Wat Saphan Sung — Local services in Pak Kret District

ประวัติ หลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม วัดสะพานสูง

หลวงปูเอี่ยม ปฐมนาม วัดสะพานสูงหลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม ( อ่านว่า ปะถะมะนามะ หรือ ปถมนาม ) เกิดในรัชกาลที่ ๒ เมื่อปีฉลู พ.ศ. 2359 เป็นบุตรนายนาค นางจันทร์ โดยมีพี่น้องท้องเดียวกัน รวมด้วยกัน 4 คน คือ

หลวงปู่เอี่ยม นายฟัก นายขำ นางอิ่ม

บ้านเกิดของหลวงปู่เอี่ยมอยู่ที่ตำบลบานแหลมใหญ่ ฝั่งใต้ ข้างวัดท้องคุ้ง อำเภอ ปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี เมื่อปี พ.ศ.๒๓๘๑ อายุท่านได้ ๒๒ ปี ได้อุปสมบท ที่วัดบ่อ ตำบลปากเกร็ด อำเภอปากเกร็ด (วัดบ่อนี้อยู่คิดกับตลาดในท่าน้ำปากเกร็ด) ท่านอุปสมบท ได้ประมาณหนึ่งเดือน ท่านก็ได้ย้ายไปประจำพรรษาอยู่ที่วัดกัลยาณมิตร ธนบุรีซึ่งในขณะนั้นพระพิมลธรรมพร เป็นเจ้าอาวาส ซึ่งย้ายมาจากวัดราชบูรณะ พระนคร หลวงปู่เอี่ยมท่านได้ศึกษาพระปริยัติธรรม และแปลพระธรรมบทอยู่ที่วัดนี้อยู่ได้ถึง ๗ พรรษาท่านจึงได้ย้ายไปจำพรรษาอยู่ที่วัดประยูรวงศาวาส

เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๘๘ อยู่วัดประยูรวงศาวาสได้ ๓ พรรษา ถึงปี พ.ศ. ๒๓๘๙๑ นายแขก สมุห์บัญชีได้นิมนต์หลวงปู่เอี่ยม ไป จำพรรษาเจริญพระกัมมัฏฐานเป็นเริ่มแรก และได้ศึกษาอยู่ ๕ พรรษา ถึงปี ๒๓๙๖ ญาติโยมพร้อมด้วยชาวบ้านภูมิลำเนาเดิมในคลองแหลมใหญ่ (ซึ่งปัจจุบันนี้ คือคลองพระอุดม) อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ได้เดินทางมา อาราธนานิมนต์หลวงปู่เอี่ยม กลับไปปกครองวัดสว่างอารมณ์ หรือวัดสะพานสูง ในปัจจุบันนี้

สาเหตุที่เปลี่ยนชื่อวัดสว่างอารมณ์เดิมมาเป็นชื่อวัดสะพานสูงนั้น มีเรื่องเล่าต่อๆ กันมาว่า ในสมัยนั้นสมเด็จกรมพระยาวชิญาณวโรรส ท่านได้เสร็จไปตรวจการคณะสงฆ์ได้เสด็จขึ้นที่วัดสว่างอารมณ์นี้ ได้ทอดพระเนตรเห็นสะพานสูงข้ามคลองวัด (คลองพระอุดมปัจจุบันนี้)

ซึ่งชาวบ้านมักจะเรียกวัดสว่างอารมณ์นี้ว่า วัดสะพานสูง จึงทำให้วัดนี้มีชื่อเรียกกัน ๒ ชื่อ ฉะนั้น สมเด็จกรมพระยาวชิรญาณวโรรสทรงเห็นว่า สะพานสูงนี้ก็เป็นนิมิตดีประจำวัดประการหนึ่ง และอีกประการหนึ่งชาวบ้านก็นิยมเรียกกันติดปากว่าวัดสะพานสูง จึงได้ประทานเปลี่ยนชื่อวัดสว่างอารมณ์ มาเป็น "วัดสะพานสูง" จนตราบเท่าทุกวันนี้

หลวงปู่เอี่ยม มาวัดสะพานสูงใหม่ๆ ที่วัดนี้มีพระประจำวันพรรษาอยู่เพียง ๒ รูปเท่านั้น

ขณะที่ท่านหลวงปู่เอี่ยม ได้ย้ายมาอยู่วัดสะพานสูงได้ ๘ เดือน ก่อนวันเข้าพรรษาหลวงพิบูลย์สมบัติ บ้านท่านอยู่ปากคลองบางลำภู พระนคร ได้เดินทางมานมัสการหลวงปู่เอี่ยม หลวงปู่เอี่ยมได้ปรารภถึงความลำบาก ด้วยเรื่องการทำอุโบสถและสังฆกรรม

เนื่องจากสถานที่เดิมได้ชำรุดทรุดโทรมมาก จึงอยากจะสร้างให้เป็นถาวรสถานแก่วัดให้เจริญรุ่งเรือง หลวงพิบูลยสมบัติ ท่านจึงได้บอกบุญเรี่ยไรหาเงินมา เพื่อก่อสร้างโบสถ์ และถาวรสถานขึ้น จึงเป็นที่เข้าใจกันว่าหลวงปู่เอี่ยม ได้เริ่มสร้างพระปิดตาและตะกรุดเป็นครั้งแรก

เพื่อเป็นของชำร่วยแก่ผู้บริจาคทรัพย์และสิ่งของที่ใช้ในการก่อสร้างพระ อุโบสถและถาวรสถาน ต่อมาถึง พ.ศ. ๒๔๓๑ ได้สร้างศาลาการเปรียญ หลังจากนั้นอีกหลวงปู่เอี่ยมได้สร้างพระเจดีย์ฐาน ๓ ชั้นขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๓๙ ขณะที่ท่านหลวงปู่เอี่ยม ท่านได้มาอยู่วัดสะพานสูง ท่านได้ไปธุดงค์ไปทางแถบประเทศเขมร

โดยมีลูกวัดติดตามไปด้วยเสมอ แต่ท่านจะให้ลูกวัดออกเดินทางล่วงหน้าไปก่อน ๖-๗ ชั่วโมง แล้วจะนัดกันไปพบที่แห่งใดแห่งหนึ่ง แล้วท่านหลวงปู่เอี่ยม ได้ไปพบชีปะขาวชาวเขมรท่านหนึ่งชื่อว่าจันทร์หลวงปู่เอี่ยม จึง ได้เรียนวิชาอิทธิเวทย์ จากท่านอาจารย์ผู้นี้อยู่หลายปี จนกระทั่งชาวบ้านแหลมใหญ่นึกว่าท่านออกธุดงค์ไปได้ถึงแก่มรณภาพไปแล้ว เนื่องจากหลวงปู่เอี่ยม ท่านไม่ได้กลับมาที่วัดหลายปี

จึงได้ทำสังฆทานแผ่ส่วนกุศลไปให้ท่าน ทำให้ท่านหลวงปู่เอี่ยม ทราบในญาณของท่านเอง และท่านหลวงปู่เอี่ยม จึงได้เดินทางกลับมายังวัดสะพานสูง การไปธุดงค์ครั้งนี้ หลวงปู่เอี่ยม ได้ไปเป็นเวลานาน และอยู่ในป่าจึงปรากฏว่าท่านหลวงปู่เอี่ยม ท่านไม่ได้ปลงผม ผมจึงยาวถึงบั้นเอว จีวรก็ขาดรุ่งริ่ง หมวดท่านยาวเฟิ้มพร้อมมีสัตว์ป่าติดตามท่านหลวงปู่เอี่ยม มาด้วย อาทิเช่น หมี, เสือ, และงูจงอาง ฯลฯ

จากการเจริญกรรมฐานนี้ จึงทำให้หลวงปู่เอี่ยมสำเร็จ "โสรฬ" มีเรื่องเล่ากันว่ามีต้นตะเคียนต้นหนึ่งมีน้ำมันตกและดุมากเป็นที่เกรงกลัว แก่ชาวบ้านแถบนั้น หลวงปู่จึงช่วยยืนเพ่งอยู่ 3 วันเท่านั้น ต้นตะเคียนก็เฉาและยืนต้นตาย หลวงปู่เป็นผู้มีอาคมฉมัง วาจาสิทธิ์ มักน้อยและสันโดษ ท่านเป็นต้นแบบในการพัฒนาวัดให้เจริญรุ่งเรืองจนถึงปัจจุบันนี้ ท่านได้สร้างถาวรวัตถุที่ได้เห็นกันอยู่ในทุกวันนี้คือพระอุโบสถ พระวิหาร ศาลาการเปรียญ พระเจดีย์ จึงเป็นที่มาของการสร้างพระปิดตา และตะกรุดโทนมหาโสฬสมงคลอันลือลั่นนั่นเอง

ท่านหลวงปู่เอี่ยม เป็นพระผู้มีอาคมขลัง มีวาจาศักดิ์สิทธิ์ มักน้อย ถือสันโดษ ด้วยเหตุนี้เองทำให้หลวงปู่เอี่ยม ท่าน มีลูกศิษย์ลูกหามากมาย ทั้งชาวบ้านและเจ้านายผู้ใหญ่ในพระนครนับถือท่านมากจนกระทั่งถึงวาระสุดท้าย...

ใน​อดีต​จน​ถึง​ปัจจุบัน​มี​การ​สร้าง​พระเครื่อง​มากมายหลายรุ่น​ เพื่อ​เป็น​การ​แทน​องค์​พระ​พุทธ​เจ้า​ใน​รูป​ปาง​ต่าง​ๆใน​พุทธ​ประวัติ​และ​ท่าทาง​ หรือ​อิริยาบถ​ต่อมาได้สร้าง​รูปเหมือน​พระ​เกจิอาจารย์​ที่นับถือ​และตัวอักขระ​เลขยันต์​ลงบนผ้า​ ไม้มงคล​ โลหะ​ พระเกจิอาจา​รย์มีปฎิประทาที่ในประเทศ​ไทย​มีมากแต่จะนำเสนอ​พระเกจิอาจารย์​ที่มากด้วยจริยาวัตร​และเก่งในด้านวิปัสสนา​กรรมฐาน​ เกจิอาจารย์​จังหวัด​นนทบุรี​ ที่มีชื่อเสียงและคนไทยกราบไหว้มาถึงปัจจุบันนี้ คือ​ หลวงปู่​เอี่ยม​ ปฐม​นาม​ ผู้​ที่โด่งดัง​ในเรื่อง​ของตะกรุด​และพระ​ปิด​ตา​ เจ้าอาวาส​วัดสะพานสูง​

ประวัติท่านเป็น​ ชาวปากเกร็ด​โดยกำเนิด เกิดในสมัยพระบาทสมเด็จ​พระพุทธ​เลิศ​หล้า​นภาลัย​ รัชกาล​ที่​2​ ในปี พ.ศ.2359 หลวงปู่เอี่ยม​ เป็นพี่คนโตในพี่น้อง 4 คน​ ท่านมีนิสัยเป็นผู้ใฝ่การเรียนจึง​มักจะ​หา​ความรู้​ตั้งแต่​เด็ก​โดยเฉพาะ​ด้าน​วิปัสสนา​กรรมฐาน

ต่อมา พอย่าง​อายุ 22 ปี​ จึงเข้าพิธี​อุปสมบท​เป็น​พระ​ภิกษุ​ เมื่อ​ปี​ พ.ศ.2381 ที่วัดบ่อปาก​เกร็ด​ จำพรรษา​อยู่​วัดบาง​บ่อได้ 1 ปี​ แล้ว​ย้าย​ไปจำพรรษาที่​วัด​กัลยาณมิตร​ วัดประยูร​วงศาวาส วัดนวลนรดิส​ รวมได้ 15 พรรษา​ ภายหลังญาติ​โยม​และชาวบ้านต่าง​พา​กัน​เดินทาง​ไป​นิมนต์​ให้หลวงปู่กลับมา​อยู่​ที่วัด​ภูมิ​ลำเนาเดิม​ ท่านได้ย้ายกลับมา​ โดยกลับมาจำพรรษา​ที่วัด​สะพาน​สูง​ ใน​ปี​ พ.ศ.2396

“วัดสะพานสูง” เดิม​ชื่อ​”วัด​สว่าง​อารมณ์” สาเหตุ​ที่​เปลี่ยน​ชื่อคราวที่”สมเด็จ​พระ​ยาวชิรญาณวโรส วัดบวรนิเวศ​วิหาร​ ได้เสด็จ​ไปตรวจ​คณะ​สงฆ์​ได้เสด็จ​ขึ้น​ที่​วัด​สว่าง​อารมณ์​ได้ทอดพระเนตร​เห็น​สะพาน​สูงข้ามคลอง​หน้า​วัด(คลอง​พระอุดม)​ชาวบ้านเรียกวัดสะพานสูง​กันจนติดปาก​ พระสมเด็จ​พระยาวชิรญาณวโรรส​ ทรง​เห็น​สะพานก็เป็น​นิมิต​ที่​มี​ประจำวัดประมาณ​หนึ่ง​และชาวบ้านก็เรียก​จนติดปาก​จึงได้ประทานเปลี่ยน​ชื่อ​จากวัดสว่าง​อารมณ์​มาเป็นวัดสะพานสูง​มาจนทุกวันนี้

หลวงปู่​เอี่ยม​ ปฐม​นาม​ จำพรรษาที่วัดสะพานสูง​ เมื่อถึงช่วงเวลา​ออก​พรรษา​ท่านก็มักออก​ธุดงควัตร​เสมอ​ ออกธุดงค์แต่ละครั้ง​จะไปครั้ง​ละหลายๆปีไปทุกภาคและ​แถบประเทศ​เพื่อนบ้าน​ ออก​ธุดงควัตร​จนกระทั่ง​ชาวบ้านแหลมใหญ่คิดว่าได้มรณภาพ​ในป่าแล้วไม่เห็นกลับวัด​ จึงได้​พากันทำบุญสังฆทาน​แผ่ส่วน​กุศลไปให้ท่าน​ หลวงปู่เอี่ยม​ท่านทราบ​ได้​ด้วย​ญาณ​ของท่านเอง​ หลวงปู่เอี่ยม​ จึงได้กลับมาวัดในสภาพผมยาว​หนวด​เครารุงรัง​ จีวรขาดวิ่น​ จนชาวบ้านจำหลวงปู่ไม่ได้​ บ้างก็ว่าท่านเสียจริต แต่เหตุผลกลับใช่เป็นเช่นถูกกล่าวหา หลวงปู่เอี่ยม ขณะธุดงค์​อยู่ในป่าไม่ได้ปลงผม​ ผมยาวถึงบั้นเอว​ หนวดเครายาว​ จีวรขาดรุ่งริ่ง​ พร้อมมีสัตว์​ป่า​ เช่น​ หมี​ เสือ​ งูฯลฯ​ ติดตาม​หลวงปู่มา

อย่างไรก็ตาม ระหว่าง​ที่​หลวง​ปู่​เอี่ยม​เที่ยว​ออกธุดง​ก็ได้เจอชีปะขาวเป็น​ชาว​เขมร​ชื่อ​ว่า​”จันทร์” จึงฝากตัวและ​เล่าเรียน​วิชาอิทธิ​เวทย์​จบจบทุกวิชาจนชีปะขาว​ไม่มีอะไรสอน ขณะนั้นก็ได้​เก็บต้นว่านไว้เป็นจำนวนมากไว้รักษาโรคและสร้าง​วัตถุ​มงคล​ และยังมีมวลสารที่เก็บขณะที่ท่านกลับมา​ วัตถุ​มงคล​ที่หลวงปู่เอี่ยมได้นำเอามวลสารทั้งหลายมาสร้างวัตถุมงคล​ เช่น​ พระควัมปติ(พระปิด​ตา)​และตะกรุด​โทน​มหามงคลโสรฬโดยท่านจะจารลงบนแผ่นโลหะแล้วพอกด้วยมวลสารที่ท่านเก็บและถักด้วยเชือก​สายสิญจน์​แล้วปลุกเสก​เพื่อแจกจ่ายให้แก่ลูกศิษย์​ หลังจากที่หลวงปู่กลับมาจากป่าท่านเห็นวัดทรุดโทรมจึงได้บูรณะวัดเป็นการใหญ่และสร้างเสนาสนะ​ ลูกศิษย์​ที่มาร่วมบูรณะก็จะได้รับตะกรุดและพระปิดตาเป็นของที่ระลึก​

หลวงปู่เอี่ยมท่านมรณภาพ​ในปี​ พ.ศ.2439 สิริ​อายุ ​80 ปี​ พรรษา59 ต่อมาได้มีการปั้น​รูปเหมือน​ของ​”หลวงปู่เอี่ยม​ ปฐม​นาม” เท่าองค์​จริงประดิษฐ์​ที่หน้าโบสถ์​วัด​สะพานสูง​ได้มีผู้เลื่อมใส​และ​นับถือ​แวะเวียนมากราบไหว้ขอพรบนบานศาลกล่าว​มิได้ขาดสาย

ที่สำคัญ กิตติมศักดิ์​ของ​ หลวงปู่​เอี่ยม​ ปฐม​นาม​ และวัตถุ​มงคล​ ที่ชื่อดัง​ไป​ทั่วเมือง​ไทยและต่างประเทศ​ จนทำนักสะสมอยากได้มาเป็นเจ้าของ​เพื่อบูชา

หลวงปู่เอี่ยม​ ปฐม​นาม​ ท่านอาพาธ​ด้วยโรคชราและใกล้​มรณภาพ​ มีลูก​ศิษย์​ที่คอยดูแลและปรณนิบัติท่านอย่างใกล้ชิด​ จึงได้​กราบเรียน​กับหลวงปู่เอี่ยมว่า”อาจารย์​มีอาการเต็มที่​แล้ว” ถ้าท่านมีอะไรก็ขอให้สั่งกับศิษย์​เป็นครั้งสุดท้ายหลวงปู่ท่านได้กล่าวกับลูกศิษย์​ว่า”ถ้า​หากว่า​เหตุทุก​ข์ภัยเกิดขึ้น​ขอให้ระลึก​ถึง​ท่านและเอ่ยชื่อท่านแล้วกัน”...

รีวิวย้อนหลัง เคยมากราบรูปหล่อของหลวงปู่เอี่ยม พระปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ท่านเป็นที่รักของชาวนนทบุรี และรูปหล่ออดีตเจ้าอาวาส หลวงปู่กลิ่น หลวงปู่ทองสุข ส่วนประวัติก็ตามนี้ครับ

หลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม ( อ่านว่า ปะถะมะนามะ หรือ ปถมนาม ) เกิดในรัชกาลที่ ๒ เมื่อปีฉลู พ.ศ. ๒๓๕๙ เป็นบุตร นายนาค นางจันทร์ โดยมีพี่น้องท้องเดียวกัน รวมด้วยกัน ๔ คน คือ ท่านเป็นคนโตสุด บ้านเกิดของหลวงปู่เอี่ยมอยู่ที่ ต.บานแหลมใหญ่ ฝั่งใต้ ข้างวัดท้องคุ้ง อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี เมื่อปี พ.ศ.๒๓๘๑ อายุท่านได้ ๒๒ ปี ได้อุปสมบท ที่วัดบ่อ ต.ปากเกร็ด อ.ปากเกร็ด (วัดบ่อนี้อยู่คิดกับตลาดในท่าน้ำปากเกร็ด) ท่านอุปสมบท ได้ประมาณหนึ่งเดือน ท่านก็ได้ย้ายไปประจำพรรษาอยู่ที่วัดกัลยาณมิตร ธนบุรีซึ่งในขณะนั้นพระพิมลธรรมพร เป็นเจ้าอาวาส ซึ่งย้ายมาจากวัดราชบูรณะ พระนคร หลวงปู่เอี่ยมท่านได้ศึกษาพระปริยัติธรรม และแปลพระธรรมบทอยู่ที่วัดนี้อยู่ได้ถึง ๗ พรรษาท่านจึงได้ย้ายไปจำพรรษาอยู่ที่วัดประยูรวงศาวาส เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๘๘ อยู่วัดประยูรวงศาวาสได้ ๓ พรรษา ถึงปี พ.ศ. ๒๓๙๑ นายแขก สมุห์บัญชีได้นิมนต์หลวงปู่เอี่ยม ไปจำพรรษาเจริญพระกัมมัฏฐานเป็นเริ่มแรก และได้ศึกษาอยู่ ๕ พรรษา ถึงปี ๒๓๙๖ ญาติโยมพร้อมด้วยชาวบ้านภูมิลำเนาเดิมในคลองแหลมใหญ่ (ซึ่งปัจจุบันนี้ คือคลองพระอุดม) อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี ได้เดินทางมา อาราธนานิมนต์หลวงปู่เอี่ยม กลับไปปกครองวัดสว่างอารมณ์ หรือวัดสะพานสูง ในปัจจุบันนี้ สาเหตุที่เปลี่ยนชื่อวัดสว่างอารมณ์เดิมมาเป็นชื่อวัดสะพานสูงนั้น มีเรื่องเล่าต่อๆ กันมาว่า ในสมัยนั้นสมเด็จกรมพระยาวชิญาณวโรรส ท่านได้เสร็จไปตรวจการคณะสงฆ์ได้เสด็จขึ้นที่วัดสว่างอารมณ์นี้ ได้ทอดพระเนตรเห็นสะพานสูงข้ามคลองวัด (คลองพระอุดมปัจจุบันนี้) ซึ่งชาวบ้านมักจะเรียกวัดสว่างอารมณ์นี้ว่า วัดสะพานสูง จึงทำให้วัดนี้มีชื่อเรียกกัน ๒ ชื่อ ฉะนั้น สมเด็จกรมพระยาวชิรญาณวโรรสทรงเห็นว่า สะพานสูงนี้ก็เป็นนิมิตดีประจำวัดประการหนึ่ง และอีกประการหนึ่งชาวบ้านก็นิยมเรียกกันติดปากว่าวัดสะพานสูง จึงได้ประทานเปลี่ยนชื่อวัดสว่างอารมณ์ มาเป็น "วัดสะพานสูง" จนตราบเท่าทุกวันนี้

หลวงปู่เอี่ยม มาวัดสะพานสูงใหม่ๆ ที่วัดนี้มีพระประจำวันพรรษาอยู่เพียง ๒ รูปเท่านั้น ขณะที่ท่านหลวงปู่เอี่ยม ได้ย้ายมาอยู่วัดสะพานสูงได้ ๘ เดือน ก่อนวันเข้าพรรษาหลวงพิบูลย์สมบัติ บ้านท่านอยู่ปากคลองบางลำภู พระนคร ได้เดินทางมานมัสการหลวงปู่เอี่ยม ท่านได้ปรารภถึงความลำบาก ด้วยเรื่องการทำอุโบสถและสังฆกรรม เนื่องจากสถานที่เดิมได้ชำรุดทรุดโทรมมาก จึงอยากจะสร้างให้เป็นถาวรสถานแก่วัดให้เจริญรุ่งเรือง หลวงพิบูลยสมบัติ ท่านจึงได้บอกบุญเรี่ยไรหาเงินมา เพื่อก่อสร้างโบสถ์ และถาวรสถานขึ้น ต่อมาถึง พ.ศ. ๒๔๓๑ ได้สร้างศาลาการเปรียญ หลังจากนั้นอีกหลวงปู่เอี่ยมได้สร้างพระเจดีย์ฐาน ๓ ชั้นขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๓๙

ขณะที่ท่านหลวงปู่เอี่ยม ท่านได้มาอยู่วัดสะพานสูง ท่านได้ไปธุดงค์ไปทางแถบประเทศเขมร โดยมีลูกวัดติดตามไปด้วยเสมอ แต่ท่านจะให้ลูกวัดออกเดินทางล่วงหน้าไปก่อน ๖-๗ ชั่วโมง แล้วจะนัดกันไปพบที่แห่งใดแห่งหนึ่ง แล้วท่านหลวงปู่เอี่ยม ได้ไปพบชีปะขาวชาวเขมรท่านหนึ่งชื่อว่าจันทร์ หลวงปู่เอี่ยม จึงได้เรียนวิชาอิทธิเวทย์ จากท่านอาจารย์ผู้นี้อยู่หลายปี จนกระทั่งชาวบ้านแหลมใหญ่นึกว่าท่านออกธุดงค์ไปได้ถึงแก่มรณภาพไปแล้ว เนื่องจากหลวงปู่เอี่ยม ท่านไม่ได้กลับมาที่วัดหลายปีจึงได้ทำสังฆทานแผ่ส่วนกุศลไปให้ท่าน ทำให้ท่านหลวงปู่เอี่ยม ทราบในญาณของท่านเอง และท่านหลวงปู่เอี่ยม จึงได้เดินทางกลับมายังวัดสะพานสูง การไปธุดงค์ครั้งนี้ หลวงปู่เอี่ยม ได้ไปเป็นเวลานาน และอยู่ในป่าจึงปรากฏว่าท่านหลวงปู่เอี่ยม ท่านไม่ได้ปลงผม ผมจึงยาวถึงบั้นเอว จีวรก็ขาดรุ่งริ่ง หมวดท่านยาวเฟิ้มพร้อมมีสัตว์ป่าติดตามท่านหลวงปู่เอี่ยม มาด้วย อาทิเช่น หมี, เสือ, และงูจงอาง ฯลฯ

ท่านหลวงปู่เอี่ยม เป็นพระผู้มีอาคมขลัง มีวาจาศักดิ์สิทธิ์ มักน้อย ถือสันโดษ ด้วยเหตุนี้เองทำให้หลวงปู่เอี่ยม ท่านมีลูกศิษย์ลูกหามากมาย ทั้งชาวบ้านและเจ้านายผู้ใหญ่ในพระนครนับถือท่านมากจนกระทั่งถึงวาระสุดท้ายของชีวิต ก่อนที่หลวงปู่เอี่ยมจะมรณภาพด้วยโรคชรา นายหรุ่น แจ้งมา ซึ่งเป็นลูกศิษย์ที่ใกล้ชิดคอยอยู่ปรนนิบัติท่านหลวงปู่เอี่ยมได้ขอร้องท่านว่า “ท่านอาจารย์มีอาการเต็มที่แล้ว ถ้าท่านมีอะไรก็กรุณาได้สั่ง และให้ศิษย์เป็นครั้งสุดท้าย” ซึ่งท่านหลวงปู่เอี่ยมก็ตอบว่า “ถ้ามีเหตุทุกข์เกิดขึ้นให้ระลึกถึงท่านและเอ่ยชื่อท่านก็แล้วกัน”หลวงปู่เอี่ยมท่านได้มรณภาพ เมื่อปี พ.ศ.๒๔๓๙ รวมอายุได้ ๘๐ ปี...