Cầu Gianh — Local services in Hạ Trạch Commune

Sông Gianh và Đèo Ngang là biểu trưng địa lý của tỉnh Quảng Bình. Phần thượng lưu sông Gianh có tên là Rào Nậy với những đặc điểm địa vật lý và địa chất dị thường của Rào Nậy - Hoành Sơn, một nhánh khác là Rào Son có động Phong Nha (Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, di sản thiên nhiên thế giới). Cửa sông có cảng biển gọi là Cảng Gianh. Trong lịch sử, sông Gianh được gọi theo tên chữ là Linh Giang (chữ Hán: 𤅷江). Nếu đèo Ngang là ranh giới thời Đại Cồ Việt và Chiêm Thành sau khi người Việt giành được độc lập từ 939 đến năm 1069, thì sông Gianh là ranh giới thời Trịnh–Nguyễn phân tranh giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài (1570-1786) với xung đột vũ trang gần nửa thế kỷ (1627-1672). Chiến trường chính là miền Bố Chính (Quảng Bình). Đèo Ngang gắn với huyền thoại "Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân" của Trạng Trình. Năm 1558, Nguyễn Hoàng, một danh tướng thời nhà Lê trung hưng, con thứ của Nguyễn Kim, sợ bị Trịnh Kiểm mưu hại, đã xin vào trấn thủ Thuận Hóa, mở đầu nhà Nguyễn sau này. Trong cuộc chiến tranh Trịnh Nguyễn, quân Trịnh án ngữ ở đèo Ngang, nhưng thực sự ranh giới chia cắt Bắc - Nam của Việt Nam là sông Gianh từ 1627 đến 1774. Bờ bắc sông có chợ Ba Đồn là nơi quân Trịnh mua đồ ăn uống và trao đổi hàng hóa. Vào tháng 7 năm 1885, vua Hàm Nghi, người bị Pháp phế truất vì thiếu cộng tác và đã phát động kêu gọi nhân dân khởi nghĩa, quân Cần vương lánh nạn ở thượng nguồn sông, một vùng hoang dã ò núi và rừng rậm. Chính ở đó, tại ngôi làng nhỏ Ò Vé, ông đã bị bắt vào ngày 2 tháng 11 năm 1888 và bị đày đến Algiers, nơi ông...

Ngày 6-8-1991, Chính phủ phê duyệt dự án xây dựng cầu qua sông Gianh do Tổng công ty xây dựng cầu Thăng Long thực hiện. Trong nghĩa bóng, đây là một quyết định mang tính lịch sử- văn hóa: Hơn chín trăm năm trước, một người con của Thăng Long ( Lý Thường Kiệt) dẫn đầu đội quân Đại Việt nam chinh, thu hồi ba châu, đưa vượng khí Đại Việt bắt đầu tràn xuống phương nam, để sáu trăm năm sau, một người Quảng Bình gốc Thăng Long khác có bốn đời định cư ở đất Bố Chính (Nguyễn Hữu Cảnh) định vị hình hài đất nước tận cõi cực Nam. Và, giờ đây, đội quân làm cầu Thăng Long tiến vào nối mạch linh khí đất nước: Cầu Gianh là chiếc cầu lớn cuối cùng trên quốc lộ 1. Những dòng sông, những chuyến phà, những đội cầu đã đi vào lịch sử giữ nước và dựng nước hùng tráng như những trang cổ tích. 47 chiếc phà chìm xuống đáy sông, 178 chiến sĩ mãi yên nghỉ trong lòng đất mẹ. Bến phà xưa, nay đã bụi mờ rêu phong. Nhưng dòng sông Gianh-Đại Linh giang ngày đêm vẫn chảy là vật chứng những thăng trầm của lịch sử vùng đất và chiếc cầu Gianh vĩnh cửu mà mềm mại như khúc cầu vồng bắc qua năm tháng mãi ghi dấu công cuộc lao động sáng tạo của những người đi suốt chiều dài đất nước qua những con sông: Những người thợ cầu...

Sông Gianh và Đèo Ngang là biểu trưng địa lý của Quảng Bình, phần thượng lưu sông Gianh có tên là Rào Nậy với những đặc điểm địa chất dị thường của Rào Nậy - Hoành Sơn. Một nhánh khách gọi là Rào Son có động Phong Nha ( vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, di sản thiên nhiên thế giới ) Cửa sông có cảng biển gọi là Cảng Gianh. Cầu Gianh là cầu qua sông Gianh trên Quốc lộ 1A hoàn thành vào năm 1998. Năm 1992, 1993 tôi đã tham gia đo đạc địa hình, thủy văn phục vụ cho thiết kế cầu Gianh. Chúng tôi có những kỷ niệm sâu sắc về đo trận lũ lịch sử...