กาดต้าตง — Local services in Tak Province

เท่าที่ผมรู้ กาดต้าตงของอำเภอบ้านตาก จ.ตาก ตอนผมมาครั้งแรก ประมาณปี2520 ผมเป็นทหารเกณ ประจำการอยู่ค่ายสมเดชนเรศวร จ.พิษณุโลก มาเที่ยวกับเพื่อ สถานที่ตรงนั้นเป็นท่าเรือ ใกล้ๆกับท่าเรือมีสะพานไม้ ใช้ไม้รวกสานแตะข้างบน คนเดินได้ จักรยานเขนผ่านได้ รู้สึกว่าจะเสียค่าผ่านทางด้วย แต่ไม่รู้ว่าเท่าไรจำไม่ได้ แต่ผมส่วนมากแล้ว จะขึ้นเรือหางยาว ไปกับเพื่อนเพื่อจะไปที่บ้านแม่ยะ ต.เกาะตะเภา ระหว่างเดินเรือขึ้นไป ผมรู้สึกว่าสายนำแม่ปิงสวยประทับใจ เมื่อเหลียวมองสองฝั่งน้ำ มองเห็นป่าไม้ สวนมะพร้าว สลับกับบ้านเรือน ล้วนแล้วแต่สวยงาม มันอุดมสมบุรณ์มาก คิดอยู่ในใจ ทำอย่างไรหนอเรา หากบุญมีขอให้พบเนื้อคู่แถวๆนี้ทีเถอะ มาครั้งแรกก็หลงรักเลย ตอนนั้นกาดต้าตงยังไม่มีเลย มีร้านค้าที่จัดว่าใหญ่ก็คงเป็นร้านลูงเหว่านี่ละใหญ่สุด นอกนั้นก็เป็นร้านชำเล็กๆ ต่อมาจนถึงปี58 หรือ59 ไม่แน่ใจ ตลาดต้าตงจึงเกิดขึ้น จากความคิดของผู้ว่าราชการ ของจังหวัดตากท่านหนึ่ง ได้มองเห็นความงดงามของธรรมชาติ อันงดงามดังเช่นผมเห็นและประทับใจ อย่างเช่นที่ผมได้เห็นครั้แรก จึงอยากจะเนรมิตสถานที่ๆสวยสดใสตรงนี้ ให้เป็นตลาดและการท่องเที่ยว ของ อ.บ้านตาก ท่านคร้บไม่ว่าท่านจะอยู่ใกล้หรือใกล หากท่านมีโอกาศผ่านมาทางนี้ ขอความกรุณามาเยี่ยมชม อุดหนุนแม้จะเล็กน้อย เพียงคนละบาทสองบาท ก็จะเป็นพระคุณอย่างสุงสุดของคนบ้านตาก อันว่าชื่อ กาดต้าตง.เท่าที่ผมพิจารณาเอาเอง ตามประสาคนด้อยความรู้ คงไม่ใช่ภาษาจีนหรือภาษาอื่นใด น่าจะเป็นภาษาคำเมือง หรือภาษาท้องถิ่นนี่แหละครับ เพราะสถานที่ตรงนั้นเขาเรียก กอกชอย หรือตรอกซอย เป็นถนนเส้นตรง แยกจากถนนพหลโยธินสายเก่า ตรงลงเนินจนถึงท่าเรือ ตรงนี้แหละคือที่มาของคำว่ากาดต้าตรง ผิดถุกประการใด ผมผู้มีความรู้น้อย กราบขออภัยมา ณ.ที่นี้ ปัจจุบัน ผมก็อาศัยอยู่ที่บ้านแม่ยะหมู่ 7 สมดังใจหวัง ผมรักที่นี้มืคู่ชีวิตอยู่ที่นี่ และจะขอตายทื่นี่ ความรู้เกี่ยวกับ กาดต้าตง...

ต้าตงกอกซอย เป็นชื่อเรียกตามภาษาท้องถิ่น ตามลักษณะทางกายภาพ ของพื้นที่ซึ่งเป็นท่าน้ำ มีสะพานไม้ไผ่ ยื่นตรงลงไปในแม่น้ำ มีผู้คนเดินสัญจร และปั่นจักยาน ข้ามไปมาทั้งสองฝั่งแม่น้ำ อย่างไม่ขาดสาย ส่วนบริเวณฝั่งพื้นดินเป็นตรอกซอยแคบๆ ชาวบ้านจึงเรียกติดปาก ต้าตงกอกซอย ในอดีตเป็นทั้งท่าเรือ ท่ารถโดยสาร และตลาด เป็นแหล่งค้าขาย แลกเปลี่ยนสินค้าขนาดใหญ่ของอำเภอบ้านตากอีกด้วย นอกจากเป็นแหล่งคมนาคมขนส่ง และแหล่งเศรษฐกิจ สถานที่แห่งนี้ ยังเป็นต้นกำเนิดประเพณีลอยกระทงสาย ของจังหวัดตาก ในปัจจุบัน เนื่องจากในอดีตพ่อค้าแม่ค้าและชาวบ้าน ต่างร่วมมือร่วมใจกัน จัดงานลอยกระทงสาย เพื่อสืบสานอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณี เป็นที่สนุกสนานครื้นเครง จนชาวอำเภอข้างเคียง ต้องมาเที่ยวงานลอยกระทง ของอำเภอบ้านตาก ต่อมาท่าน้ำมีความเสื่อมโทรมตามกาลเวลา ทางสุขาภิบาล (เทศบาลตำบลบ้านตากในปัจจุบัน) ได้อนุมัติงบประมาณซ่อมแซม และเรียกชื่อใหม่ว่า “ท่าน้ำสุขาภิบาล” มาถึงปัจจุบัน เมื่อเดือนพฤษภาคม 2559 ทางหมู่บ้านได้รับงบประมาณโครงการประชารัฐ ชาวบ้านซึ่งเป็นเจ้าของพื้นที่มีความเห็นร่วมกัน ควรปรับปรุงท่าน้ำเป็น เชิงอนุรักษ์ธรรมชาติ ปรับสภาพโครงสร้างของท่าน้ำ ให้กลมกลืน กับสภาพบ้านเรือนและความเป็นชนบท...

ที่นี่คือตลาดหรือเรียกว่าถนนคนเดินเล็กๆของชาวบ้านตากซึ่งเอกลักษณ์ของที่นี่คือการมีสะพานไม้ไผ่ที่ทำให้เราสามารถเดินข้ามไปที่เกาะกลางแม่น้ำปิงและสามารถเดินลงไปเล่นน้ำ

เมื่อได้ไปเที่ยวในช่วงเดือนเมษายนน้ำค่อนข้างแห้งไม่ถึงหัวเข่าทำให้มีเด็กเด็กเล็กเล็กไปเล่นน้ำกันเป็นกลุ่มกลุ่มครอบครัวก็ไปปิกนิกกินอาหารกันที่นั่น มีอาหารปลาซึ่งเป็นอาหารปลาจากชุมชนที่นี่ทำขายเพื่อเป็นรายได้โดยปลาที่มีจำนวนมากบริเวณนี้คือปลาตะเพียนหางแดงซึ่งในช่วงที่มีน้ำมากจะมีจำนวนหลาย 1000 ตัวแต่ในช่วงนี้ซึ่งเป็นช่วงแล้งน้ำแห้งได้สอบถามชาวบ้านแถวนั้นบอกว่าปลาจำนวนมากก็ได้ย้ายถิ่นไปอยู่ในที่ที่มีน้ำมากกว่าจะคงเหลือปลาอยู่ก็ไม่มากเท่าไหร่นัก แต่เท่าที่ดูก็มีเป็น 1000 ตัวเห็นจะได้วันที่ไปเป็นวันที่ตลาดมีร้านค้าค่อนข้างน้อยเพราะเมื่อวันเสาร์ที่...