Wat Phra Rup — Local services in Suphan Buri Province

ผมคนสุพรรณผ่านวัดพระรูปบ่อยๆแต่ไม่ทราบมาก่อนเลยว่า ที่นี่มีพิพิธภัณฑ์และวัตถุโบราณที่มีค่ามาก จนเมื่อไม่นานเพื่อนส่งภาพพระพุทธไสยาสน์วัดพระรูปมาให้ดูรอช้าไม่ได้แล้วครับ

วัดพระรูปอยู่คนละฝั่งแม่น้ำกับตลาดทรัพย์สินสุพรรณบุรี เป็นวัดที่มีประวัติยาวนานตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 19 นับว่าเป็นวัดสำคัญแห่งหนึ่งของราชวงศ์สุพรรณภูมิ ภายในวัดมีโบราณวัตถุและโบราณสถานที่สำคัญจำนวนมาก พิพิธภัณฑ์นี้เกิดจากดำริของหลวงพ่อดี อดีตเจ้าอาวาสของวัดพระรูปองค์สำคัญที่พลิกฟื้นศรัทธาชาวบ้านและบูรณะก่อสร้างวัดพระรูปให้เจริญรุ่งเรืองถึงปัจจุบัน

พิพิธภัณฑ์สำเร็จลุล่วง เรียบร้อยสวยงามได้รับการสนับสนุนทั้งด้านวิชาการ กำลังคน และงบประมาณจากคณะวิจัยสถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยมีวัตถุประสงค์ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต เป็นต้นแบบให้กับพิพิธภัณฑ์สำหรับวัดต่างๆ ที่ชุมชนได้มีส่วนร่วมด้วย

อาคารจัดแสดงก่อสร้างขึ้นใหม่เพื่อการนี้โดยเฉพาะอยู่กลางวัด เป็นอาคาร 2 ชั้น ชั้นล่างมีนิทรรศการพระพิมพ์กรุวัดพระรูป นิทรรศการอดีตเจ้าอาวาส ใบเสมา และภาพเก่าในอดีต ชั้นสองถือว่าเป็น high Light มีรอยพระพุทธบาทไม้ บุษบกธรรมาสน์ พระพุทธรูปหินทราย ระฆังสำริด คัมภีร์ใบลาน หีบหนังสือสวดหลากหลายแบบ ระเบียงรอบนอกอาคารเป็นทางเดินได้รอบผมแนะนำไม่ควรพลาด เพราะจะบอกเล่าเรื่องราวก่อนจะเป็นพิพิธภัณฑ์วัดพระรูปควรแก่การเรียนรู้จริงๆครับ

พระพุทธบาทไม้ ถือว่าHigh Light ตั้งอยู่กลางห้อง เราอาจจะคุ้นกับรอยพระพุทธบาทที่เป็นหินทรายแต่ทีนี่เป็นภาพสลักบนไม้เนื้อแข็งรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า การแกะสลักมีทั้งเป็นรูปลายเส้น แบบนูนต่ำ นูนสูงมีครบทุกรูปแบบ ขนาดกว้าง 74 ซม. ยาว 222 ซม. หนา 10 ซม. ทางวัดตั้งตะแคงไว้ให้เรามองเห็นได้ทั้ง 2 ด้านของแผ่นไม้ ด้านหน้าเป็นรูปพระพุทธบาทมีรูปมงคล 108 ประการ จัดเรียงอยู่ในวงธรรมจักรขนาดใกญ่กลางฝ่าพระบาท ด้านหลังเป็นภาพพุทธประวัติตอนตรัสรู้ เล่าเรื่องมารผจญ ชนะมาร นับเป็นเอกลักษณ์ของพระพุทธบาทไม้นี้จากรูปแบบนักวิชาการสันนิษฐานกำหนดอายุอยู่ช่วงพุทธศตวรรษที่ 21

ก่อนท่านจะออกไปชมโบราณวัตถุด้านนอก ผมแนะนำให้ท่านไปซื้อหนังสือ วัดพระพุทธรูปเมืองสุพรรณ ที่ห้องขายของที่ระลึกด้านล่างราคาเล่มละ 200 บาท ท่านจะรู้แบบละเอียดทุกซอกทุกมุมจริงๆ ที่นี่มีหลวงพี่คอยให้ความสะดวกในการเยี่ยมชม เล่าประวัติบางส่วน พร้อทั้งเปิดไฟ พัดลม อาคารทั้ง 2 ชั้นที่นี่เปิดทุกวัน ไม่เก็บค่าเข้าชมผมว่าควรทำบุญช่วยสนับสนุนค่าใช้จ่ายกับทางวัดบ้างครับ ด้านนอกอาคารมีจุดที่น่าสนใจอยู่อีก 3 แห่งด้วยกัน 1.พระพุทธไสยาสน์ อยู่ในวิหารด้านหน้าวัด ก่อด้วยอิฐฉาบผิวด้วยปูนโบราณ ประทับไสยาสน์พิงผนังวิหารอยู่บนฐานเตี้ยๆ พระเศียรหันไปทางทิศใต้ พระวรกายเอียงหงายเล็กน้อย ครองจีวรบางแนบพระวรกาย พระบาทวางเหลื่อมกันเล็กน้อย พระพักตร์รีคล้ายผลมะตูม ความยาว 13.65 เมตร สูง 3.45 เมตร ศิลปะสมัยเมืองสุพรรณภูมิ กำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ 20 สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น นับเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองสูงสุดของราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2.เจดีย์วัดพระรูป อยู่ถัดไปจากวิหารพระพุทธไสยาสน์ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 19 เป็นเจดีย์อยู่ในผังแปดเหลี่ยมนับเป็นเอกลักษณ์ของเจดีย์ในสมัยเมืองสุพรรษภูมิ 3.เก๋งจีน อยู่ใกล้ๆกับเจดีย์ สร้างโดยพ่อค้าชาวจีนที่เข้ามาค้าขายข้าวเปลือกที่สุพรรณบุรีส่งไปขายที่กรุงเทพ ได้สร้างเก๋งจีนเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูป ในปี 2450 แสดงให้เห็นถึงความรุ่งเรืองทางการค้าของชาวจีนและสะท้อนให้เห็นถึงพลวัตรของพหุสังคมที่เป็นเอกลักษณ์ของเมืองสุพรรณบุรีมาจนถึงทุกวันนี้

มาสุพรรณบุรีคราวหน้า...

วัดพระรูป เป็นวัดที่ตั้งอยู่ใน ตําบลรั้วใหญ่ อําเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี วัดที่มีชื่อเสียงของเมืองสุพรรณมาอย่างยาวนาน น่าจะสร้างขึ้นมาตั้งแต่ก่อนสมัยอยุธยาเป็นราชธานี ซึ่งวัดนี้ก็จะมีความโดดเด่นอยู่ที่ พระพุทธรูปปางไสยาสน์ ที่ชาวบ้านเรียกว่า เณรแก้ว ถือว่าเป็นพระนอนที่มีพระพักตร์งดงามที่สุดในไทย และ รอยพระพุทธบาทไม้ ที่มีความวิจิตรบรรจงในงานแกะสลักบนไม้ สวยงดงาม อายุเก่าแก่ และมีเพียงชิ้นเดียวในไทย

พระพุทธรูปปางไสยาสน์ จะมีพระพักตร์กลมยาวคล้ายกับลูกมะตูม ผินพระพักตร์จะไปทางด้านทิศตะวันออก สันนิษฐานว่าน่าจะสร้างราวๆ ปี พ.ศ. 1800-1893 ซึ่งมีความยาวมากกว่า 13 เมตร และสูง 3 เมตร ส่วน รอยพระพุทธบาทไม้ นั้น จะทำจากไม้ประดู่แกะสลักทั้ง 2 ด้านอย่างสวยงาม เมื่อก่อนนั้นพระพุทธบาทไม้นี้ จะอยู่ที่วัดเขาดิน แต่พอตอนเกิดศึกสงครามกับเมียนมา พระภิกษุรูปหนึ่งเกรงว่าจะถูกทำลาย ก็เลยนำรอยพระพุทธบาทนี้ ล่องลงมาทางน้ำ แล้วมาเอาขึ้นที่ วัดพระรูป แห่งนี้

นอกจากนี้ วัดพระรูป ยังมี เจดีย์อู่ทอง และ ซากเจดีย์สมัยทวาราวดี ระฆังสัมฤทธิ์ รวมไปถึง ธรรมาสน์สังเค็ด วัตถุที่ถวายแก่สงฆ์ผู้เทศน์ หรือ ผู้ชักบังสุกุลเมื่อเวลาปลงศพนั่นเอง ซึ่งเป็นฝีมือของช่างอยุธยาตอนปลาย และที่นี่ยังเป็นกรุของ พระขุนแผน ที่มีชื่อเสียง

แต่อีกสิ่งที่ไม่พูดถึงไม่ได้เลย ก็คงจะหนีไม่พ้น เก๋งจีน ซากศาลาแบบเก๋งจีนเก่าแก่ ที่เหลือไว้แค่เพียงผนังด้านหน้าและด้านข้างเท่านั้น ส่วนบริเวณด้านหลังนั้น จะพังทลายลงแล้ว โดยจะมีการเจาะช่องประตู ตกแต่งลวดลายแบบจีนเอาไว้ มองดูแล้วคล้ายกับ ดอกโบตั๋นและสัตว์มงคลในจีน ภายในก็จะมีการประดิษฐานพระพุทธรูปหลวงพ่อขาว ที่มีความศักดิ์สิทธิ์...

รีวิวย้อนหลัง เคยมากราบรูปหล่ออดีตเจ้าอาวาสและรูปหล่อหลวงปู่ดี วัดมีพิพิธภัณฑ์เกี่ยวกับวัตถุโบราณให้น่าศึกษาเรียนรู้ แต่ตอนนั้นผมรีบไม่ได้ไปชม เลยแค่มาแวะไหว้รูปหล่ออดีตเจ้าอาวาสวัด วันนี้มีหลวงปู่ชื่อดัง คือ หลวงปู่ดี ส่วนประวัติท่านก็ตามนี้ครับ

หลวงปู่ดี มีนามเดิมว่า นายดี ศรีขำสุข เกิดเมื่อวันที่ 7 ต.ค.2454 ที่บ้านคันลำ ต.ดอนตาล อ.เมือง จ.สุพรรณบุรี บิดา-มารดา ชื่อ นายปั้น และ นางหรุ่น ศรีขำสุข มีพี่น้อง 5 คน ท่านเป็นบุตรคนสุดท้อง ในช่วงวัยเยาว์ ติดตามพี่ชายคือ พระอาจารย์เผื่อน ปุสสชิโน (ศรีขำสุข) ซึ่งบวชเป็นพระภิกษุ มาอยู่อาศัยที่วัดพระรูป ศึกษาเล่าเรียนภาษาขอมกับ พระอาจารย์คง วัดไชนาวาส เขตเทศบาลเมืองสุพรรณบุรี และเรียนหนังสือไทยกับพระอาจารย์ช้าง เจ้าอาวาสวัดพระรูป ครั้นอายุ 23 ปี เข้าพิธีอุปสมบท ที่วัด ไชนาวาส โดยมี พระครูสมณะการพิสิฐ (หลวงพ่อท้วม) เป็นพระอุปัชฌาย์, พระครูถาวรสุวรรณคุณ (หลวงพ่อคำ) เป็นพระ กรรมวาจาจารย์ และ พระอาจารย์บุญ วัดไชนาวาส เป็นพระอนุสาวนาจารย์ อยู่จำพรรษาที่วัดพระรูป และมุ่งมั่นศึกษาพระปริยัติธรรม จนสอบได้นักธรรมชั้นตรี พ.ศ.2488-2520 ร่วมกับคณะกรรมการวัด พระภิกษุ-สามเณร บูรณปฏิสังขรณ์สิ่งก่อสร้างต่างๆ ภายในวัด เช่น กุฏิสงฆ์ ศาลาการเปรียญ หอสวดมนต์ พระอุโบสถ ในปี พ.ศ.2524 ได้รับแต่งตั้งจากคณะสงฆ์จังหวัดสุพรรณบุรี ให้เป็นเจ้าอาวาส

เมื่อเวลา 18.40 น. วันที่ 18 ก.พ.2551 พระลูกศิษย์ใกล้ชิด ได้เข้าไปถวายภัตตาหารหลวงปู่ดี ที่นอนพักผ่อนในกุฏิ ปรากฏว่าขณะที่หลวงปู่ดีลุกขึ้นรับอาหารเสริม ได้ล้มหงายแน่นิ่งบนที่นอน พระลูกศิษย์ใกล้ชิดรีบเข้าไปพยุง แต่ปรากฏว่าหลวงปู่ดีได้ละสังขารไปแล้ว สิริอายุ...