Phichit City Pillar Shrine (San Lak Muang Phichit) — Local services in Phichit Province

มากราบสักการะศาลหลักเมืองพิจิตร สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำเมืองพิจิตร บอกเลยทางเข้าเป็นป่าที่สวยมาก ไปศาลหลักเมืองมาหลายที่แล้ว มีที่นี้แหละสวยงามมากๆๆ แต่อยากให้ปรับปรุงเรื่องห้องน้ำครับ ชักโครกเล็กเกินไปไม่เหมาะกับคนตัวใหญ่ เวลาจะล้างก้นลำบากมาก อยากให้เจ้าหน้าบ้านเมืองปรับปรุงครับ นอกนั้นดีมาก ใครมาเที่ยวพิจิตรมีควรพลาดเลย เป็นป่าที่ร่มรื่น สวยจริง มีแต่ต้นไม้ใหญ่ๆ หลักเมืองอยู่ด้านบน ส่วนรูปหล่อพระยาโคตรบองอยู่ใต้หลักเมือง ไปมาวันที่ 26/11/66 ส่วนประวัติศาลหลักเมืองพิจิตร คือ

ประวัติศาลหลักเมืองพิจิตร ศาลหลักเมืองพิจิตรสร้างในราวปี พ.ศ.๑๖๐๑ สมัยพระเจ้ากาญจนกุมาร ผู้ครองนครไชยบวร แต่ได้ชำรุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา จึงไม่สามารถระบุสถานที่ตั้งได้อย่างแน่ชัด ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๗-๒๕๑๐ นายแสวง ศรีมาเสริม ผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตร มีดำริที่จะบูรณะปรับปรุงพื้นฟูเมืองพิจิตรเก่าขึ้นเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ และได้กำหนดให้มีการฝังหลักเมืองขึ้นใหม่ เพื่อเป็นการเสริมสร้างและเป็นที่รวมจิตใจของชาวพิจิตร โดยหลวงปู่โง่น โสรโย ได้นั่งฌานสมาธิเห็นที่ตั้งศาลหลักเมืองเก่า และเมื่อขุดลงไปพบซากไม้ที่ใช้ทำหลักเมือง และซากโครงกระดูก วัตถุโบราณอีกมากมายหลายอย่าง จึงพอสันนิษฐานได้ว่า บริเวณพื้นที่ตั้งศาลหลักเมืองปัจจุบันเป็นที่ตั้งศาลหลักเมือง...

ความหวังก็เหมือนแสงไฟ ช่วยให้เราไม่สิ้นหวังในความมืด

ศาลหลักเมืองจังหวัดพิจิตร เป็นสถาปัตยกรรมแบบไทย ศาลาทรงไทยรูปจตุรมุขเปิดโล่ง โดยส่วนของอาคารจะแบ่งออกเป็น 2 ชั้นด้วยกันค่ะ บริเวณด้านบนนั้นจะเป็นที่ตั้งของศาลหลักเมือง พื้นปูด้วยหินอ่อน กว้าง 5 วา ยาว 5 วา  และมีกำแพงแก้วรอบด้านนอก ส่วนของหลังคาจะเป็นแบบทรงไทยหน้าจั่ว 4 ด้าน ตกแต่งด้วยช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ ส่วนหน้าบันของมุขทั้งสี่ด้าน จะสลักเป็นลายไทยอย่างและด้านบนหลังคาประดับด้วยนาคทัณฑ์หรือไม้ค้ำยันรูปสามเหลี่ยมแบบลายไทย บริเวณของด้านล่างศาลจะประดิษฐานรูปปั้นของ พระยาโคตรบองเทวราช หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า พ่อปู่ และ เสาหลักเมือง ก็ทำจากไม้ชัยพฤกษ์ ยอดเสาทำจากไม้สักแกะสลักเป็นรูปพระพรหมสี่หน้า โคนเสาหลักเมืองทั้งสี่ทิศจะแกะสลัก คำว่า เมตตา กรุณา มุฑิตา อุเบกขา เอาไว้ ส่วนของฐานเป็นไม้สักแกะสลักเป็นรูปบัวคว่ำ-บัวหงาย ลงรักปิดทองอย่างสวยงาม เสาหลักเมืองสร้างขึ้นตั้งแต่ในปีพ.ศ. 1601 หรือในสมัยพระเจ้ากาญจนกุมาร เป็นผู้ครองนครชัยบวร แต่ศาลหลักเมืองได้ชำรุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา ก็เลยทำให้ไม่สามารถระบุสถานที่ตั้งได้แบบชัดเจน จนมาในช่วงปี พ.ศ. 2507-2510 ก็มีการฝังเสาหลักเมืองขึ้นใหม่...

ศาลหลักเมืองจังหวัดพิจิตร

สร้างขึ้นตั้งแต่ในปีพ.ศ. 1601 หรือในสมัยพระเจ้ากาญจนกุมาร เป็นผู้ครองนครชัยบวร แต่ศาลหลักเมืองได้ชำรุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา จึงไม่สามารถระบุสถานที่ตั้งได้อย่างแน่ชัด ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๗-๒๕๑๐ นายแสวง ศรีมาเสริม ผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตร มีดำริที่จะบูรณะปรับปรุงพื้นฟูเมืองพิจิตรเก่าขึ้นเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ และได้กำหนดให้มีการฝังหลักเมืองขึ้นใหม่ เพื่อเป็นการเสริมสร้างและเป็นที่รวมจิตใจของชาวพิจิตร โดยหลวงปู่โง่น โสรโย ได้นั่งฌานสมาธิเห็นที่ตั้งศาลหลักเมืองเก่า และเมื่อขุดลงไปพบซากไม้ที่ใช้ทำหลักเมือง และซากโครงกระดูก วัตถุโบราณอีกมากมายหลายอย่าง จึงพอสันนิษฐานได้ว่า บริเวณพื้นที่ตั้งศาลหลักเมืองปัจจุบันเป็นที่ตั้งศาลหลักเมือง สมัยที่พระยาโคตรบองฝังไว้แต่เดิม

โดยปัจจุบัน พระยาโคตรบอง อยู่ด้านล่างของศาลหลักเมือง เนื่องจากตำราพราหมณ์ "พ่อปู่" เป็นเทวดาชั้น "วสุเทพภูมิดล" (รักษาชั้นใต้ดิน) จึงต้องอยู่ด้านล่างศาลหลักเมืองที่เป็นเทวดาชั้น "กรุฑรเทพ" (รักษาบนดิน) ...