Wat Ampawan — Attraction in Ban Bang Muang Subdistrict Municipality

วัดอัมพวัน

ตั้งอยู่ริมคลองบางกอกน้อย และคลองบางม่วง เลขที่ ๑ หมู่ที่ ๑๓ ตำบลบางม่วง อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี จากเอกสารประวัติวัดกล่าวว่า ในสมัยพระเจ้าปราสาททองได้อพยพไพร่พลหนีโรคระบาดมา พักใน ตำบลบางม่วง และมีผู้ใจบุญไม่ปรากฏนาม มีจิตศรัทธาสร้างวัดขึ้นชื่อ “วัดบางม่วง” ต่อมาได้เปลี่ยน ชื่อเป็น “วัดอัมพวัน ภายในวัดมีโบราณสถานที่สำคัญ ได้แก่ หอไตรกลางน้ำ, มณฑลพระพุทธบาท, ศาลาท่าน้ำ และ คีย์ทรงปรางค์ หอไตรกลางน้ำ ตั้งอยู่ภายในสระที่เชื่อมกับคลองบางกอกน้อย เป็นอาคารเรือนไทยยกใต้ถุนสูง ทำ จากไม้สัก หลังคา ๒ ชั้นประดับช่อฟ้าใบระกา มุงกระเบื้องดินเผา ส่วนชั้นบนเป็นอาคาร 6 ห้อง มีระเบียงอยู่ ในบริเวณส่วนหน้า ห้องเวณตนกลางไว้เก็บพระไตรปิฎก เหนือประตูทางเข้าห้องมีจิตรกรรมสีฝุ่น ผนัง โดยรอบทา สีแดง มีลายรูปที่ด้านล่างของหน้าต่างแต่ละบาน ส่วนท้ายเป็นห้องกั้นฝาไม้คาดว่าน่าจะต่อเติม ในภายหลัง หอไตรกลางนาได้รับการบูรณะมาแล้ว ๒ ครั้ง คือ ในปี พ.ศ๒๔๖๖ และ พ. ศ. ๒๕๔๗ มณฑปรอยพระพุทธบาท ลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐถือปูน ๒ ชั้น บันไดอยู่ทางทิศใต้ ฝาผนังชั้นล่าง เจาะเป็นช่องสามเหลี่ยมด้านละ ๓ ช่อง ด้านทิศตะวันออกมีช่องประตูเข้าสู่พื้นที่ภายใน ชั้นบนเป็นห้องมณฑป ตั้งอยู่ตรงกลาง มีเฉลียงเดินรอบ ภายในประดิษฐาน รอยพระพุทธบาทจำลองสมัยรัตนโกสินทร์ ทำด้วยโลหะ เครื่องบนเป็นหลังคามุงกระเบื้องดินเผาทรงมณฑปซ้อน ๔ ชั้น ยอดมณฑปประกอบด้วยชั้นบัลลังก์ เหม ๓ ชั้น บัวกลุ่ม ๕ ชั้น และปลียอด ศาลาท่าน้ำ ลักษณะเป็นศาลาโล่ง ตั้งอยู่ริมคลองบางม่วง เป็นอาคารโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก เครื่องบนไม้ มุงกระเบื้องดินเผา มีช่อฟ้าใบระกาคอนกรีต มีประวัติว่าขุนภักดีภูบาลสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๕ เจดีย์ทรงปรางค์ ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของมณฑปรอยพระพุทธบาท บริเวณริมคลองบางม่วง

สมเด็จพระวันรัต (เพื่อน ติสฺสทตฺโต) อดีตเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม องค์ที่ ๑๐ (บุตรของ ขุนภักดีภูบาล) เป็นผู้ดำริให้สร้างขึ้น ลักษณะรูปแบบสถาปัตยกรรมเป็นเจดีย์ทรงปรางค์สมัยรัตนโกสินทร์ ฐาน ประทักษิณตั้งอยู่ในตั้งแปดเหลี่ยม ซ้อนกันสามชั้น องค์เจดีย์ตั้งแต่ฐานถึงยอดประดับด้วยลวดลายปูนปั้นเครื่อง ถ้วยลายคราม และเครื่องถ้วยเบญจรงค์ลวดลายต่างๆ ฐานเจดีย์มีจารึกว่า “พระพุทธปรางค์คงธรรม ๒๔๗๔

สำนักศิลปากรที่ ๒...

🏯🏯 วัดอัมพวัน เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 13 บ้านคลองขวาง ตำบลบางม่วง อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี วัดอัมพวันสร้างขึ้น พ.ศ. 2175 ในสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง เดิมชื่อ วัดบางม่วง ตั้งอยู่ริมคลองแม่น้ำอ้อมซึ่งเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาสายเดิม สันนิษฐานว่าชื่อวัดตั้งตามสภาพการทำสวนมะม่วงของชาวบ้านรอบพื้นที่วัด ทั้งนี้คำว่า อัมพวัน หรือ อัมพวาน แปลว่า ป่ามะม่วงหรือสวนมะม่วง และในสมัยพุทธกาลก็มีสวนอัมพวัน ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างกำแพงกรุงราชคฤห์กับภูเขาคิชฌกูฏ ครั้งหนึ่งหมอชีวกโกมารภัจจ์เคยถวายการรักษาอาการประชวรของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้หายเป็นปกติ

หอไตรซึ่งมีความสมบูรณ์ทางสถาปัตยกรรมไทยอย่างมาก เป็นเรือนไม้กลางน้ำ 2 ชั้น หลังคาซ้อน 2 ชั้น มีปีกนก 1 ชั้น มุงกระเบื้องดินเผาใต้เชิงชาย และหน้าบันประดับไม้สลักลายรดน้ำ ชั้นล่างโล่งไม่มีพื้นและฝา ชั้นบนเป็นตัวหอขนาด 2 ห้อง ช่วงล่างเป็นลูกฟักกระดานดุน ตอนบนเป็นซี่ลูกกรงไม้กลึง เสากรอบประตูเป็นเสาหัวเม็ด ประตูหูข้าง เครื่องลำยองเป็นไม้จำหลัก ฝาผนังด้านนอกทาสีลูกฟักด้วยสีแดงขอบขาว ตัวไม้เครื่องบันอื่น ๆ ทาสีขาวตัดเหลี่ยมสีแดง เสาลงพื้นสีขาวเขียนลายแดง หน้าบาน ประตูเข้าในหอไตรเป็นบานไม้ลงรักปิดทองลายพุ่มข้าวบิณฑ์และลายประจำยามก้านแย่ง อกเลาเป็นไม้จำหลักลายดอกพุดตานลูกฟัก เหนือประตูเป็นภาพนกข้างละตัว เหนือขึ้นไปเป็นภาพพระอาทิตย์และพระจันทร์ ในห้องสะกัดท้าย ภายในหอไตรเก็บพานตะลุ่มและฐานพระพุทธรูปไม้จำหลักเป็นจำนวนมาก

มณฑปพระพุทธบาท ภายในมีพระพุทธบาทจำลองทำด้วยโลหะประดิษฐานอยู่บนฐานปูน

ศาลาท่าน้ำ ลักษณะเป็นศาลาโล่ง อยู่ริมคลองบางม่วง เป็นอาคารโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กเครื่องบนไม้ มีลวดลายดอกไม้ มุงกระเบื้องดินเผา มีช่อฟ้าใบระกาคอนกรีต มีประวัติว่าขันภักดีภูบาลสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 และยังมีศาลาอีก 2 หลัง ที่สร้างมาในยุคหลัง

แหล่งดูนกแก้ว...

วัดโบราณขนาดใหญ่​พอควร​ เดิมชื่อวัดบางม่วง​ สันนิษฐาน​ว่าตั้งตามสภาพการทำสวนมะม่วงของชาวบ้านรอบพื้นที่วัด​ ทั้งนี้คำว่าอัมพวัน​ แปลว่าป่าหรือสวนมะม่วง​ (ในสมัยพุทธกาล​ก็มีสวนอัมพวัน)​ สร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนกลาง​ ต้นแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง​ ตั้ง​อยู่​ริมคลองอ้อม​นนท์​ฝั่ง​ตะวันตก​ ใต้ปากคลองบางม่วง​ สุดถนนโยธาธิการ​ วัดอัมพวัน​ จากถนนกาญจนา​ภิเษก​ (ตลิ่งชัน- สุพรรณบุรี)​ เลี้ยวซ้ายเข้าซอยปรางค์​หลวง​ ถึงหน้าวัดปรางค์​หลวงเลี้ยวซ้ายไปไม่ไกล​ เมื่อเข้าวัดไปจนเลยศาลาการเปรียญ​ ซ้ายมือจะเห็นพระอุโบสถ​ แบบ​ขนบ​เดิม​ มี​ช่อฟ้า​ใบระกา​หางหงส์​ หน้าบัน​มี​พระ​ปาง​สมาธิ​ หันหน้า​ไปทาง​ทิศ​ตะวันออก​สู่​คลอง​ มีระเบียงรอบ เสากลม​ หัว​เ​สามี​บัว​แวง​ ประตู​และ​หน้าต่าง​มี​ซุ้ม​ปราสาท​ ไม่ได้​เปิด​ให้เข้า​ ใบเสมา​อยู่ใน​ซุ้ม​โค้ง​รูป​เสมา​ 8​ ทิศ​ ด้าน​หน้านอกกำแพงแก้วมีพระปาง​มารวิชัย​สีขาว​ ข้างขวามีรูปหล่อหลวงปู่ทวด​ ด้านขวามือมีมณฑป​ยกสูง​ 2​ ขั้น​ หลังคาทรงปั้นหยาซ้อนสี่ชั้น​ มีระเบียงรอบ​ ประดิษฐาน​พระพุทธ​บาทจำลอง​ ถัดไปมีเจดีย์​ยอดปรางค์​ฐานย่อมุม​ไม้​สิบสอง​ บริเวณริมคลองมีศาลาท่าน้ำไม้​ ฝั่งขวามือตรงข้ามพระอุโบสถ​ มีหอระฆัง​สูง​ 2 ชั้น​ และหอไตรซึ่งเป็นเสนาสนะ​ที่โดดเด่นของวัด​ เป็นเรือนไม้กลางน้ำ​ มีขนาดใหญ่​กว่าหอไตรโดยทั่วไป มี​ช่อฟ้า​ใบระกา​หางหงส์​ หน้าบัน​ประดับไม้สลักลายรดน้ำ​ ผนังด้านนอกทาสีแดงขอบขาว​ ประตูไม้ลงรักปิดทอง​ ไม่​ได้เปิดให้เข้า​ ​เมื่อเดือนก่อนผมได้มาไหว้พระ​ 9 วัดแถบบางขุนกอง​ วันนี้ผมมาไหว้พระแถบบางคูเวียง​เริ่มจากวัดหูช้าง​ วัดละมุดใน​ วัดสิงห์​ นนทบุรี​ วัดตะเคียน​ วัดโบสถ์บน​ และ วัดปรางค์​หลวง​ก่อนเข้ามาวัดอัมพวัน​ นนทบุรี...