Wat Suphatthanaram Worawihan — Local services in Ubon Ratchathani Province

วัดสุปัฏนารามวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีและเป็นวัดแรกของคณะสงฆ์ธรรมยุตินิกายในจังหวัดอุบลราชธานีและภาคอีสาน ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำมูลทางด้านทิศใต้ของตัวเมืองอุบลราชธานี มีพื้นที่ทั้งหมด 21 ไร่ 3 งาน 10 ตารางวา โดยในราว พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้พระพรหมราชวงศ์ (กุทอง สุวรรณกูฏ) เจ้าเมืองอุบลราชธานีในสมัยนั้นให้สร้างวัดถวาย เจ้าเมืองและคณะกรรมการเมืองอุบลราชธานี จึงได้เลือกพื้นที่ท่าน้ำที่มีคุ้งน้ำลึกริมฝั่งแม่น้ำมูลตั้งอยู่ระหว่างตัวเมืองอุบลและบ้านบุ่งกาแซวเป็นสถานที่สร้างวัดถวายพระองค์ เพราะสะดวกในการคมนาคมทั้งทางบกและทางน้ำ ด้วยเป็นเขตน้ำลึกเข้าออกสะดวก โดยมีสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (อ้วน ติสโส) เป็นผู้อำนวยการสร้างวัด ได้มอบหมายให้หลวงสถิตนิมานกาล (ชวน) เป็นผู้ควบคุมการก่อสร้าง และได้อาราธนาท่านพันฺธุโล (ดี) ปุราณสหธรรมิก และท่านเทวธัมฺมี (ม้าว) สิทธิวิทาริก มาครองวัด พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานทรัพย์ 10 ชั่ง (800 บาท) ให้มีผู้ปฏิบัติวัด 60 คน และพระราชทานนิตยภัตต์แก่เจ้าอาวาสเดือนละ 8 บาท วัดถูกสร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2396 ทรงพระราชทานนามว่า วัดสุปัฏนาราม และพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 ได้ทรงยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดวรวิหาร เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ.​2479

เจ้าอาวาสที่ครองวัดสืบต่อกันมาเริ่มตั้งแต่ ท่านพันธุโล (ดี) ท่านเทวธัมมี (ม้าว) พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (จันทร์ สิริจันโท) พระพรหมมุนี (อ้วน) และท่านมหาวีระวงศ์ (อ้วน ติสโส)

วัดสุปัฏนาราม เกิดจากคำ 3 คำ คือ สุ+ปัฏนะ+อาราม สุ แปลว่า ดี งาม ปัฏนะ แปลว่า ท่าน้ำ ท่าเรือ อาราม แปลว่า วัด สุปัฏนาราม จึงมีคำแปลว่า วัดที่มีท่าน้ำหรือท่าเรือที่ดีสะดวกในการขึ้นลงเรือ

พระอุโบสถวัดสุปัฏนารามวรวิหาร

ในสมัยสมเด็จพระมหาวีระวงศ์ (อ้วน ติสโส) เมื่อครั้งเป็นพระพรหมมุนี ได้ทำการรื้ออุโบสถหลังเก่าออก และสร้างอุโบสถหลังใหม่ขึ้น อุโบสถหลังนี้มีผู้เขียนแบบ คือ หลวงสถิตนิมานกาล (ชวน สุปิยพันธ์) ซึ่งเป็นนายช่างทางหลวงแผ่นดิน โดยร่วมกันวางแผนและเตรียมการก่อสร้าง เมื่อ พ.ศ. 2460 ลงมือก่อสร้างในปี พ.ศ. 2463 การก่อสร้างเป็นการก่ออิฐถือปูนโดยมีช่างญวนกับช่างจีนเป็นผู้ดำเนินการสร้าง มีขนาดความยาว 35 เมตร กว้าง 21 เมตร ลักษณะอุโบสถสร้างคล้ายทรงพระราชนิยมในสมัยรัชกาลที่ 3 (อิทธิพลจีน) ตัวอาคารมีชาลาหรือระเบียง เสานางจรัลหรือเสานางเรียงทรงสี่เหลี่ยมล้อมรอบอุโบสถ ระหว่างเสาก่ออิฐเป็นรูปโค้งเรือนแก้วแบบโกธิคของฝรั่งเศส ตัวอาคารไม่มีหน้าต่างแต่ทำเป็นประตูโดยรอบทั้งทางด้านหน้าและด้านข้าง หลังคาทรงจั่ว ชั้นเดียวมีพะไรหรือปีกนก 2 ข้างคลุมชาลา หน้าจั่วเรียบเต็มเสมอเสาด้านหน้าคล้ายโบสถ์อิทธิพลจีนในสมัยรัชกาลที่ 3 ตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้นเป็นลายไทยฝีมือช่างญวน ช่อฟ้ารวยลำยองทำเป็นรูปพญานาคแบบญวน เชิงบันไดทั้ง 4 ด้าน ปั้นเป็นรูปสิงโตหมอบยิ้มแบบญวนอยู่มุมละ 1 ตัว ซึ่งเป็นแบบที่พบตามวัดต่าง ๆ หลายแห่งในจังหวัดอุบลราชธานีที่สร้างโดย ประติมากรรมสิงโตหมอบที่อยู่เชิงบันไดด้านหน้าพระอุโบสถนั้นเป็นกุศโลบายของสมเด็จพระมหาวีระวงศ์ (อ้วน ติสโส) ซึ่งแสดงให้เห็นว่า แม้แต่สัตว์ป่าดุร้ายเมื่อเข้าถึงพระพุทธศาสนาก็สามารถทำให้เชื่องลงได้

พระอุโบสถของวัดสุปัฏนารามวรวิหารหลังนี้ จึงมีลักษณะผสมผสานกันทางสถาปัตยกรรม 3 ชาติ นั่นคือ หลังคาเป็นสถาปัตยกรรมแบบชาวสยามหรือแบบไทย ตัวอาคารเป็นสถาปัตยกรรมทางยุโรปแบบเยอรมัน ส่วนฐานเป็นสถาปัตยกรรมขอม พระอุโบสถนี้สร้างเสร็จส่วนหยาบในปี พ.ศ. 2473 ติดดวงดาวเพดานในปี พ.ศ. 2478 และจัดงานฉลองผูกพัทธสีมา ในปี พ.ศ.​ 2479 ใช้งบประมาณก่อสร้างประมาณ 70 ล้านบาท พระประธานในพระอุโบสถ นามว่า “พระพุทธสัพพัญญูเจ้า”

พระพุทธสัพพัญญูเจ้า พระนาคปรกศิลาทราย และพระพุทธสิหิงค์จำลอง ประดิษฐาน ณ อุโบสถวัดสุปัฏนารามวรวิหาร ในปี พ.ศ. 2489 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมราษฎร ณ จังหวัดอุบลราชธานีเป็นครั้งแรก ได้เสด็จฯ มายังอุโบสถวัดสุปัฏนารามวรวิหาร เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2489 หลังทรงจุดธูปเทียนบูชาพระพุทธสัพพัญญูเจ้าในพระอุโบสถแล้ว เสด็จออกมาทรงรับการบายศรีสมโภชซึ่งข้าราชการและประชาชนชาวอุบลราชธานีจัดถวายตามประเพณีของชาวอุบลราชธานี...

วัดสุปัฏนารามวรวิหาร ตั้งอยู่ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดวรวิหาร เป็นวัดธรรมยุตวัดแรกในเมืองอุบลราชธานี อยู่ริมแม่น้ำมูล ทางทิศใต้ของศาลากลางจังหวัด เขตเทศบาลเมืองอุบลราชธานี สร้างเมื่อ พ.ศ. 2396 สมัยพระพรหมราชวงศา (พระอุปราชกุทอง) เป็นเจ้าเมืองอุบลราชธานีคนที่ 3 ตรงกับสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 สร้างวัดเสร็จและพระราชทานนามว่า "วัดสุปัฏนาราม" มีความหมายของคำ 2 นัย คือ หนึ่ง หมายถึงวัดที่มีสถานที่ตั้งเหมาะสมเพื่อเป็นท่าเรือดี เพราะอยู่ริมฝั่งแม่น้ำมูลที่สะดวกในการเดินทางและการบิณฑบาต สองหมายถึงสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นศาสนสถานเปรียบดั่งท่าเรือดีที่อำนวยความสะดวกให้แก่มวลมนุษย์ข้ามพ้นโอฆสงสารไปได้

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชศรัทธาสร้างวัดสุปัฏนาราม โดยมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้กรมการเมืองอุบลราชธานี มีพระพรหมราชวงศา (พระอุปราชกุทอง) เป็นประธานเลือกพื้นที่และดำเนินการสร้างวัดเมื่อ พ.ศ. 2393 ณ บริเวณท่าเหนือ ระหว่างบ้านบุ่งกะแซว (ปัจจุบันเรียกว่าบุ่งกะแทว) โดยเฉพาะเป็นสถานที่สงัดเหมาะในการบำเพ็ญศาสนกิจและสะดวกโคจรบิณฑบาต แล้วประกาศตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ.2396 ทั้งนี้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระพรหมราชวงศาอาราธนาพระพันธโลเถร (ดี) และพระเทวธมมี (ม้าว) มาครองวัด จนกระทั้ง พ.ศ.2478 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า วัดสุปัฏนารามวรวิหาร

พระอุโบสถวัดสุปัฏนารามวรวิหาร สร้างเมื่อ พ.ศ.2459 แล้วเสร็จใน พ.ศ.2473 หลวงสถิตย์นิมานการ (ชวน สุปิยพันธุ์) เป็นผู้ออกแบบก่อสร้างที่ผสมผสานระหว่างศิลปะตะวันออกและศิลปะตะวันตกอย่างกลมกลืน รูปแบบสถาปัตยกรรมจำแนกเป็น 3 ส่วน คือหลังคาเป็นแบบไทย ส่วนกลางเป็นแบบยุโรป (เยอรมัน) และส่วนฐาน เป็นแบบขอมโบราณ ลักษณะโดดเด่นประการหนึ่งคือ ไม่มีหน้าต่าง แต่เป็นประตูโดยรอบ สร้างหันหน้าไปทางทิศใต้ริมฝั่งแม่น้ำมูล มีความแตกต่างจากอุโบสถอื่นชัดเจน คือ หน้าบันพระอุโบสถมีใบเสมาตั้งโดยรอบ เป็นโบราณสถานที่งดงามแห่งหนึ่งของจังหวัดอุบลราชธานี ภายในพระอุโบสถมีพระประธานเป็นพระพุทธรูปสำคัญเรียกว่า พระสัพพัญญูเจ้า เป็นโลหะหล่อขัด สร้างเมื่อ พ.ศ.2459...

◇ วัดสุปัฏนารามวรวิหาร (Wat Supatnaram Worawihan) ◇ หรือที่ชาวบ้านนิยมเรียกว่า "วัดสุปัฏน์" ◇ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ถือเป็นวัดธรรมยุตินิกายแห่งแรกของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ◇ ประวัติความเป็นมา ◇ วัดสุปัฏนารามวรวิหาร สร้างขึ้นโดย พระราชศรัทธา ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ◇ โดยเริ่มสร้างในปี พ.ศ. 2396 (ค.ศ. 1853) เพื่อเป็นสถานที่ สำหรับคณะสงฆ์ธรรมยุตินิกาย ◇ ต่อมา ได้รับการยกสถานะเป็นพระอารามหลวงเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2479 (ค.ศ. 1936) ◇ ชื่อ "สุปัฏนาราม" มีความหมายว่า วัดที่ตั้งอยู่ในสถานที่เหมาะสม สำหรับท่าเรือ ซึ่งสอดคล้องกับที่ตั้งของวัดที่อยู่ริมแม่น้ำมูล ทำให้สะดวกในการเดินทางและการบิณฑบาตทางเรือ ◇ พระอุโบสถของวัดสุปัฏนารามวรวิหารเป็นสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานศิลปะ 3 ชาติอย่างกลมกลืน ออกแบบโดยหลวงสถิตย์นิมานการ (ชวน สุปิยพันธุ์) ◇ โดยมีลักษณะดังนี้ ◇ ส่วนหลังคา เป็นศิลปะแบบไทย ◇ ส่วนกลางของพระอุโบสถ เป็นศิลปะแบบเยอรมัน ◇ ส่วนฐานของพระอุโบสถ เป็นศิลปะแบบขอมโบราณ ◇ นอกจากนี้ ด้านหน้าพระอุโบสถยังประดิษฐานศิลาจารึกขอมโบราณ (ศิลาจารึกคำใน) และทับหลัง ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นทับหลังที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ◇ สิ่งศักดิ์สิทธิ์และพิพิธภัณฑ์ ◇ ภายในพระอุโบสถประดิษฐาน พระสัพพัญญูเจ้า ซึ่งเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองอุบลราชธานี ◇ นอกจากนี้ วัดยังมีพิพิธภัณฑ์ หอศิลปวัฒนธรรมวัดสุปัฏนารามวรวิหาร ที่จัดแสดงวัตถุโบราณและสิ่งของสำคัญต่างๆ เช่น ศิลาจารึก พระพิมพ์ดินเผา พระพุทธรูป และเครื่องอัฐบริขารของสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (ติสโส อ้วน) อดีตเจ้าอาวาสและสังฆนายกองค์แรกของคณะสงฆ์ไทย ◇ เปิดให้เข้าเยี่ยมชม สักการะพระพุทธรูป และทำบุญได้ทุกวัน ตั้งแต่เวลา 06.30 น. - 19.00 น. ◇ วัดจะอยู่ติดกับแม่น้ำมูล และมีท่าเทียบเรือให้ลงไปให้อาหารปลาและชมทิวทัศน์แม่น้ำมูลอีกด้วย ◇ งานแห่เทียนพรรษา...