Hooglandse Kerk — Attraction in Leiden

The Hooglandse Kerk is a Gothic church in Leiden. Its earliest parts date back to the last quarter of the fourteenth century. Most of the current structure dates from the fifteenth century. The brick church was dedicated to St. Pancras and today serves parishioners of the Protestant Church in the Netherlands.

Essays written to commemorate the 700th jubilee of de Hooglandse or Saint Pancras church give an overview of history of church, based on a review of the literature, archival research, and dendrological investigations of the wooden roof.

The history of the Hooglandse Kerk began when the bishop of Utrecht, Gwijde of Avesnes, granted permission on 20 December 1314 for the construction of a wooden chapel on the 'Hooge Land' (High Land) as an annex of the parish church of Leiderdorp. The chapel was dedicated to Saint Pancratius (b. ca. 300) and consecrated in September 1315. On October 29, 1366, the bishop of Utrecht, John of Virneburg, raised the church to a chapter church. The canons that belonged to the collegiate chapter of Saint Pancras were predominantly derived from ancient families and mostly of nobility. Construction of a simple stone church to replace the wooden chapel started in 1377. The roof of the nave of this new church, built in the already then somewhat archaic romano-gothic style, was completed shortly after 1392 and the construction project was completed in the last years of the 14th century. Parts of the tower of the 14th-century church are still in evidence in the current church.

On the advocacy of Charles the Bold, Pope Paul II granted the chapter of Saint Pancras' exemption on February 24, 1470. As a result, the chapter no longer fell under the jurisdiction of the diocese of Utrecht, but under the direct authority of the pope. The increasing stature of the St Pancras church and urban growth of Leiden gave rise to the idea of building a great cross church, which must surpass the Pieterskerk in all respects. Construction of the new church in the Gothic style began around 1470 and dendrological evidence indicates that the roof of the ambulatory was completed shortly after 1472, with that of the Transepts and the Choir by the end of the 15th century. The transept is the longest gothic transept in the Netherlands with a length of 65.70 meters. Construction of the Nave was considered in the early years of the 16th century. Plans were developed and construction started but the project was abandoned by mid century. The extension and elevation of the nave, the stone vaults, air bows and balustrades were not completed, leaving the church with a nave that is much lower than the transept and the choir. The church was elaborately decorated in the 16th century with 24 altars, stained glass windows, and frescos. An altar dedicated to its patron Saint Pancras had a prominent place...

Leiden Center, my friend, is the best thing in the city. You find people coming and going there, the shops are open, and the atmosphere is lively. You feel like you are in the heart of the event. Everything is close to you: cafes, restaurants, and markets. It's all there. As for the Högland Church, it's a story in itself. It's an ancient monument. Its appearance from the outside impresses you. You feel the grandeur of the building, and when you enter, you feel a wonderful calm, even when the world outside is boiling. The church has such a special atmosphere. You feel the spirituality of the place. They also hold events there. It's not just a place for worship, but it has value due to the city's history and beauty. Leiden Center is the beating heart of the city, and the Högland Church is a distinctive landmark with its history and beauty. Together, they give Leiden a special and distinctive character. I hope you get the idea without...

Prachtige kerk met mooie lichtinval. Zoals zoveel kerken van dit formaat in delen gebouwd door de eeuwen heen.



GESCHIEDENIS

Op de plek waar Oude- en Nieuwe Rijn samenstromen staat de Hooglandse Kerk, een imposante laatgotische kruisbasiliek in het hart van Leiden en al eeuwenlang een plaats van samenkomst voor verschillende gelegenheden. In het begin van de 14e eeuw is de Hooglandse Kerk niet meer dan een houten kapel. Het kerkje is gewijd aan de vroeg-christelijke martelaar Sint Pancratius (ca. 300 n. Chr.). Inmiddels groeit Leiden. Langs de Nieuwe Rijn en naaste omgeving vestigen zich kooplieden en handwerkslui. Aan de Voldersgracht is een begin van textielnijverheid en de zo gunstig gelegen markt is van belang voor de wijde omgeving. Naarmate Leiden belangrijker wordt, groeit de behoefte aan een grotere kerk op het Hooge Land.

Kapittelkerk De verheffing van de Sint Pancraskerk tot kapittelkerk in 1366 geeft de aanstoot tot plannen voor een grootse kathedraal, die de op een steenworp afstand staande Pieterskerk in alle opzichten zal overtreffen. In 1377 begint men met de bouw van een monumentale kerk. Er komen deftige huizen voor de kanunniken, een begijnhof (het Mierennesthofje is hier een overblijfsel van) en een gasthuis (het museum in het voormalige Weeshuis).

In 1470 verleent paus Paulus II het Kapittel van Sint Pancras ‘exemptie’ en valt onder direct gezag van de paus.

Het lot lijkt het kapittel verder gunstig gezind: omstreeks 1525 hebben de autoriteiten van de Nederlanden plannen om de Sint Pancraskerk tot kathedraal te laten verheffen: naast Utrecht en Middelburg zou Leiden de derde bisschopsstad worden en het kapittel zou tot kathedraalkapittel verheven worden. De bloeitijd van de katholieke Middeleeuwen is echter voorbij, de derde bisschopszetel gaat naar de Sint Bavokerk in Haarlem en aan de bouw van de Sint Pancraskerk komt in 1535 voorgoed een einde.

Op het hoogtepunt van de middeleeuwen is de kerk met veel pracht en praal ingericht. Er staan o.a. 24 altaren, gewijd aan 54 verschillende heiligen. Het aan haar schutspatroon Sint Pancratius gewijde altaar neemt daarbij een belangrijke plaats in.

Reformatie De beeldenstorm van augustus 1566 laat weinig over van al dit moois: het Leidse volk dringt de kerk binnen en vernielt talloze kunstvoorwerpen en archiefstukken. De toenmalige burgemeester van Leiden, Van Dusseldorp, probeert tevergeefs met getrokken pistool bij het portaal van de kerk de menigte tegen te houden. De kerk, die in 1572 definitief in protestantse handen overgaat, dient in tijden van nood ook als graanopslag, zoals tijdens het beleg van Leiden door de...