Wat Kamphaeng Laeng — Attraction in Phetchaburi Province

เพชรบุรี,ศรีฺชยฺวชฺรปุระ,พริบพรี เมืองเพชรบุรี ตำบลท่าราบ อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี ผังเมืองรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสเกือบสมบูรณ์(จากภาพถ่ายทางอากาศเก่า ปัจจุบันยังสามารถมองเห็นได้) ขนาดกำแพงแต่ละด้านยาวประมาณ 1,000 เมตร ตั้งอยู่ฝั่งตะวันออกแม่น้ำเพชรบุรี โดยมีปราสาทหินวัดกำแพงแลงซึ่งตั้งอยู่เกือบกิ่งกลางเมืองเป็นศูนย์กลาง โดยปราสาทหินวัดกำแพงแลงนี้ ตั้งอยู่ในแกนเดียวกับพระมหาธาตุ วัดพระมหาธาตุเมืองเพชรบุรีซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกของแม่น้ำเพชรบุรี โดยลักษณะผังเมืองที่ปรากฎในปัจจุบันเป็นเมืองในวัฒนธรรมขอม อายุราวพุทธศตวรรษที่ 16 - 18 .......... หลักฐานทางประวัติศาสตร์ จารึกปราสาทพระขรรค์ บทที่ 114 – 120 เรื่องของการอัญเชิญพระชัยพุทธมหานาถ ไปยังเมืองสำคัญทั่วจักรวรรดิของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 โดยปรากฎนาม 6 เมืองใหญ่ทางตะวันตก คือ ศรีชยวัชรปุระ ศรีชยราชปุรี ศรีศัมพูกปัฏฏนะ ศรีชยสิงหปุระ สุวรรณปุระ และลโวทยปุระ โดยศรีชยวัชรปุระ คือ ชื่อเดิมเมืองเพชรบุรี เมืองเพชรบุรีส่งฑูตไปจีนตรงกับสมัยสุโขทัย และยังเป็นเมืองสำคัญของกรุงศรีอยุธยา รัชสมัยพระมหาธรรมราชา ทางเขมรได้ให้พระยาจีนจันตุยกทัพมาตีเมืองเพชรบุรี แต่ชาวเพชรบุรีป้องกันเมืองไว้ได้ ต่อมาพระยาละแวกได้ยกทัพมาเองมีกำลังประมาณ 7,000 คน เมืองเพชรบุรีจึงตกเป็นของเขมร จนถึงสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงตีเขมรชนะ เพชรบุรีจึงเป็นอิสระ และเนื่องจากทรงโปรดปรานเมืองเพชรบุรีเป็นพิเศษ จึงได้เสด็จมาประทับที่เมืองเพชรบุรีเป็นเวลาถึง 5 ปี ก่อนจะทรงยกทัพใหญ่ไปปราบพม่า และสวรรคตเ จ้าเมืองเพชรบุรีและชาวเมืองเพชรบุรีได้ร่วมเป็นกำลังสำคัญในการต่อสู้กับข้าศึกหลายครั้ง นับตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเชษฐาธิราชและสมัยพระเจ้าเอกทัศน์ โดยเฉพาะในสมัยพระเทพราชานั้น การปราบปรามเจ้าเมืองนครศรีธรรมราชซึ่ง แข็งเมือง พระยาเพชรบุรีได้เป็นกำลังสำคัญในการส่งเสบียงให้แก่กองทัพฝ่ายราชสำนักอยุธยา อย่างไรก็ดีเมืองเพชรบุรีถูกตีแตกอีกครั้ง เมื่อพม่าโดยมังมหานรธราได้ยกมาตีไทย จนไทยต้องเสียกรุงศรีอยุธยาแก่พม่าเป็นครั้งที่ 2 เพชรบุรีมีชื่อเรียกปรากฏในหนังสือชาวต่างประเทศ เช่นชาววิลันดา เรียกว่า "พิพรีย์" ชาวฝรั่งเศสเรียกว่า "พิพพีล์" และ "ฟิฟรี" .......... พริบพรี เป็นภาษามอญ ยังไม่ทราบความหมาย ปัจจุบันคือ เพชรบุรี สันนิษฐานกันว่ามีอายุตั้งแต่ยุคต้นประวัติศาสตร์ (สุวรรณภูมิ,ฟูนัน พุทธศตวรรษที่ 6 - 11 เชื่อตาม ดร.จัง บัวเซอร์ ลิเอร์ (Jean Boisselier)) และเจริญรุ่งเรืองเป็นเมืองในวัฒนธรรมทวารวดี ราวพุทธศตวรรษที่ 12 - 16 แต่อย่างไรก็ตามยังไม่พบหลักฐานเมืองโบราณที่มีคูน้ำคันดินแบบทวารวดี ในลุ่มน้ำเพชรบุรี แต่มีการพบชุมชนทวารวดีในหลายๆแห่ง รวมทั้งในเขตอำเภอเมืองก็ได้พบหลักฐานต่างๆ กล่าวคือ พระปรางค์ 5 ยอด วัดมหาธาตุวรวิหาร โดยที่ฐานชั้นล่างปรากฎศิลาแลงที่มีลักษณะการตัดก้อนเล็ก(เมื่อเทียบกับขอม) คล้ายรูปแบบทวารวดีที่ฐานชั้นล่าง พระธรรมจักรศิลาศิลปทวารวดีที่วัดมหาธาตุวรวิหาร...

การกำหนดอายุเวลาของโบราณสถานวัดกำแพงแลง กำหนดอายุเวลาในการสร้างอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 18 ระหว่างปี พ.ศ. 1724-1773 ซึ่งเป็นปีที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ครองราชย์ เป็นศิลปะแบบบายนปัจจัยที่มีผลต่อการกำหนดอายุเวลาดังกล่าวมีดังนี้

วัสดุในการสร้างปราสาท (ศิลาแลง) เป็นวัสดุที่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 18 ช่างนิยมใช้กันเนื่องจากเหตุผลบางประการคือ ขาดแคลนหิน และนำวัสดุที่พบง่ายในท้องถิ่นของตัวเองนำเอามาสร้าง สะดวกในการหาใช้ และต้องการความแข็งแรง คงทนก็คือ ศิลาแลง ซึ่งเราหากมองย้อนไปว่าที่เขมรในช่วงสมัยเมืองพระนคร พุทธศตวรรษที่ 16-17 นั้นปราสาทที่สร้างขึ้นนั้นส่วนใหญ่จะสร้างด้วยหินทรายซึ่งได้มาจากเขาพนมกุเลน พอมาถึงสมัยบายนหินเริ่มขาดแคลนหินที่นำมาก่อสร้างปราสาทบายนนั้นเป็นหินที่ไม่ค่อยมีคุณภาพและเหลือน้อยจึงจำต้องหาวัสดุอื่นมาเสริมก็คือศิลาแลงแต่ก็ใช้ในส่วนที่เป็นฐานเท่านั้น ซึ่งเมื่ออิทธิพลเขมรได้แผ่ขยายเข้าในภาคกลางของประเทศไทยนั้นก็เกิดมีการสร้างปราสาทแบบเขมรจำนวนมาก ปราสาทที่พบร่วมสมัยนี้มักสร้างด้วยศิลาแลงซึ่งเป็นวัสดุที่หาง่ายในท้องถิ่นมาใช้ในการก่อสร้าง ดังนั้นการสร้างปราสาทกำแพงแลง ก็เลยนำวัสดุที่หาง่ายในท้องถิ่นอันได้แก่ ศิลาแลง นำมาก่อสร้างซึ่งสันนิษฐานอายุเวลาได้ว่าร่วมสมัยกับศิลปะบายน

การวางผัง ลักษณะของการวางผังปราสาททิศเหนือ ปราสาทองค์กลาง และปราสาททิศใต้ เป็นไปในลักษณะการวางตามคติการนับถือพระโพธิสัตว์ 3 องค์สำคัญในลัทธิวัชรยานของกัมพูชา ปราสาทิศเหนือได้แก่พระนางปรัชญาปารมิตา ปราสาทองค์กลาง คือพระวัชรสัตว์นาคปรก และจากปราสาททิศใต้ได้แก่ พระโลเกศวรสี่กร ซึ่งคติการนับถือรูปเคารพทั้งสามรูปเรียงกันในแนวนี้ เป็นคติการนับถือรูปเคารพในลัทธิวัชรยาน สมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 จึงสามารถกำหนดอายุเวลา ในการสร้างปราสาทกำแพงแลงนี้ได้ว่า ร่วมสมัยกับพระเจ้าชัยวรมันที่ 7

ลวดลายประดับ ลายประดับปูนปั้นที่พบนั้น ที่สามารถบอกได้อย่างชัดเจนว่าเป็นลายในศิลปะสมัยบายนนั้นก็คือ ลายดอกไม้วงกลม ซึ่งเป็นลายที่นิยมมากในการประดับอาคารสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 โดยลายนี้ ได้รับอิทธิพลจากผ้าแพรของจีน นอกจากนั้น ในส่วนของลายหน้าบัน ลายพญานาค 5 เศียรสวมกระบังหน้า และการนุ่งผ้าสมพตของภาพบุคคลในกลีบขนุน ก็แสดงถึงเอกลักษณ์ลวดลายของศิลปะสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7

ประติมากรรมที่พบ นอกจากรูปประติมากรรมพระโพธิสัตว์ 3 องค์สำคัญในลัทธิวัชรยานของกัมพูชา ได้แก่ พระโลเกศวรสี่กร พระวัชรสัตว์นาคปรกและพระนางปรัชญาปารมิตา และรูปเคารพพระโลเกศวรเปล่งรัศมี ที่เป็นตัวยืนยันว่าโบราณสถานแห่งนี้สร้างขึ้นในช่วงสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แล้ว ยังมีประติมากรรมหัวสะพานรูปครุฑยุดนาค ที่เป็นเอกลักษณ์ของการสร้างปราสาทในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 อีกด้วย ดังจะเห็นได้จากตัวอย่างหัวสะพานของปราสาทบายน ที่เป็นรูปครุฑยุดนาคเช่นกัน ดังนั้นแสดงว่าประติมากรรมที่พบนี้...

It was quite late when I arrived there in the evening at around 5PM on Loi Krathong day, it seems that I have the temple for myself. The temple is always in my lists for visiting, since it is one of Khmer art temple in the far west of Khmer empire. built during the reign of Jayavarman VII. The temple also surrounded by laterite stone fence, which giving the name Kampaeng Laeng, which mean laterite stone fence. Beside Khmer temple, Petch Buri, is full of art and culture to explore. I hope that the governor their will know now to display their gems to tourists to attract more people coming to see this...