Shree Vitthal Rukmini Temple Vitthalwadi — Attraction in Pune

The Vitthal-Rukmini Temple in Pune is a cherished spiritual sanctuary for devotees of Lord Vitthal and Goddess Rukmini, nestled in the bustling Shaniwar Peth area. Despite being less famous than the grand Vitthal Rukmini Temple in Pandharpur, this temple holds a special place in the hearts of local worshippers and is a cornerstone for Pune's Varkari community. With its simple yet deeply reverent architecture, the temple exudes an aura of peace that contrasts beautifully with the city's fast-paced atmosphere.

On stepping into the temple, one is greeted with a soothing ambiance, marked by the rhythmic chanting of bhajans and kirtans dedicated to Vitthal and Rukmini. Devotees come here to experience a sense of connection with the divine, away from the distractions of daily life. The temple’s environment is particularly vibrant during special occasions like Ekadashi, and especially Ashadhi Ekadashi, when devotees gather in large numbers to celebrate, sing devotional songs, and participate in rituals.

What makes this temple truly special is the strong sense of community and tradition it fosters. It is a place where people of all ages come to seek blessings, find solace, and reinforce their faith. The Varkari devotees, known for their annual pilgrimage (Wari) to Pandharpur, bring a unique spiritual fervor to the temple, making it a lively center of Maharashtrian devotional culture.

Though modest in size, the Vitthal-Rukmini Temple in Pune is a place that leaves a lasting impression on its visitors, offering an authentic slice of spirituality and traditional devotion. It is an essential visit for anyone looking to experience the essence of local religious practices and the simplicity of...

विठ्ठल मंदिर विठ्ठलवाडी पुणे हे ऐतिहसिकदृष्ट्या महत्वाचे शहर त्यात पुण्याची ओळख म्हणजे तेथील जुने वाडे आणि मंदिरं. पुण्यातील बरीचशी मंदिरं ही पेशवाई काळातील असून आज आपण जाणून घेणार आहोत पुण्यातलं सिंहगड रोड वरील विठ्ठल मंदिर ज्याला प्रतिपंढरपूर असेही ओळखतात. सिंहगड कडे जाताना राजाराम पुलावरून थोडं पुढे गेलं की उजव्या हाताला विठ्ठलवडी ची कमान लागते तेच हे विठ्ठलवाडी क्षेत्र. हे मंदिर १७५ वर्ष जुने असून मुळा मुठा नदीच्या काठी वसलेलं आहे. अतिशय देखणा शांत असा मंदिराचा परिसर आहे. या मंदिराचा इतिहास असं सांगतो की संभाजी गोसावी नावाचे एक विठ्ठल भक्त येथे शेती करत असे. व्यवसायाने शेतकरी असलेले गोसावी न चुकता पंढरीची वारी करायचे पण वार्धक्या मुळे जाणे जमत नव्हते. याच विवंचनेत असताना एके दिवशी शेतात काम करताना त्यांचा नांगर एका ठिकाणी अडकला आणि तिथे खोदले असता साक्षात विठ्ठलाचे दर्शन झाले. हीच ती विठ्ठलाची मूर्ती. ह्या मंदिराच्या देखभालीसाठी छत्रपती शाहू महाराजांनी काही जमीन इनाम दिली. मंदिराच्या गाभाऱ्याच्या भिंतीवर हे सनदपत्र संगमरवरी फलकावर ठळकपणे दिसेल असं लावलेले आहे. मूळ सनदेच्या नकलेवरून हा फलक तयार केला आहे. त्यावरून ह्या मंदिराचं बांधकाम इ.स. १७३२ पूर्वी झाल्याचं कळतं. इ. स. १७३२ साली निजामाने पुण्यावर हल्ला करून भरपूर नासधूस केली होती, त्यात ह्या मंदिराचं पण नुकसान झालं. त्यानंतर थोरले माधवराव पेशवे यांनी मुळ मंदिराचा जीर्णोद्धार करून पेशवाई पद्धतीचं भव्य गढीवजा दगडी विठ्ठल मंदिर बांधलं. मंदिराला अगदी खेटून मुठा नदी वहाते. मंदिर उंच दगडी जोत्यावर उभारलेलं आहे. मुख्य प्रवेशद्वारावर नगारखाना आहे. मंदिर अतिशय भव्य असून लांबच लांब ओवऱ्या असलेली भक्कम तटबंदी, एकाबाहेर एक असे दोन सभामंडप आणि चौकोनी गाभारा आहे. नांगर लागल्या कारणाने अजूनही गाभारातल्या मूर्तीच्या कपाळावर खाच दिसते. गाभाऱ्याबाहेरच्या आतल्या मंडपाला संपूर्ण जयपूर पद्धतीच आरसेकाम केलेलं आहे. मंदिराच्या आवारात एक विहीर आहे ज्यात १२ महिने पाणी असते. १८४२ मध्ये मिळालेल्या ताम्रपटानुसार या मंदिराची देखभाल गोसावी कुटुंबीयांकडे आली. आजतागायत गोसावी कुटुंबीय विठ्ठलाची पूजाअर्चा करतात. गोसावी कुटुंबीयांनीच पुढे मंदिराच्या परिसरात दशावतार, महादेव मंदिर व हरिदास वेस बांधली. मंदिराच्या आवारात मारुती, गरुड आणि शनी यांच्या मूर्ती आहेत. मंदिराच्या प्रारंगणात मावळी पगडी मधील एक प्रतिमा आहे हेच ते संभाजी गोसावी यांचे वृंदावन स्मारक. संदर्भ मुठेकाठाचे पुणे - प्र.के. घाणेकर हरवलेले पुणे – डॉ. अविनाश सोहनी सकाळ सप्तरंग मधील सदर राऊळी मंदिरी - शेफाली वैद्य तुम्हाला आमचा हा प्रकल्प कसा वाटत आहे हे नक्की कळवा आणि त्याचबरोबर तुम्हाला अशा काही पुण्याच्या आजूबाजूच्या वास्तूंबद्दल माहिती असेल ज्या भूतकाळात गेल्या आहेत, तर आम्हाला तिथे भेट द्यायला आणि त्याची माहिती गोळा करून तुमच्यासमोर आणायला नक्कीच आवडेल. like करा, share करा आणि...

' Vittal wadi ' is the place of God Vitthal temple. ...word 'wadi' stands for very small town of 20-25 huts , small homes and the farm around ....as the Pune city grown by the time now Vitthal wadi is murged with Expanding Pune City ....the historical look and importance is still untouched in 2022. The river Mutha is in the shape of " half moon " so looks like curve of 180° ... it is very beautiful in monsoon season ....it has very rich cultural aspect and has special place in heart of Pune's people. The old look of temple is as it is ....it is little inside to main road ...so the peace is maintained ....the place is very pure , clean with strong happy vibrations .....and also called " prati-Pandharpur " ( replica of Pandharpur )....thank you...