Ada Kaleh — Local services in Orșova

Tuna nehrinin Transilvanya Alpleri ile Balkan dağları arasında açtığı Demirkapı Geçidi’nin 4 km yukarısında bulunan Ada-i Kebîr veya diğer adıyla Adakale, 160.000 m2’lik bir alana sahipti. XV. yüzyılda Tuna boylarına gelen Osmanlılar, buradaki önemli mevkileri ele geçirmişlerse de adanın hâkimiyet altına alınması 1691’de gerçekleşti. Osmanlılar burada bulunan kaleyi yeniden inşa ederek Demirkapı boğazından geçişi kontrolleri altına aldılar. Bir süre sonra Avusturya’nın hâkimiyeti altına giren ada, Serdâr-ı Ekrem Yeğen Mehmed Paşa tarafından Ağustos 1738’de tekrar Osmanlı topraklarına katılarak Vidin sancağına bağlı bir muhafızlık haline getirilir. Osmanlılar’ın Avrupa’da ve Tuna nehri kıyılarında kalabilmelerini sağlayan savunma noktalarından biri olan Adakale, Habsburg hânedanı ile olan mücadelelerde ileri karakol vazifesi görmüştür. 1830’da Sırbistan’a muhtariyet verilmesi ve 1867’de Osmanlı askerinin diğer Sırp kalelerinden çekilmesine rağmen Adakale’de Osmanlı hâkimiyeti devam etmiştir. 1878 Berlin Antlaşması’nda Adakale’den hiç bahsedilmemiş olması, buranın Osmanlı idaresine bağlı kalmasını sağlamıştır. Tuna nehrinin Demirkapı mevkiindeki ıslah çalışmaları sırasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu adaya el koymak istemiş, ancak Osmanlı Devleti hükümranlık hakkını korumakta ısrar ederek buraya bir nahiye müdürü ve bir hâkim göndermiştir. Bununla beraber Avusturya hükümeti zaman zaman adayı işgal teşebbüslerinden geri durmamıştır. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra İstanbul’a temsilciler gönderen Adakaleliler böylece Meclis-i Meb‘ûsan’da temsil edilmişlerdir. Türkiye, Trianon Antlaşması ile (4 Haziran 1920) Adakale’nin Romanya’ya geçmiş görünmesini kabul etmemiş, adanın Romanya’ya bağlılığı ancak Lozan Antlaşması’yla (1923) kesinleşmiştir. 1960’lı yıllarda Adakale’de 750’ye yakın Türk yaşamaktaydı. Bunlar daha çok tütün ziraatı, kayıkçılık ve ticaretle geçinmekteydiler. Adada, taş ve tuğla ile inşa edilmiş bir kale, III. Selim devrinde yapılan bir cami ve Türkistanlı Derviş Miskin Baba’ya ait bir tekke bulunmaktaydı. Tanınmış Macar Türkoloğu Ignacz Kunos, Adakale türkülerinden yüz kadarını Ada-kálei török népdalok (Adakale halk türküleri) adlı bir kitapta toplamıştır. Ne yazık ki bugün Adakale diye bir ada yoktur. Romanya ve Yugoslavya tarafından 1972 yılında ortaklaşa inşa edilen barajın suları altında kalmıştır. Oysa Osmanlı asırlarında ne önemli hadiseler ve mücadelelere sahne olmuş ve tarihi pek çok olaya...

INSULA ADA KALEH,PARADISUL DISPARUT !

Foarte puţini cunosc astăzi istoria insulei Ada Kaleh, chiar dacă pe Insula Şimian se găsesc astăzi unele vestigii strămutate aici pănă a nu fi inghiţită de apele lacului de acumulare de la Hidrocentrala Porţile de Fier I. Ada KaleIh,este numele turcesc al insulei aflată pe Dunăre, la 4 km mai sus de Porţile de Fier, in zona cataractelor intre Gura Văii şi Vechea Orşovă. Văzută de pe muntele Alion, insula semăna cu un uriaş coş de flori pe luciul argintiu al apelor”. Datorită climatului mediteranean , insula lăsa impresia unei alte lumi, mai ales pentru vegetaţia şi pitorescul oriental al populaţiei, lăsată ca moştenire de trecerea turcilor prin această parte a Europei. Tot ca despre o moştenire, de această dată a marelui şi trecătorului Imperiu Habsburgic, vorbeşte astăzi fortificaţia stelară strămutată de pe Ada Kaleh pe insula Şimian. Mitologia insulei Ada-Kaleh. Pentru prima dată s-a vorbit despre insula Ada Kaleh ca despre o ţintă indepărtată a eroismului, in poema orifică a argonauţilor. Tot din mitologie aflăm că aici ar fi poposit Hercule care venise să cucerească ţara uriaşului Geryon şi a fraţilor săi. După ce il invinge pe Geryon, Hercule pune stăpănire pe acest teritoriu şi pe faimoasele cirezi de boi. De pe un basorelief descoperit in Cipru, pe care este zugrăvită legenda lui Geryon, marele erou de la Dunăre al epopeii pelasge, această insulă se numea pe atunci Erythia. Acest episod este invocat şi de Pindar, marele poet al antichităţii care vorbeşte despre venirea lui Hercule aici, in ţinuturile hyperboreenilor pentru a culege măslinul sacru şi să-l transporte in Olimpia, in templul lui Zeus, impodobind cu frunzele lui altarele zeilor şi frunţile invingătorilor olimpici. Prezenţa măslinului aici a făcut ca această insulă să fie numita de greci “Continusa”, adică insula olivilor sălbatici, după cum o spun poeţii ca Arien şi istorici ca Pliniu şi Priscion. Această insulă, apare şi la Herodot, părintele istoriei, sub numele de Cyraunis, fiind lungă şi ingustă, plină de olivi şi viţă sălbatică. Ca o completare, insula se va menţine aşa pănă in...

Ada Kaleh (din limba turcă Ada Kale, însemnând „Insula Fortăreață”), regăsită și sub denumiri mai vechi, austriece, de Insula Carolina sau Insula Orșova Nouă.[1], a fost o insulă pe Dunăre, acoperită în 1970 de apele lacului de acumulare al hidrocentralei Porțile de Fier I. Insula se găsea la circa 3 km în aval de Orșova și avea o dimensiune de circa 1,7 km lungime și circa 500 m lățime. Era populată de circa 600 de turci.

Insula Ada Kaleh era pentru locuitorii din regiune un punct turistic îndrăgit datorită prețurilor mai scăzute (fiind scutită de impozit) pentru cumpărarea delicateselor turcești, bijuteriilor și tutunului.[2] Insula era de asemenea renumită pentru creșterea trandafirilor din care localnicii obțineau uleiul și parfumul...