Pho Tàu Bay: A Timeless Classic Since 1954
Pho Tàu Bay is more than just a restaurant; it’s a living testament to the enduring appeal of authentic Vietnamese cuisine. Established in 1954, this venerable institution has become a cornerstone for lovers of pho and traditional Vietnamese dishes. Its history alone lends the establishment an air of authenticity and reverence, but it’s the quality of the food that keeps people coming back.
Food: The pho here is a standout, with a rich, flavorful broth that embodies the art of slow simmering. Whether you choose rare beef, brisket, or tendon, the ingredients are always fresh and perfectly balanced. Accompanying herbs, lime, and bean sprouts are crisp and generous, letting you tailor your bowl to perfection. Beyond pho, the menu offers a variety of classic Vietnamese staples such as Bún Bò Huế, Gỏi Cuốn (spring rolls), and Cơm Tấm (broken rice). Each dish feels like a lovingly crafted recipe passed down through generations.
Ambiance: Pho Tàu Bay embraces a simple, no-frills environment, which allows the focus to remain firmly on the food. The retro decor and modest furnishings echo its long history, creating a nostalgic atmosphere that transports you to an earlier time. It’s not about fancy presentation but about honest, soul-satisfying meals.
Service: The staff are friendly and efficient, reflecting a deep respect for their patrons and the heritage of the restaurant. The service is straightforward, and while the pace can feel bustling during peak hours, it only adds to the charm of the place.
Value: Given the quality and portion sizes, Pho Tàu Bay offers exceptional value for money. The prices are reasonable, and the generous servings leave you completely satisfied.
Verdict: Pho Tàu Bay is a must-visit for anyone who craves authentic Vietnamese food and appreciates culinary traditions rooted in history. Whether you’re a first-timer or a longtime fan, the experience of dining here is like taking a delicious journey through time. The restaurant’s dedication to preserving its legacy makes it a shining gem in the Vietnamese...
Read moreNổi bật: quán phở lâu đời ở SG (Phần dưới là st) Phở Tàu Bay có mặt ở Sài Gòn vào năm 1954, quán nổi tiếng bởi hương vị thơm ngon và sự "bảo thủ" của chủ quán. Sau năm 1980, phở Tàu Bay đã có những thay đổi đáng kể...
Quán của phe áo đỏ để biển “Chính gốc”, quán còn lại của phe áo vàng thì ghi “Không chi nhánh” khiến thực khách vô cùng bối rối khi chọn lựa
Không phải tự nhiên mà người miền Bắc mỗi khi nhắc đến phở Tàu Bay là cứ đọc đi đọc lại 4 câu thơ:
“Những ai quá phố Hậu Hiền
Hễ có đồng tiền ăn phở Tàu Bay
Giá tuy đắt đắng đắt cay
Ngon chẳng đâu tày, nức tiếng Thủ đô”
Mãi cho đến năm 1954, cái tên phở Tàu Bay xuất hiện ở Sài Gòn, quán phở nằm chễm chệ trên đường Lý Thái Tổ và xuất sắc tạo nên tiếng vang bởi hương vị thơm ngon, kèm theo sự “bảo thủ” của chủ quán.
Bẵng đi thời gian dài hơn nửa thế kỷ, phở Tàu Bay cũng ít nhiều có sự thay đổi, bên cạnh sự “bớt bảo thủ” của chủ quán thì việc thương hiệu phở này chia làm 2 phe “áo vàng” và “áo đỏ” ngay sát vách nhau cũng khiến nhiều người “bối rối, không biết đâu mới là quán gốc”.
Tôi cũng không ngoại lệ, và để tìm được câu trả lời cho những thắc mắc lẫn tò mò, tôi đánh liều hỏi “người cầm đầu” của phe "áo đỏ", ông Phạm Đình Khang (68 tuổi) cho biết: “Quán nào cũng là phở Tàu Bay chính hiệu cả”.
Dường như thấy được dấu chấm hỏi càng lúc càng to đùng của tôi, ông liền giải thích thêm: “Bố tôi ngày xưa bán phở trên phố Bà Triệu, ông tên Phạm Đình Nhân nên người ta gọi là phở Nhân. Rồi hồi đấy có mấy ông lính tặng bố tôi cái mũ ca-lô, ông cụ quý lắm cứ đội suốt. Mấy người khách đến ăn thấy giống mũ phi công hay đội nên gọi bố tôi là ông tàu bay, rồi cái tên phở Tàu Bay cũng ra đời từ đó”.
Năm 1954, ông Nhân đem theo vợ, con (ông Khang ), cùng hương vị phở Tàu Bay từ miền Bắc di cư vào Nam. Lúc bấy giờ chỉ có một quán phở duy nhất nằm trên đường Lý Thái Tổ (phường 9, quận 10).
“Thời đó ở miền Nam ít người ăn phở lắm. Khách ghé quán hầu hết là đồng bào miền Bắc, họ tới ăn để đỡ nhớ quê. Cũng có khách là người Nam, họ đến ăn thì muốn có thêm rau, giá, tương đen, đỏ… nhưng cụ nhà tôi kiên quyết nói không”, ông Khang kể lại.
Những tưởng sẽ không ai quay lại sau khi bị “cự tuyệt” với yêu cầu thêm cái này, cái kia thì người ta lại cứ kéo tới thưởng thức “tô xe lửa”, “tô tàu thủy” (vốn được mệnh danh là tô phở bự nhất Sài Gòn) vì “trót phải lòng thứ nước dùng beo béo, óng ánh vàng của phở Tàu Bay”.
Về nguồn gốc của 2 phe phở Tàu Bay, ông Khang tâm sự: “Năm 1975, sau khi bố tôi mất thì mấy người bà con bên nội của tôi từ ngoài Bắc mới vào trong Nam này lập nghiệp, quán kế bên là của họ đấy. Thật ra cùng là người thân trong dòng họ cả nên tôi cũng không khó chịu gì khi có người mở quán cạnh tranh. Người nào ăn phở ông cụ tôi xưa giờ thì thích ghé đây, không thì người ta ghé bên kia, vậy thôi”.
Thịt bò trong phở cũng khác khi chỉ được bán theo 5 kiểu: chín, tái, nạm, gầu, gân. Nhiều khách hỏi bò viên thì sẽ được lời bộc bạch của chủ quán: “Bò viên nếu bán thì mình phải lấy từ chỗ người khác làm, thứ nhất là nó không biết có đảm bảo vệ sinh không, thứ hai là có thêm bò viên sẽ làm mất đi hương vị đặc trưng của tô phở”.
Khi tôi hỏi: “Cả 2 đều chính hiệu, nghĩa là hương vị phở giống y hệt nhau phải không ạ?”, ông Khang khéo léo đáp lại: “Cái đó thì tùy vào khẩu vị và sự đánh giá của mỗi người. Bởi, phở Tàu Bay kể từ sau năm 1980 trở đi đã có những thay đổi nhất định. Tự bản thân tôi cảm thấy, hương vị phở bây giờ chỉ đạt khoảng 80 – 90% so với thời ông cụ tôi nấu ngày xưa”.
Tô phở nghi ngút khói được bưng ra, bánh phở của phe "áo vàng" to và dày hơn một chút, nước lèo nấu đúng kiểu miền Bắc, khi ăn nghe rõ được mùi vị của gừng nướng trên lửa đã đạt đến độ khô vừa phải.
Phở của phe "áo đỏ" lại có chút hơi hướng miền Nam với vị ngọt thanh của xương ống, mùi thơm của quế, hồi thảo quả và vị bùi bùi của nước béo hành. Thực khách cũng thích ăn kèm thật nhiều rau, vắt thêm miếng chanh và xịt đủ 2 loại tương đen, đỏ.
Gắp một đũa bánh phở, nhai trọn lát thịt mềm mềm, thấm đẫm gia vị… Tôi tự nhủ: “Được, ngon. Phở phe...
Read moreHiện phở Tàu Bay ở Sài Gòn trưng biển “không có chi nhánh”, nhưng cũng đã khác xưa ít nhiều. Trong ký ức của một người mê phở Tàu Bay thì “trước kia không có rau, cũng chẳng có tương đen. Chỉ có tương đỏ (không phải tương cà hay tương ớt), nước mắm và chanh mà thôi. Tôi không bao giờ nêm tương đen và rau vào phở Tàu Bay. Tôi coi đó là một sự hạ thấp phở Tàu Bay; cũng như tôi luôn coi cái ngày phở Tàu Bay chịu thích nghi mà thêm rau và tương đen vào là ngày phở Tàu Bay đã hy sinh một phần tính cách của mình.” Tô phở Tàu Bay hiện tại ở Sài Gòn nhiều bánh, nhiều thịt. Vì khách đến ăn quá đông nên chủ quán phải cho sẵn bánh phở và thịt vào tô, khách đến mới múc nước dùng. Nếu xét riêng về miếng thịt chín thì quả là tuyệt tác, vì đó thịt nạm được nấu rất khéo, ăn mềm mà vẫn giòn, thái không quá mỏng, cũng không quá dày. Phở Tàu Bay còn có “tô tàu thủy”, "tô xe lửa" như là một tên gọi vui cho những tô phở to đùng, nhiều thịt, nhiều bánh hơn hẳn tô thường. Khá nhiều người đã "đánh bay" tô này, mặc dù cũng có rất nhiều khách không thể ăn hết một tô thường. Đặc trưng của phở Tàu Bay còn nằm ở chén nước béo mà đa phần thực khách rất thích gọi thêm cùng hành tươi để chan thêm vào tô phở. Có lẽ chưa có tiệm phở nào có nhiều giai thoại như phở Tàu Bay. Tên quán phở này gây chú ý tới mức ở Mỹ và Úc cũng có tên phở Tàu Bay dù chủ nhân không có họ hàng gì với người đàn ông bán gánh phở Tàu Bay đầu tiên ở Hà Nội. Nhà văn Tô Hoài đã nhắc đến phở Tàu Bay khá nhiều trong tập truyện dài Cát bụi chân ai (1990), với phần đầu tả Hà Nội quãng đầu thập kỷ bốn mươi: “Dốc Cây Thị (Hàng Gà- PV) không còn cây thị, hàng quán chỉ rải rác có buổi. Ngồi đây, đầu phố Hàm Long nhìn sang sở Văn Tự, tưởng như lão Tàu Bay còn gánh phở bán buổi sớm.” “Phở Tàu Bay - mà bây giờ ở Sài Gòn có vài ba quán của các bà phòng nhất, phòng nhì và con cháu ông Tàu Bay đã quá cố, cũng đôi chút phảng phất mùi vị phở Bắc, gánh phở ông Tàu Bay xưa đỗ cạnh dốc bên gốc cây thị đầu sân vào sở Văn Tự - không biết tại sao người qua đường lại đặt tên công sở ấy là sở Văn Tự. Có lẽ cũng như chỉ tình cờ một câu bông đùa cái mũ da lưỡi trai hơi dài khác thường của ông hàng so sánh với chiếc mũ phi công mà thành tên phở Tàu Bay, một hàng phở gánh buổi sáng.” Theo tác giả Võ Đắc Danh trong bài ký Phở Hà Nội ở Sài Gòn thì chủ nhân của gánh phở Tàu Bay mà Tô Hoài nhắc đến tên thật là Phạm Đăng Nhàn. Ông Nhàn bán phở gánh ở vườn hoa Hàng Kèn, trước cổng sở hưu bổng Đông Dương từ năm 1938. Phở của ông ngon nổi tiếng nhưng khách qua đường không biết ông tên gì, chỉ thấy ông đội chiếc mũ cát két cũ của phi công nên gọi ông là Tàu Bay. Mỗi sáng, khách kéo tới ăn phở làm ồn ào trước sân công sở, viên Chánh sở người Pháp nổi giận bèn ra lệnh đuổi ông. Người chủ sự của Sở hưu bổng Đông Dương lúc bấy giờ là ông Đỗ Phúc Lâm, vốn mê ăn phở Tàu Bay nên năn nỉ viên Chánh Sở cho ông Nhàn được bán. Từ đó, ông Lâm trở thành người ơn của ông Nhàn. Sau tháng 8/1945, ông Lâm mất việc, lại phải nuôi một đàn con, ông Nhàn giúp ông Lâm mở quán phở tại số 20 Nguyễn Trãi, cho lấy thương hiệu Tàu Bay và cho đứa cháu sang hướng dẫn cách làm phở. Nhờ đó mà quán phở Tàu Bay của ông Lâm sớm nổi tiếng, có hôm khách phải ngồi cả ở vỉa hè. Năm sau, kháng chiến toàn quốc nổ ra, ông Lâm theo dân tản cư về chợ Chồ, Thiệu Hóa, gần làng Ngò, căn cứ của những văn nghệ sĩ và trí thức nổi tiếng. Từ đó mà phở Tàu Bay của ông Lâm cũng nổi tiếng trên xứ Thanh và đi vào hồi ký của nhạc sĩ Phạm Duy như sau:“Tại Hậu Hiền – Thiệu Hóa – có gia đình nghệ sĩ khác, người con trai là Đỗ Thiếu Liệt chơi violon, bố mở quán phở Tàu Bay rất nổi tiếng. Trên vách tường bên ngoài quán phở ghi mấy câu thơ quảng cáo theo lối hài hước: Những ai quá phố Hậu Hiền Hễ có đồng tiền đến phở Tàu Bay Giá tuy đắt đắng đắt cay Ngon chẳng đâu tày, nức tiếng gần xa.” Năm 1954, ông Nhàn di cư vào Sài Gòn và mở quán phở Tàu Bay trên đường Lý Thái Tổ. Ông mất năm 1976, phở Tàu Bay trở thành gia sản của bốn người con và gần mười người cháu nội, cháu ngoại giữ gìn và phát triển...
Read more