O Loan Estuary — Local services in Phú Yên Province

Đầm Ô Loan là một đầm nước lợ, gần như nằm trọn trong đất liền có diện tích 17,5km2 và độ sâu trung bình 1,2 - 1,4m, mùa mưa có thể sâu tới 3m. Sông Cái và một số sông nhỏ cấp nước ngọt cho đầm. Còn nước mặn sẽ chảy vào mỗi khi thủy triều lên vì đầm có một lạch nhỏ thông với biển. Nhờ điều kiện thuận lợi, con nước liên tục lưu thông, cả nước mặn và nước ngọt nên sản vật ở đầm Ô Loan vô cùng phong phú. Đầu tiên phải kể đến là món đặc sản sò huyết cơm dày thịt, ngọt và thơm. Dưới thời phong kiến, các vua quan thường tới đây thưởng thức món này và ngày nay nó vẫn là món ăn được du khách yêu thích. Rồi món hàu với nhiều cách chế biến khác nhau như: nấu cháo, nấu canh, xào, song có lẽ ngon và hấp dẫn nhất vẫn là món hàu tái và món hàu trộn đậu phộng, cà chua. Tản Đà (1889 - 1939), nhà thơ nổi tiếng sành ăn từng đi khắp nước, ăn khắp nơi, đến Phú Yên nếm món ngon vật lạ đã phải khen rằng: “Phú Câu cước cá, Ô Loan miếng hàu”. Ngoài ra, đầm Ô Loan còn có món đặc sản là cua huỳnh đế với cái mai màu đỏ hoặc vàng đậm cùng nhiều món đặc sản khác như: tôm rắn, tôm bạc, mực, sứa, rau câu, điệp, cá mú… Đặc biệt, du khách đến đây còn được tận hưởng cái thú thả bè ra giữa đầm trong đêm khuya tĩnh mịch chỉ có tiếng sóng nước, ếch kêu mà thưởng thức những món ngon của đầm Ô Loan. Trong hành trang của du khách mang sẵn gia vị, thức uống và bếp lò nên sò huyết, điệp, sứa, tôm… bắt lên còn tươi rói sẽ được nướng ngay và thuởng thức… Hương thơm khó tả của món nướng bốc lên xen lẫn mùi vị của hương đêm trong đầm nước lợ - thực là một cái thú hiếm có ở trên đời.

Đầm Ô Loan xưa còn là địa danh gắn với phong trào Cần Vương của tỉnh Phú Yên. Hàng năm, cứ vào ngày mùng 7 tháng Giêng, nơi đây còn có Lễ hội Cầu ngư (hay Lễ cúng cá Ông) của ngư dân quanh đầm thu hút hàng vạn người từ khắp nơi về tham dự. Đây là một nét đẹp của văn hóa dân gian truyền thống Phú Yên. Sau lễ chính cúng cá Ông cầu mưa thuận gió hòa, mong cuộc sống ấm no sẽ là hát tuồng và các thể loại dân ca truyền thống. Tiếp đó là các cuộc thi tài thể thao, với các nội dung: Đua thuyền chài, đua thuyền rồng, đua thuyền thúng, bơi lội với nhiều nội dung...

Tham quan đầm Ô Loan mỗi khi bình minh lên hay hoàng hôn xuống, du khách có thể cảm nhận được vẻ đẹp kỳ vĩ của đầm trong sắc màu kỳ diệu của mặt trời, rồi ví von như những cánh chim đang vươn cao hay tà áo lụa khổng lồ mềm mại cứ từ từ bay lên cùng trời đất. Và đó cũng là thi hứng để biết bao vần thơ tuyệt bút của nhiều thi sĩ tài hoa được chắp cánh khi đến với danh thắng độc đáo này của vùng...

Ô Loan là một đầm nước lợ với vị trí ngay dưới chân đèo Quán Cau, thị trấn Chí Thạnh, huyện Tuy An. Địa điểm này nằm cách trung tâm thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên khoảng 22 km về phía Bắc nên du khách có thể dễ dàng di chuyển đến thăm quan. Tổng diện hồ lên đến gần 18km2 và độ sâu trung bình khoảng 1,2m - 1,4m. Với vẻ đẹp nên thơ, trữ tình, nơi đây thu hút rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước ghé thăm hàng năm.

Nếu nhìn từ trên cao xuống, bạn sẽ thấy toàn cảnh đầm như một con chim phượng hoàng khổng đồ, ôm trọn lấy những đỉnh núi xung quanh. Đặc biệt, vào lúc mặt trời vừa ló rạng hay khi mặt trời chuẩn bị xuống núi, cảnh vật nơi đây lại toát lên vẻ đẹp quyến rũ lạ thường. Có lẽ đây là 2 khung cảnh đẹp nhất trong ngày mà du khách nhất định phải chiêm ngưỡng nếu có dịp đến Phú Yên.

Môi trường đầm phá của địa điểm này mang đến cho chúng ta rất nhiều loại hải sản bổ dưỡng và tươi ngon. Ngoài ra, vì con đầm nằm cận biển nên hương vị của hải sản ở đây thơm ngon không kém cạnh các vùng biển khác. Dưới đây là một số món ăn đặc sản mà bạn nhất định phải nếm thử khi đi du lịch đầm Ô Loan:

Sò huyết: Đây chính là một trong những món ăn làm nên sự nổi tiếng của ẩm thực đầm Ô Loan, với kích cỡ và chất dinh dưỡng vượt trội so với sò huyết ở các khu vực khác. Những con sò béo ngậy, tươi ngon và dày thịt sẽ được chế biến theo nhiều cách khác nhau, nhưng đảm bảo giữ nguyên màu đỏ tươi đẹp mắt.

Cua Huỳnh Đế: Loại cua này có màu đỏ gạch đặc trưng và phần thịt săn chắc. Các đầu bếp ở đây sẽ sử dụng tài nghệ của mình để chế biến cua Huỳnh Đế thành nhiều món ăn hấp dẫn như cua rang me, lẩu cua, cua hấp hoặc nướng.

Khí hậu của tỉnh Phú Yên được chia làm 2 mùa rõ rệt là mùa mưa (tháng 9 đến tháng 12) và mùa khô (tháng 1 đến tháng 8 năm sau). Dù khung cảnh ở đầm Ô Loan mang vẻ đẹp riêng vào từng thời điểm khác nhau nhưng bạn vẫn nên bắt đầu chuyến đi của mình vào mùa khô. Bởi lẽ, tiết trời khô ráo vào lúc này sẽ thuận lợi hơn cho các hoạt động trải nghiệm ngoài trời của bạn. Hơn nữa, đây cũng là thời điểm lý tưởng nhất để “săn” cảnh bình minh và hoàng hôn...

GIỚI THIỆU VỀ ĐẦM Ô LOAN Vị trí dưới chân đèo Quán Cau đầm Ô Lian mang một vẻ đẹp bình yên bởi sự chen chắn của dãy núi Đồng Cháy, núi Cấm và cồn An Hải. Vô tình đã tạo nên một đầm Ô Loan nên thơ, mang vẻ đẹp dịu dàng và lãng mạn. Đầm Ô Loan là bức tranh thiên nhiên sông núi tạo nên từ sự giao thoa giữa đất trời.

CÁCH DI CHUYỂN ĐẾN ĐẦM Ô LOAN Di chuyển đến Đầm Ô Loan không quá khó. Từ hai thành phố lớn Sài Gòn và Hà Nội, các bạn có thể dễ dàng đến Tuy Hòa bằng phương tiện tàu hỏa và xe khách trong thời gian 12 giờ đến 2 ngày. Ngoài ra, bạn có thể di chuyển một cách tiết kiệm bằng đường hàng không với giá vé rẻ từ hãng quen thuộc như Jetstar, Vietjet Air và Vietnam Airline.

ĐỊA CHỈ VÀNG CỦA THỢ SĂN ẢNH Với vẻ bình yên của vùng quê cùng với hình ảnh những chiếc thuyền đánh cá của ngư dân, đầm nước này trở thành điểm săn ảnh vàng ở Phú Yên. Nếu bạn đang lo lắng mình không là một thợ săn ảnh thực thụ, chỉ cần nắm bắt một vài mẹo kết hợp cùng với khoảng thời gian thích hợp là bạn đã sở hữu ngay trong tay những bức ảnh đẹp của Đầm Ô Loan.

ẨM THỰC TẠI ĐẦM Ô LOAN Là một vùng nằm cận biển nên tại đây bạn có thể thưởng thức nhiều hải sản tươi ngon không thua kém bất cứ vùng biển nào. Một món ăn làm nên tên tuổi và gắn liền với tuổi thơ chính là hào, một loại thuỷ sản được mệnh danh là món ngon phải thử khi đến đây. Các ngư dân đánh bắt hào tươi nên rất ngon và chắc thịt, một số món có thể kể tên khi chế biến hào đó là hào nướng mỡ hành.

Ngoài ra, bạn có thể thưởng thức món cua Huỳnh Đế, loại cua đặc biệt chỉ sống ở những vùng nước sâu và lạnh, mang nhiều giá trị dinh dưỡng. Bạn cũng có thể thưởng thức nhiều món hải sản khác từ những quán bình dân trong khu vực đầm.

Đầm Ô Loan có diện tích toàn mặt nước là 1.570 hecta, cách thành phố Tuy Hòa về phía bắc khoảng 20km. Nơi đây là một điểm du lịch không thể bỏ qua khi đến thăm Phú Yên.

Nước trong đầm thuộc loại nước lợ (nước xà hai) do đầm ăn thông ra biển bằng cửa Lễ Thịnh, đưa nước mặn vào đầm mỗi khi thuỷ triều lên; đầm cũng nhận nước ngọt từ sông Cái và các con suối nhỏ chung...