Thiền Viện Trúc Lâm Tuệ Đức — Local services in Vĩnh Phúc Province

Cách Hà Nội khoảng 95km về phía Tây, Thiền viện Trúc Lâm Tuệ Đức là một trong những ngôi thiền viện lớn nhất của nước ta, đại diện cho tinh thần khoáng đạt của Thiền phái Trúc Khương Tăng Hội và Trúc Lâm tam tổ sáng lập.

Thiền viện được xây dựng trong khoảng mươi năm lại đây nhưng nguồn gốc của ngôi đại danh lam này lại có phát tích từ rất lâu đời.

Nằm trong sơn hệ Sáng Sơn, núi Hình Nhân thuộc địa phận thôn Thanh Tú, xã Đồng Quế, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc. Đứng trên đỉnh núi, hướng tầm mắt về phía Tây Nam, xa xa có núi Hy Cương (Phú Thọ) làm tiền án, dòng sông Lô uốn khúc qua địa phận thị trấn Tam Sơn làm ngoại minh đường; gần hơn cả là các con suối nhỏ từ thác Bay đổ xuống chảy về hợp lưu với hệ thống các ngòi nước, khe suối chảy vòng phía sau tạo thành một vùng nước rộng lớn đổ ra sông Lô qua địa phận xã Phương Khoan như nội minh đường.

Tọa lạc trên núi Hình Nhân, có một khu vực đất cao ráo, thoáng đãng, dân gian nơi đây quen gọi là đồi Chùa. Có tên gọi này là bởi lẽ nơi đây, vào khoảng thế kỷ XIII, XIV, từng có một đại danh lam cổ tự, gồm quần thể kiến trúc chùa - tháp tọa lạc. Đó là chùa - tháp Kim Tôn.

Trong cuốn “Lập Thạch phong thổ ký” do Đốc học Vũ Lân, người xã Sơn Đông soạn dưới triều vua Thành Thái (1889 - 1907) có đoạn chép: “Núi Tháp Ly tại xã Quế Nham cao khoảng 70 - 80 trượng, trên có di tích tên thường gọi là chùa Kim Tôn, đến thời Thành Thái, di tích chùa - tháp Kim Tôn đã thành phế tích”.

Trải qua thời gian, trong quá trình canh tác, nhân dân trong vùng đã tìm thấy trong phế tích này một số loại vật liệu xây dựng có thể khối lớn và trang trí kiến trúc đặc biệt tinh xảo mang đặc trưng nghệ thuật thời Trần.

Năm 2009, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia) đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc tiến hành điều tra, nghiên cứu, thám sát di tích chùa - tháp Kim Tôn. Từ đó. Từ đó, đã xác định được một số dấu tích kiến trúc của chùa - tháp cùng hàng trăm di vật, cung cấp thêm những tư liệu mới, đầy đủ hơn về quy mô, cấu trúc, tính chất, niên đại và các vấn đề có liên quan đến chùa - tháp Kim Tôn trong suốt quá...

Thiền viện Trúc lâm Tuệ Đức được xây dựng trên nền chùa cổ Kim Tôn,ở thôn Thanh Tú, xã Đồng Quế, huyện Sông Lô, Vĩnh Phúc. VỊ trí rất đẹp, xung quanh là núi rừng, trước mặt có sông Lô.Không gian rộng thoáng. Thiền viện được xây ở trên đồi Chùa(thấy dân hay gọi thế) nên từ đường muốn lên thiền viện phải đi bậc thang bằng đá, qua cổng Tam Quan mới vào trong.Từ cổng Tam quan có thể nhìn thấy sông Lô ở phía trước. Từ cổng Tam quan đi qua 1 đoạn sân to thì mới tới Đại Hùng Bảo Điện. Mọi người lưu ý đây là Thiền viện nên chỉ có Chính điện (đại hùng bảo điện) là có Tượng Phật thích ca ở giữa, 2 bên là 2 vụ bồ tát PHổ Hiền và văn Thù. Chứ không có Ban Tam Bảo và các ban khác như trong các chùa Bắc. Phía sau Đại hùng bảo điện là Tổ Đường. Thờ Đạt ma tổ sư ở chính giữa, phía dưới thờ Trúc lâm Tam tổ. Ngoài từ đường ra thì xung quanh của Thiền viện còn có các khu chức năng như Thiền đường, Tăng đường, Trai đường, Khách đường, Giảng đường, Thư viện và Di hương đường. Ở Thiền viện cũng thường tổ chức các khóa tu ngắn ngày và dài ngày. Có cả khóa tu 1 ngày và khóa tu tháng. Ngày thường rất yên tĩnh, tuy nhiên thời gian gần đây khách đến thăm nhiều, đồng thời bắt đầu xung quanh có dịch vụ nên cảm thấy không được yên tĩnh như trước. Tuy nhiên thiền viện là 1 điểm rất đáng để dừng chân, lễ Phật, thăm quan, ngắm cảnh cũng như tận hưởng không gian thanh...

Thiền viện Trúc Lâm Tuệ Đức - đóa sen bát nhã giữa mây trời Sông Lô

Thiền Viện Trúc Lâm Tuệ Đức được tôn tạo từ chùa Kim Tôn, một ngôi Chùa cổ đã có trên 700 năm tuổi, với công đức vô lượng của Quí Phật tử gần xa, từ một ngôi chùa đã bị đổ nát theo tháng năm, ngày nay một ngôi Thiền viện khang trang đã dần được hình thành trên nền chùa Kim tôn – Thiền việc Trúc lâm Tuệ Đức (xã Đồng Quế, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc).

Năm 2009, Bảo tàng lịch sử Việt Nam, kết hợp cùng Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc đã tiến hành khai quật nền của ngôi Chùa Kim Tôn cổ và đã tìm thấy những di vật có niên đại từ hàng trăm năm tại đây, minh chứng cho sự tồn tại của ngôi chùa thiêng hàng trăm năm tuổi là những di vật gốm sứ với họa tiết hoa văn cổ.

Trúc lâm Tuệ Đức thuộc dòng thiền viện chính tông được được sáng lập bởi Đức Phật Hoàng Trần Nhân Tông.

Thiền viện Trúc lâm Tuệ Đức được xây dựng trên một địa thế đẹp tựa núi nhìn sông, xung quanh ngôi chính điện của Thiền viện được 03 quả núi bao quanh giống như chiếc ngai vàng bao bọc, từ ngôi chính điện này ta có thể nhìn thẳng ra Sông lô, và một chiếc Hồ lớn hình một ông Rùa đang cõng cả quả...