Chùa Thanh Mai vốn được xây dựng vào khoảng năm 1329 trên sườn núi Thanh Mai, hay còn gọi là núi Tam Ban (nghĩa là ba cấp núi nối liền nhau của ba tỉnh Bắc Giang-Hải Dương-Quảng Ninh, thuộc cánh cung Đông Triều), cao khoảng 200m thuộc địa phận xã Hoàng Hoa Thám, thành phố Chí Linh. Vị trí dựng chùa thuộc cấp thứ hai của ngọn núi, là khu đất bằng phẳng nhất. Chùa cách quốc lộ 18A 12 km, cách Sao Đỏ (trung tâm thành phố Chí Linh) chừng 15 km, cách thị trấn Đông Triều khoảng 17 km và thành phố Hải Dương khoảng 50 km.
Chùa được xây dựng dưới thời Trần rồi trở thành đại danh lam dưới thời thiền sư Pháp Loa (1284-1330) và người kế nhiệm là thiền sư Huyền Quang (1254-1334). Nghiên cứu cho thấy bản thân Pháp Loa, cho đến năm 1329 đã mở mang và xây dựng hai khu chùa lớn là chùa Báo Ân (phủ Siêu Loại, Bắc Ninh, nay là xã Dương Quang, Gia Lâm, Hà Nội) và chùa Quỳnh Lâm, Đông Triều (Quảng Ninh), riêng chùa Báo Ân đã cho xây 33 cơ sở gồm điện Phật, gác chứa kinh và tăng đường. Ông còn dựng các am như Hồ Thiên, Chân Lạc, Yên Mã, Vĩnh Khiêm. Hạc Lai, mở rộng các khu chùa Thanh Mai và chùa Côn Sơn. Như vậy chùa Thanh Mai không phải do Pháp Loa xây dựng mà chỉ mở rộng và phát triển thành một chốn Tổ của phái Trúc Lâm. Trải qua các biến cố lịch sử, sự tàn phá của thiên nhiên, chiến tranh ngôi chùa cổ đã sụp đổ, các cổ vật bị mất và hư hại gần hết, di tích trở thành hoang phế và bị lãng quên.
Năm 1980, với mong muốn phục dựng và bảo tồn một di tích lịch sử quan trọng, chùa đã được đầu tư khôi phục dần dần theo từng hạng mục. Năm 1992, chùa Thanh Mai đã được Bộ Văn hóa Thông tin và thế thao công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Nhưng quy mô nhỏ hẹp, lại ở nơi heo hút, đường sá đi lại khó khăn, chùa Thanh Mai vẫn bị chìm trong quên lãng. Năm 1994, Sư thầy Thích Chí Trung được cử về trụ trì tại chùa. Khi đó thực trạng ngôi chùa rơi vào cảnh hoang tàn, đổ nát. Trăn trở trước nguy cơ biến mất của di tích, sư thầy đã vận động đóng góp công đức trùng tu, khôi phục lại chùa. Từ năm 1994-2000, với sự hỗ trợ của Sở Giao thông - Vận tải và Công ty Điện lực Hải Dương, 2 km đường lên chùa được mở, 1 km đường điện chiếu sáng được mắc, tháp Viên Thông được phục dựng.
Ngày mất của Đệ nhị tổ Pháp Loa (ngày 3 tháng 3 âm lịch) được chọn làm ngày lễ hội của chùa. Hội chùa Thanh Mai diễn ra vào ngày mùng một đến mùng ba tháng Ba âm lịch hằng năm. Lễ hội được nhân dân địa phương và các tăng ni phật tử tổ chức trọng thể với nhiều nghi lễ như giảng kinh, chay đàn, mộc dục.
Đặc biệt nổi tiếng với rừng lá phong đỏ rực nếu đi vào tháng 10,...
Read moreChùa Thanh Mai là một trong những ngôi chùa cổ gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm, nằm trên dãy núi Tam Ban thuộc xã Hoàng Hoa Thám, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Được Thiền sư Pháp Loa – vị Tổ thứ hai của Trúc Lâm – cho dựng từ năm 1336 dưới triều Trần Hiến Tông, chùa nhanh chóng trở thành trung tâm tu học, giảng pháp quan trọng, thu hút nhiều tăng ni và phật tử.
Điểm đặc biệt quý giá của chùa là hệ thống bia đá cổ, trong đó nổi bật nhất là bia Thanh Mai tự phả khắc năm 1362. Tấm bia ghi chép rõ lịch sử dựng chùa, công lao của các bậc tiền nhân và sự phát triển của Phật giáo Trúc Lâm thời Trần. Đây được coi là một tư liệu Hán Nôm vô giá, góp phần khẳng định vai trò và dấu ấn của Phật giáo trong đời sống tinh thần dân tộc.
Không chỉ mang giá trị tôn giáo và lịch sử, chùa Thanh Mai còn được thiên nhiên ban tặng cảnh sắc tuyệt đẹp. Vào mùa xuân, rừng phong trên núi Tam Ban đồng loạt chuyển màu, tạo nên khung cảnh rực rỡ, cuốn hút bước chân du khách hành hương. Đến đây, mọi người vừa dâng hương cầu an, vừa tận hưởng bầu không khí thanh tịnh và vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng.
Ngày nay, chùa Thanh Mai đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia, là niềm tự hào của người dân Hải Dương. Với bề dày lịch sử hơn...
Read moreChùa được xây dựng từ năm 1329 từ thời nhà Trần, đến nay đã gần 700 năm lịch sử, gắn liền với đệ nhị tổ Pháp Loa của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, là nơi ông được chôn cất. Bao quanh chùa Thanh Mai là một khu rừng phong tạo nên một cảnh quan đặc trưng riêng cho phong cảnh chùa. Vào mùa đông - xuân, khi rừng phong chuyển màu lá sẽ tạo ra con đường dẫn lên chùa rải lá phong nhiều màu: đỏ, cam, vàng, nâu. Nếu con đường lên chùa chỉ rải rác lá phong đỏ thì từ chùa đi lên phía trên núi lá phong càng dày đặc. Vào sâu trong rừng, có những cây phong cổ thụ vươn mình cao lớn, những cây phong con lớp nọ, lớp kia đỏ vàng đặc biệt.
Xét về giá trị lịch sử, văn hóa và du lịch, chùa Thanh Mai hoàn toàn xứng đáng nhận được nhiều sự quan tâm đầu tư phát triển thành 1 điểm du lịch tâm linh lớn của quốc gia thay vì bị lãng quên và thiếu quan tâm...
Read more