พระพุทธฉาย ถ้ำฤาษีเขางู — Local services in Ratchaburi Province

แนะนำให้มาครับ ถ้ำนี้ไม่ค่อยมีลิงอยู่ใกล้ทางเข้าเลย ขึ้นบันไดไม่สูงมาก ถ้าจะไปถ้ำด้านในลิงเยอะ ช่วยอุดหนุนกับคนขายอาหารลิงแล้วขอให้เค้าเฝ้ารถกันลิงก็ได้ครับ บันไดจะสูงกว่าถ้ำนี้ ส่วนประวัติถ้ำ ผมพิมพ์ตามป้ายทางขึ้นก่อนเข้าถ้ำไปมาวันที่ 4/8/67 เพิ่มเติมครับ มาอีกครั้งวันที่ 2/3/68 รอบนี้มาถ่ายรูปหล่อพระปุณณเถระ (พระอรหันต์รูปแรกที่เคยมาสถานที่แห่งนี้) อยู่ถ้ำนี้ครับ แต่รอบนี้พาลูกมาให้อาหารลิง ลิงบริเวณแถวนี้ไม่ดุเลย และมีตำนานของท่านพระปุณณเถระเกี่ยวกับถ้ำฤาษีเขางูเอามาฝากครับ

ถ้ำนี้ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขา ห่างจากตัวเมืองราชบุรีไปทางตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 6 กิโลเมตร ลักษณะเป็นถ้ำหรือสถานที่เกี่ยวเนื่องกับพุทธศาสนา ภายในถ้ำมีพระพุทธรูปจำหลักเป็นพระพุทธรูปประทับนั่งห้อยพระบาท ปางแสดงธรรมเทศนาหรือวิตรรกะมุทรา ตามแบบพุทธศิลป์สมัยทวารวดี ( พุทธศตวรรษที่ 11-13 ) ลักษณะพระพักตร์แบน พระขนงเป็นเส้นนูนโค้งต่อกันเป็นรูปปีกกาต่อกัน พระเนตรโปน พระนาสิกแบน พระโอษฐ์หนาขมวดพระเกศาใหญ่ มีรัศมีเป็นรูปดอกบัวตูมระหว่างข้อพระบาทมีจารึกอักษรปัลลวะภาษาสันสกฤต อ่านว่า ปุญกรรมชระศรีสมาธิคุปตะแปลว่า พระศรีสมาธิคุปตะเป็นผู้บริสุทธิ์ ด้วยการทำบุญและภายในถ้ำยังมีพระพุทธรูปหินทรายศิลปะสมัยอยุธยาอีกหลายองค์

ตำนานถ้ำฤๅษีเขางู จ.ราชบุรี กำเนิดศาสนาพุทธ ในประเทศไทย(คัดลอกจากหนังสือตามรอยพระพุทธบาท เล่ม ๑) ณ ถ้ำแห่งนี้เคยเป็นสถานที่สำคัญมาก่อนคือ เป็นสถานที่ พระปุณณเถระ นำเสด็จ สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับและบรรทม เมื่อเดือนอ้าย ขึ้น ๑๐ ค่ำ พุทธพรรษา ๒๒ (หลังตรัสรู้ได้ ๒๒ ปี) (คราวนั้น พระพุทธองค์เสด็จมาโปรดประทานธรรมเทศนาแก่ชาวไทยโบราณเป็นเวลา ๘ วัน เมื่อเดือนอ้าย ขึ้น ๘ ค่ำ ถึง ๑๕ ค่ำ พุทธพรรษา ๒๒ เริ่มที่บ้านแม่กุน พริบพลี คือที่บริเวณ วัดเพชรพลี จ.เพชรบุรี ในปัจจุบันนี้) เรื่องถ้ำฤาษีเขางูนี้ สมเด็จพระบรมศาสดาได้ทรงพยากรณ์ไว้กับ " พระปุณณเถระ " อีกว่า " คูหาที่ตถาคตอาศัยนี้ ต่อไปจะมีชื่อว่า "ถ้ำฤๅษี" จะมีคนเชื่อถือมาเคารพในวันข้างหน้าและ "พุทธเงา" ในถ้ำนี้ เมื่อคนทำเป็น "พุทธนิมิต" ขึ้น... " ฉาย (พุทธเงา) สลักองค์พระพุทธรูปองค์ใหญ่กลางภายในถ้ำ ในพุทธลักษณะประทับนั่งห้อยพระบาทแสดงธรรม ยกพระหัตถ์ขวาวงเป็น " วงล้อธรรมจักร " จึงนับว่าเป็น " พระพุทธรูปไทย " องค์แรกของประเทศไทย ภายในเเกะสลักคือ เงาพระพุทธเจ้าโดยตรง เเต่ถูกเเกะสลักทับไว้ เพื่อรักษาเงา เเละบูรณะตามยุค ตามสมัย ตามกาลเวลา หลังจากแกะสลักองค์พระเสร็จได้ ๖ เดือน พระปุณณเถระ ก็ละขันธ์ ๕...

วัดถ้ำฤาษีเขางู จ.ราชบุรี หรือ “อุทยานหินเขางู” เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดราชบุรี อยู่บริเวณแหล่งภูเขาหินปูนในสวนสาธารณะเขางู หน้าถ้ำแห่งนี้ได้สร้างพระพุทธรูปปางลีลาขนาดใหญ่ สร้างด้วยปูนปั้นโดยทำให้มีลักษณะเป็นนูน องค์พระติดกับภูเขาหิน พุทธศิลป์สมัยทวารวดีลงรักปิดทองอย่างสวยงาม เหนือพระเศียรมีฉัตรสีเงิน ยอดฉัตรเป็นแนวระนาบเดียวกับยอดเขา ภายในถ้ำฤาษีมีการพบพระพุทธรูปศิลาจำหลักขนาดใหญ่ ในสมัยทวารวดี 2 องค์ องค์แรก ชาวบ้านทั่วไปเรียกว่า พระพุทธฉายถ้ำฤาษีเขางู เป็นพระพุทธศิลาจำหลักสูง ๒.๕๐ เมตร ประทับนั่งห้อยพระบาท พระหัตถ์ซ้ายวางบนพระเพลา พระหัตถ์ขวายกขึ้นทำปางจิตรกะ พระพักตร์ค่อนข้างเหลี่ยม ครองจีวรห่มเฉียงแนบพระองค์ มีจารึก ๑๒ ตัว อยู่ระหว่างพระบาททั้งสอง ที่เป็นลายเซ็นของผู้สลักพระพุทธรูป อ่านว่า บุญ วระ ฤษี-ศรีสมาธิคุปตะ ตัวอักษรปัลลวะภาษาสันสกฤต เป็นตัวอักษรที่ใช้ในอินเดีย ฝ่ายใต้เมื่อราว พ.ศ. ๑๐๐๐-๑๑๐๐ ตรงกับสมัยทวาราวดี(องค์นี้ศักดิ์สิทธิ์มากขอบอก) อีกฝั่งของผนังถ้ำมีพระพุทธรูปยืนปางเสด็จลงจากดาวดึงส์ นอกจากนี้ภายในถ้ำยังมีพระพุทธรูปปางสมาธิ ศิลปะสมัยอยุธยาอื่นๆ อีกหลายองค์

บริเวณปากถ้ำด้านซ้ายจะมีถ้ำเล็กๆ ภายในจะมีรูปปั้นฤาษีตาไฟอยู่หลายตนด้วยกัน สังเกตุได้ว่ามีผู้มาบนบานแล้วประสพความสำเร็จ โดยดูจากของแก้บนที่มีอยู่จำนวนมาก

ศาลเจ้าพ่อเขางู สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คุ้มครองบริเวณเขางู จะอยู่ใกล้ๆกับทางขึ้นถ้ำ

ถัดไปทางซ้ายมือ เป็นที่ตั้งของวัดถ้ำฤาษีเขางู มีศาลแม่นางตะเคียน

นอกจากนี้ยังเป็นที่ตั้งพระพุทธบาทจำลองทำด้วยศิลาแลงประดิษฐานบนยอดเขาสูง ประมาณ ๑๓๐ เมตร

ขับรถขึ้นเขาไปทางด้านซ้าย จะเป็นจุดชมวิวอุทยานหินเขางู ที่จัดว่าสวยงามมากๆ มีสะพานแขวน บริการเรือถีบและมีจุดให้อาหารปลา ปลาส่วนใหญ่จะเป็นตะเพียนหางขาวและปลาคาร์ปตัวค่อนข้างใหญ่

ปัจจุบัน ถ้ำฤาษีเขางู...

ถ้ำฤๅษีเขางู แหล่งท่องเที่ยวแห่งหนึ่งของจังหวัดราชบุรี สำหรับผู้ชื่นชชมศิลปะทวารวดี ตั้งอยู่ที่บริเวณสวนสาธารณะเขางู ต.เกาะพลับพลา เป็นถ้ำหรือศาสนสถานที่เกี่ยวเนื่องกับพุทธศาสนา ภายในถ้ำพบพระพุทธรูปจำหลักติดผนังถ้ำ เป็นพระพุทธรูปนั่งห้อยพระบาทปางแสดงธรรมเทศนา โดยรู้จักกันทั่วไปว่า พระพุทธฉายถ้ำฤาษีเขางู ลักษณะพระพักตร์แบน พระขนงเป็นเส้นนูนโค้งต่อกันเป็นรูปปีกกา พระเนตรโปน พระนาสิกแบน พระโอษฐ์หนา ขมวดพระเกศาใหญ่ มีรัศมีเป็นรูปดอกบัวตูม ระหว่างข้อพระบาทมีจารึกอักษรปัลลวะภาษาสันสกฤต อ่านว่า ปุญกรรมชระศรีสมาธิคุปตะ แปลว่า พระศรีสมาธิคุปตะเป็นผู้บริสุทธิ์ด้วยการทำบุญ นับเป็นร่องรอยศิลปะสมัยทวารวดีที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง ภายในถ้ำยังมีพระพุทธรูปหินทรายศิลปะสมัยอยุธยาอีกหลายองค์ บริเวณ ถ้ำฤาษีเขางู มีสถานที่หลายแห่งที่น่าสนใจแวะเข้าไปชม อาทิ รอยพระพุทธบาท ทำด้วยศิลาแลงประดิษฐานอยู่ในวิหาร ตั้งอยู่บนยอดเขางูสูงประมาณ 128 เมตร ลักษณะเป็นซากอาคารรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าก่ออิฐถือปูน ถ้ำฝาโถ ตั้งอยู่ใกล้สวนสาธารณะเขางู ห่างจากถ้ำฤาษีเขางู ไปทางตะวันตกราว 250 เมตร มีภาพสลักบนผนังทิศใต้ ได้แก่ ภาพพระพุทธรูปไสยาสน์ขนาดใหญ่ เหนือขึ้นไปเป็นภาพเทพชุมนุมและภาพปูนปั้นรูปต้นไม้ ด้านทิศเหนือเป็นภาพสลักพระสาวกสององค์ องค์ประกอบคล้ายที่ถ้ำจาม คือ เป็นภาพพระพุทธประวัติตอนปรินิพพาน บริเวณเทือกเขางูนี้ยังมีถ้ำระฆัง และเขาพระบาท ซึ่งมีรอยพระพุทธบาทบนยอดเขา และเป็นจุดชมวิวทิวทัศน์เทือกเขางู การเดินทาง ห่างจากตัวเมืองไปตามทางหลวงหมายเลข 3087 (สายราชบุรี-จอมบึง-สวนผึ้ง) ห่างจากตัวเมืองราชบุรี ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ประมาณ 6 กิโลเมตร...