Nhà Thờ Chính Tòa Bùi Chu — Local services in Nam Định Province

Bui Chu Church is one of the oldest churches in Vietnam, with a history comparable to Saigon Notre Dame Cathedral (completed in 1880), Hanoi Cathedral (1887), Phat Diem Cathedral (1891). This is a place that marks the history of missionary work, the cultural exchange between East and West in the Northern Delta region, and is a work of special value in terms of history, culture, art, and architecture. Bui Chu Cathedral is 3 km from Xuan Truong town, 31 km from Nam Dinh city and 115 km from the capital Hanoi. Every year on August 8, many parishioners gather to attend the feast of Saint Dominic, the patron saint of the diocese, commonly known as the first mass. Bui Chu Church was prepared for construction during the time of Bishop Manuel Ignacio Riaño Hoa, and inaugurated in 1885 under the reign of Bishop Wenceslao Oñate Thuan. The local materials are simple bricks and mortar. However, the church has a unique architecture with the main style being Spanish Baroque, combined with traditional Vietnamese construction methods. The decorative lines show the harmony of European and Asian architecture. The main sanctuary is splendidly gilded, the large ironwood columns are placed on meticulously carved stone pedestals, the church ceiling is made of lime mixed with honey, with a unique design of three-leaf ovals. This building is 78 m long, 22 m wide, 15 m high, the two bell towers are 35 m high. The gate tower at the front of the church has an ancient clock, produced individually according to an order in France in 1922. In addition to the main church, the area here also has the bishop's palace and the major seminary of the Bui Chu Diocese, the Dominican nuns of Bui Chu and the Saint An orphanage. LE ANH TUAN INTERNATIONAL TOUR...

Martin Rama- một người Uruguay, từ Washington DC, vừa gửi Thư kêu gọi “giải cứu” Nhà thờ Bùi Chu, theo dự kiến là sẽ bị phá hủy (theo từ ngữ được công bố chính thức thì gọi là được hạ giải, nghĩa là tháo rời cấu kiện tạo thành kiến trúc) vào ngày 13 tháng Năm, năm 2019. Ông Martin Rama là Cố vấn cao cấp tại Ngân hàng Thế giới và Giám đốc Dự án tại Trung tâm Phát triển đô thị bền vững (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), từng sống ở Hà Nội nhiều năm. Ông tự nhận mình là người vô thần. Thư của ông Martin Rama đã gửi đích danh đến Đức cha Vũ Văn Thiên (Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội), và Đức cha Vũ Đình Hiệu (Giám mục Giáo phận Bùi Chu). Điều gì khiến một người không phải là người Việt Nam, lại cũng không phải là người Công giáo, thậm chí là người vô thần… lại phải viết thư ngỏ kêu gọi thống thiết đến độ vậy cho công cuộc “giải cứu” một chốn thờ phụng Thiên Chúa, vốn dĩ đã thọ mệnh trên trăm năm tại Việt Nam!

Không biết hiện tại trong nước đã có những tiếng nói nào cất lên thống thiết như thế, từ giới Kiến trúc sư cho đến giới nghiên cứu mỹ thuật, nghiên cứu văn hóa, nghiên cứu tôn giáo, nhất là từ các Giám mục ở các giáo phận giáo xứ khác, chẳng hạn… Rằng đấy là chuyện cần phải thay cũ đổi mới bằng cách “hạ giải”, hoặc nhất thiết phải được bảo tồn, theo kiểu duy tu nào đó?

Bởi, có vẻ như vụ này là một trường hợp khá hy hữu, có tính chất khác hẳn với câu chuyện về ý định đập bỏ Nhà thờ Thủ Thiêm ở xứ Sài Gòn dạo trước, chẳng hạn. Nếu chính Giám mục giáo phận Bùi Chu là người ra phán quyết nghiệt ngã này, ắt hẳn câu chuyện không đơn giản!

“Nhà thờ Bùi Chu là một nhà thờ Công giáo Rôma, tọa lạc ở xã Xuân Ngọc, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Bùi Chu là nhà thờ chính tòa của giáo phận Bùi Chu. Nhà thờ Bùi Chu được xây dựng theo phong cách kiến trúc Baroque dưới thời Pháp thuộc bởi giám mục Wenceslao Onate Thuận (1884) với chiều dài 78m, rộng 22m, cao 15m” (theo Wikipedia).

Theo thư ngỏ của ông Martin Rama lý giải, rằng “Có lẽ không có một nhà thờ nào trong số các nhà thờ Công giáo ở miền Bắc Việt Nam tự mình có đủ điều kiện là di sản thế giới. Nhưng khi liên kết với nhau thành một mạch, chúng là một chuỗi thực sự độc đáo trên phạm vi toàn cầu. Những công trình tuyệt đẹp này kết hợp kiến trúc Pháp từ thời Beaux Arts với những nét chạm khắc rõ nét của Việt Nam, bao gồm các cột gỗ và trang trí bằng vữa gợi nhớ đến những ngôi chùa truyền thống. Những nhà thờ này có thể là một phần của một mạch du lịch rất thành công, mang lại việc làm và thu nhập cho người dân địa phương, cũng như mang lại nguồn lực cần thiết cho việc duy tu và cải tạo chúng.” Ông cũng nhắc lại một hành động rất ý nghĩa của chính phủ Việt Nam gần đây, khi đã có một cử chỉ rất thành ý và cực kỳ quan trọng, đối với Giáo hội Công giáo Việt Nam. Ngay trong Tuần Thánh, chính quyền TP.HCM đã thông báo cho Tổng giám mục TP.HCM rằng nhà thờ Thủ Thiêm sẽ không bị phá hủy và được bảo tồn như một di tích lịch sử và văn hóa. Ông cũng đồng thời điểm lại sự phá hủy nhà thờ Trà Cổ (162 năm tuổi) vào tháng Ba năm 2017, và nhà thờ Trung Lao bị hủy hoại trong một đám cháy lớn vào tháng Tám cùng năm…

Theo nhà nghiên cứu mỹ thuật Phan Cẩm Thượng, hiện nay chỉ có 4 nhà thờ ở Việt Nam nằm trong danh sách được bảo vệ, đó là nhà thờ Phát Diệm ở Ninh Bình, nhà thờ Đức Bà ở TP. HCM, nhà thờ Lớn và nhà thờ Cửa Bắc ở Hà Nội. Trong đó, mới chỉ có nhà thờ Phát Diệm đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1988. Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn thì nằm trong danh mục Kiểm kê di sản của TP.HCM.

Ông Phan Cẩm Thượng cho biết, một khi các nhà thờ chưa được xếp hạng di tích các cấp thì sẽ không được bảo vệ theo Luật Di sản văn hóa và việc bảo vệ hay phá bỏ các nhà thờ sẽ hoàn toàn thuộc quyền của giáo dân và các cha xứ! ;)

Như vậy, một Nhà thờ 135 năm tuổi như Nhà thờ Bùi Chu hiện tại đang thuộc quyền sinh quyền sát của chính Giám mục giáo phận Bùi Chu là Đức cha Vũ Đình Hiệu, và với cả...

Nhà thờ Bùi Chu được xây dựng theo phong cách kiến trúc Baroque dưới thời Pháp thuộc bởi giám mục Wenceslao Onate Thuận (1884) người Tây Ban Nha[1] với chiều dài 78m, rộng 22m, cao 15m, hai tháp chuông cao 35m[2]. Nhà thờ có chiếc đồng hồ cổ kính, sản xuất đơn chiếc theo đơn đặt hàng ở Pháp từ năm 1922. Máy đồng hồ có kích thước 1,2m x 0,7m, hoạt động theo nguyên tắc sử dụng thế năng. Ðồng hồ dùng ba quả tạ bằng kim loại, mỗi quả chừng 50 kg.

Nhà thờ Chính tòa Bùi Chu là một trong những nhà thờ cổ kính nhất ở các tỉnh phía Bắc, có lịch sử tương đương Nhà thờ Đức Bà ở Sài Gòn (ra đời năm 1880) và Nhà thờ Lớn Hà Nội (ra đời năm 1886). Đây là nơi lưu dấu ấn lịch sử truyền giáo, giao thoa văn hóa Đông - Tây ở vùng Đồng bằng Bắc Bộ, là công trình có giá trị đặc biệt về phương diện lịch sử, văn hóa, nghệ thuật kiến trúc.

Trải qua hơn 100 năm, ngôi nhà thờ này vẫn đứng vững với những cột gỗ lim và những đường nét hoa văn mang dấu ấn kiến trúc phương Tây. Hàng năm vào ngày 8 tháng 8, ngày lễ quan thầy của giáo phận, có nhiều giáo dân tập trung về dâng lễ.

Giáo phận Bùi Chu hiện có dự tính hạ giải nhà thờ này để tái thiết nhà thờ mới.[3] Việc này khiến nhiều kiến trúc sư không đồng tình, đề nghị tạm hoãn để chờ đánh giá toàn diện của Hội đồng di sản quốc gia. Một số kiến trúc sư kết luận nhà thờ chỉ hư hỏng nhẹ, không nhất thiết phải tháo dỡ. Họ cũng gửi đơn xin cứu xét đề nghị tạm hoãn hạ giải nhà thờ đến Thủ tướng, bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nam Định. Theo ông Đặng Ngọc Cường - chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Xuân Trường, nơi nhà thờ tòa lạc thì Hội đồng linh mục giáo phận Bùi Chu đã họp bàn vấn đề này trong nhiều năm và đi đến quyết định hạ giải nhà thờ. Về mặt thủ tục hành chính, họ đã hoàn tất thủ tục.[4]

Ngày 3/5, trên trang web của Vatican (Vatican News) đã đăng tải một bản tin tiếng Đức về nhà thờ Bùi Chu với tiêu đề: "Việt Nam: Liệu còn cứu được nhà thờ?".[5]

Chú thích

Khi đến đây vạn nên tham quan và viếng thiên...