Eight Ladies Cave — Local services in Quảng Bình Province

Hang Tám Cô (Việt Nam)

Hang Tám Cô, tên chính thức là hang 8 Thanh niên xung phong, là di tích lịch sử gắn liền với việc 8 thanh niên xung phong gồm 4 nam, 4 nữ hi sinh trong chiến tranh kháng chiến chống Mỹ

Hang Tám Cô thuộc xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, nằm trên con Đường 20 - Quyết Thắng nay là Đường tỉnh 562. Hang cách ngã tư với đường Hồ Chí Minh cỡ 3 km hướng tây nam

Đường 20 – Quyết Thắng dài 125 km từ Phong Nha (Quảng Bình) đi Aky, Ta Lê đến Phulanhich (tỉnh Khammuane, Lào). Trong chiến tranh Việt Nam đây là một con đường huyết mạch chiến lược hết sức quan trọng trong công tác vận tải chi viện vào chiến trường Miền Nam. Trong cuộc chiến, quân đội Hoa Kỳ xác định đây là những điểm giao thông quan trọng, vận chuyển vũ khí, lương thực, xăng dầu,... vào chiến trường miền Nam nên quân đội Hoa Kỳ đã tập trung nhiều máy bay thả bom nhằm cắt đứt tuyến đường. Hang Tám Cô có tên gọi từ trước năm 1972. Các tài liệu, ghi chép cho biết cạnh hang động mà 8 thanh niên xung phong hy sinh có một trạm giao liên, mỗi đợt tiếp quản có tám người thay nhau. Từ lúc có 8 cô gái trẻ đến tiếp quản trạm, tính tình hiền lành, vui vẻ người dân yêu quý đặt luôn cho tên hang động này là hang Tám Cô Thực hiện chiến dịch vận chuyển mùa khô 1970–1971, Bộ Tư lệnh Đoàn 559 quyết định tăng c­ường thêm lực lượng thanh niên xung phong của các tỉnh thuộc Quân khu 4 cho tuyến đường. 8 thanh niên xung phong nguyên quán Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá thuộc Đại đội 217 đ­ược Đoàn 559 bổ sung vào Đội Thanh niên xung phong 25, Ban xây dựng 67 công tác tại tuyến đường từ ngày 20/6/1971.

Ngày 7/6/1972, Đội Thanh niên xung phong 25 đ­ược tuyên dương tập thể Anh hùng Lao động với những thành tích phá bom thông tuyến, ngày đêm bám mặt đường, bảo đảm cho hàng chục ngàn xe pháo và bộ đội vượt đư­ờng an toàn chi viện cho chiến tr­ường miền Nam trong khi quân đội Hoa Kỳ liên tục dội bom xuống khu vực. Ước tính mỗi ngư­ời phải chịu đựng trên 600 quả bom cỡ lớn và hàng vạn tấn bom đạn các loại.

Ngày 14/11/1972, Đại đội Thanh niên xung phong 217 nhận đ­ược lệnh của Bộ Tư­ lệnh Đoàn 559: cấp tốc giải phóng giao thông cho đoàn xe quân sự gồm 150 chiếc vượt qua tuyến đường chở vũ khí, hàng hoá vào miền Nam. Do tình hình trong chiến trường miền Nam mau lẹ, việc thua trận tại một số trận đánh khiến quân đội Hoa Kỳ liên tục điều không lực tấn công tuyến đường.

Trong ngày máy bay Hoa Kỳ "cày sới" tuyền đường, hết lượt này đến lượt khác, khi máy bay đi đội thanh niên xung phong lại xông ra làm đường sau đó rút về hầm khi có báo động. Chiều 14/11/1972, khi việc khôi phục giao thông sắp hoàn thành thì có báo động máy bay Hoa Kỳ oanh tạc, các chiến sĩ trong đơn vị đã kịp rút về hầm trú ẩn, 8 thanh niên xung phong chỉ kịp chạy vào trú ẩn tại một hang đá lớn.

Khi hết máy bay, các tổ thanh niên xung phong lại tiếp tục lao ra mặt đ­ường. Mọi ng­ười hoảng hốt khi một tảng đá lớn lấp kín cửa hang nơi có 8 thanh niên xung phong đang ẩn nấp. Ngay lập tức chỉ huy Đội thanh niên xung phong 25 và Binh trạm 14 đã tìm mọi biện pháp để cứu đồng đội nhưng ph­ương tiện cứu trợ ít ỏi, thô sơ, và thời gian chiến tranh cấp bách nên không thể cứu được 8 thanh niên xung phong trong...

Hang Tám Cô, nằm trên đỉnh Trường Sơn thuộc tuyến đường 20 - Quyết Thắng, là một địa danh lịch sử ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 8 thanh niên xung phong (TNXP) vào ngày 14-11-1972. Các anh hùng tuổi trẻ này, thuộc Đại đội 217, Đội TNXP 25, Ban Xây dựng 67, Đoàn 559, đã anh dũng hy sinh khi tránh bom B52 của Mỹ, để lại nỗi đau khôn nguôi cho gia đình và niềm tự hào vô hạn cho Tổ quốc.

Trong số những người hy sinh, có Nguyễn Văn Huệ, Nguyễn Văn Phương, Trần Thị Tơ, Nguyễn Mậu Kỹ, Hoàng Văn Vụ, Lê Thị Mai, Lê Thị Lương, và Đỗ Thị Loan, đều xuất thân từ huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Những thanh niên xung phong này, tuổi đời còn rất trẻ, đã không quản ngại gian khó, hiểm nguy, kiên cường đứng lên bảo vệ tuyến đường huyết mạch nối liền Đông Trường Sơn và Tây Trường Sơn.

Ngày ấy, khi máy bay B52 của Mỹ oanh tạc, họ đã chạy vào hang động gần đó để tránh bom. Không may, một tảng đá lớn bị bom rơi xuống đã bịt kín cửa hang, cắt đứt hy vọng sống sót của các TNXP. Sau nhiều ngày kiên cường chống chọi, không có lương thực và nước uống, họ đã hy sinh, để lại nỗi đau khôn nguôi cho gia đình và đồng đội.

Ngày nay, những câu chuyện về họ vẫn còn vang vọng, làm xúc động lòng người. Bà Lê Thị Ngoạn, mẹ liệt sĩ Lê Thị Lương, vẫn ngày đêm mong mỏi con gái trở về. Gia đình liệt sĩ Nguyễn Mậu Kỹ cũng như bao gia đình khác vẫn luôn hy vọng xác định danh tính chính xác của các phần mộ vô danh, để trả lại đúng tên cho con em mình, những anh hùng đã hy sinh vì Tổ quốc.

Những năm qua, nhiều nỗ lực đã được thực hiện để tìm kiếm và giám định ADN các phần mộ vô danh tại hang Tám Cô. Các phần mộ này hiện được chôn cất tại Nghĩa trang Thanh niên Xung phong Thọ Lộc, và việc xác định danh tính vẫn đang tiếp tục, nhằm trả lại đúng tên cho các anh hùng liệt sỹ.

Hôm nay, đoàn khách đến từ Ban Công nghiệp Khí và Lọc Hóa Dầu, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (DKVN), đã đến thăm và tưởng niệm tại hang Tám Cô. Chuyến thăm này thể hiện lòng tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với những hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sỹ. Những nén nhang được thắp lên không chỉ là sự tưởng nhớ mà còn là lời hứa tiếp nối truyền thống yêu nước, quyết tâm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Hang Tám Cô không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là biểu tượng của sự hy sinh anh dũng. Các anh, các chị sẽ mãi là những tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước bất diệt. Việc xác định danh tính các phần mộ vô danh tại đây là việc làm cần thiết để trả lại đúng tên cho những anh hùng đã hy sinh, mang lại sự an ủi cho gia đình và thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của...

... Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những sự hy sinh thương đau của các anh hùng liệt sĩ của dân tộc trong chiến tranh vẫn còn nhức nhối, xót xa vì tuổi Đời của HỌ còn quá trẻ với những cái chết cực kỳ thương tâm... Có thể vậy, linh hồn Họ trở nên linh thiêng để con cháu đời đời nhớ ơn và thờ phụng... Mà hang 8 Cô là một nơi tiêu biểu... ... Đường quốc lộ 20 là được đặt tên cho tuổi 20 của các tnxp thời điểm đó, một con đường vận tải dọc dãy núi trường Sơn hùng vĩ, giáp biên giới Lào, có nhiệm vu chuyển hàng hoá, đạn dược, vũ khí vào chiến trường miền Nam trong cuộc chiến tranh chống Mỹ.,. Chính vậy, nó phải oằn mình hứng chịu mưa bom, bão đạn đánh phá của ko lực Hoa kỳ.., Và ngày 14/11/ 1972 là một ngày định mệnh khốc liệt bi thương ở toạ độ này, mảnh đất này. Để tránh mưa bom, 8 chiến sĩ tnxp đã chui vào một " Hàm Ếch " ở chân núi, nhưng thật bất hạnh khi một tảng đá nặng 700 tấn sập xuống lấp kin cửa hang... ... Thật thảm khốc khi ta tưởng tượng lại cái chết đến với họ rùng rợn, đau đớn, khắc khoải, dần dần như thế nào, khi các đồng đội phía bên ngoài đã làm mọi cách để cứu họ nhưng ko được, phải chứng kiến những đồng đội thân yêu của mình chết đói, chết khát mà bất lực, đành phải làm truy điệu sống các bạn ngoài cửa hang mà vẫn còn nghe tiếng kêu rên yếu ớt của đồng đội mình.., Họ đã bị chôn sống. ... 24 năm sau ( 1994 )... Tảng đá 700 tấn oan nghiệt đó mới được phá mở.,, Người ta, trong đó có cả một số đồng đội của HỌ năm xưa được chứng kiến: giữa khoảnh đất bằng phẳng của cái " Hàm Ếch " chỉ khoảng chục mét vuông, là một đống đất như Mối đùn lên, ko còn có mẩu xương nào nữa.., Điều đó đồng nghĩa rằng, 4 nam, 4 nữ đã ôm nhau mà chết.,, Người ta đã xúc sẻ chia làm 8 phần để chuyển về các nghĩa trang liệt sỹ của mỗi người mai táng,,, Và cung chính nơi tổ Mối đùn lên đó, người ta đã lập bàn thờ hương khói cho 8 anh hùng liệt sỹ của dân tộc... Hỏi sao ko thiêng được? ... Hỏi sao mà mỗi người đến đây thắp hương đều có cảm xúc mãnh liệt, khi biết HỌ, tuổi Đời người trẻ nhất là 18, người nhiều nhất là 20t..,Nhìn khói hương nghi ngút bốc lên, nhìn 8 bộ quân phục được xếp ngay ngắn trên bàn thờ, nhìn hoa tươi và các túi gạo thơm mà AE trong đoàn kính cẩn xếp dưới chân bàn thờ, cùng với thùng nước lavi nữa,,, Cả đoàn đều thành kính cúng lễ đến nao lòng và càng hiểu thêm, tại sao trong đoàn có vài banj thường xuyên đến lễ mỗi năm một lần và đã liên tục 10 năm, mặc dù đường đi đến nơi đây còn gian nan vất vả.., ... Nam mô A...