 2017 biskup Ignacy Dec ustanowił przy bazylice strzegomskiej kapitułę kolegiacką, a samą bazylikę ustanowił kolegiatą. Jest to jedyna w diecezji świdnickiej...

Bryła kościoła powstała w drugiej połowie XIII wieku. Budowę zainicjowali Joannici, posiadający w owym czasie w Strzegomiu swoją komandorię. Budowa świątyni trwała długo, a środki na prace budowlane przekazywali zarówno książęta świdniccy, jak i mieszkańcy miasta. Powstała w ten sposób ogromna, trójnawowa świątynia z wyraźnie zaznaczonym transeptem oraz charakterystycznym poligonalnym prezbiterium. Kościół miał posiadać dwie wieże, lecz żadna z nich nie została ukończona. Na przestrzeni wieków wzbogacało się wnętrze świątyni. Powstawały ołtarze i rzeźby. Bezcenne organy zostały zniszczone w pożarze w 1718 roku. Nowy instrument był wielokrotnie przebudowywany, a obecny posiada ponad 5000 piszczałek i jest zaliczany do klasy koncertowej. Pierwotny ołtarz główny został zrabowany w czasie sekularyzacji w 1810 roku, a obecny - zajmujący jego miejsce - powstał w 1878 roku. Jan Paweł II bullą papieską z 2002 roku, podniósł świątynię do godności Bazyliki Mniejszej. W 2012 roku kościół wpisano na listę...