Holy Church of the Transfiguration of the Saviour - Soteira of Kottakis — Local services in Athens

Ένα από τα υπέροχα βυζαντινά μνημεία της Αθήνας, κτισμένο περί τις αρχές του 11ου αιώνος. Η ονομασία Κοττάκη προέρχεται από το επίθετο της οικογένειας που έχτισε ή/και είχε στην ιδιοκτησία της το ναό. Ο αρχιτεκτονικός του τύπος ανήκει  στον σύνθετο σταυροειδή τετρακιόνιο εγγεγραμένο με "ελαφρύ" οκτάγωνο τρούλο αθηναϊκού τύπου ισάριθμων μονόλοβων παραθύρων και πιθανώς να είχε ανεγερθεί επί παλαιοτέρου ναού. Δυστυχώς ο ναός έχει δεχθεί εμετικές επεμβάσεις που αλλοιώνουν κατά πολύ τον αρχικό του χαρακτήρα, του οποίου σήμερα μάρτυρας είναι μόνο η ανατολική πλευρά και ο τρούλος. Στην ανατολική πλευρά μπορεί κάποιος να θαυμάσει το μεγαλείο της μεσοβυζαντινής αθηναϊκής αρχιτεκτονικής. Τρεις όμορφες ημικυκλικές αψίδες πλινθοπερίκλειστου συστήματος δόμησης, με ημιλαξευτούς κοχυλιάτες λίθους, που όλες μαζί φέρουν πέντε μονόλοβα αψιδωτά παράθυρα και περιτρέχονται από απλή οδοντωτή ταινία. Ο αρχικός ναός βρισκόνταν έως το σημείο που βρίσκεται σήμερα ο άμβωνας. Οι πολύ άσχημες επεμβάσεις και προεκτάσεις άρχισαν να επιβαρύνουν το ναό από τον 19ο αιώνα. Κατά την διάρκει της Επανάστασης υπέστη αρκετές ζημιές. Οι Ρώσοι της Αθήνας, όπου τους παραχωρήθηκε ο ναός την περίοδο 1847-1855, επισκεύασαν το ναό και τον επέκτειναν με πολύ άσχημο τρόπο μιάς και γκρέμισαν τους εξωτερικούς τοίχους αντικαθιστώντας τους με καμαροσκεπή κλίτη στην βόρεια, νότια και δυτική πλευρά. Το 1908 νέα επέκταση έλαβε χώρα στο ναό, πέρνοντας έτσι την μορφή που βλέπουμε σήμερα. Ο ναός μετατράπηκε σε τρίκλιτη καμαροσκεπής βασιλική. Η τελευταία επέκταση έγινε προς τα δυτικά εν έτη 1917, όπου έγινε και η κατασκευή των δύο πυργοειδών καμπαναριών. Ο ναός σήμερα είναι τρισυπόστατος: το δεξιό παρεκκλήσι είναι αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο, το αριστερό στον Άγιο Δημήτριο και ο κυρίως ναός στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Παλαιότερα ο ναός ήταν αφιερωμένος στη Σώτειρα Παναγία. Λόγω προβλημάτων στατικότητας του ναού, κατά την περίοδο 2010-2018 πραγματοποιήθηκαν έργα αποκατάστασης, στερεωτικές εργασίες και εργασίες συντήρησης τοιχογραφιών στο βυζαντινό τμήμα του, οι οποίες ανέδειξαν το μνημείο. Δυστυχώς σήμερα σώζεται μία και μοναδική βυζαντινή τοιχογραφία από την αρχική φάση τοιχογράφησης του μνημείου (η οποία αποκαλύφθηκε κατά τα έργα συντήρησης) και αφορά έναν διάλιθο σταυρό που βρίσκεται στο βόρειο κογχιάριο του ιερού βήματος, οι υπόλοιπες τοιχογραφίες χρονολογούνται στον 18ο (Παντοκράτωρ κ.α.), 19ο (Πλατυτέρα) και αρχών του 20ου αιώνα. Ο επισκέπτης εντός του ναού μπορεί να θαυμάσει αρκετά κειμήλια και μεγάλης αξίας φορητές εικόνες. Η παλαιότερη χρονολογείται στον 14ο αιώνα και είναι η Παναγία της Νέας Κυράς, η οποία δυστυχώς όμως έχει δεχθεί επιζωγράφιση στο πρόσωπο κατά τον 17ο αιώνα. Ακολουθεί η Παναγία η Οδηγήτρια του 16ου αιώνος, του Αγίου Βησσαρίωνος και του Αγίου Σπυρίδωνος που είναι τοποθετημένη σε ξυλόγλυπτο επτανησιακό προσκυνητάρι. Σπουδαίες είναι και οι αγιογραφίες του Δ. Πελεκάση στα ξυλόγλυπτα βημόθυρα. Αξίζει επίσης να παρατηρήσει κανείς το νεότερο τέμπλο που είναι κατασκευασμένο από πεντελικό μάρμαρο από τον Μ. Σκαρή, υπό την επίβλεψη του Αν. Ορλάνδου και έχει παλαιοχριστιανική μορφή. Πολύ σημαντικό είναι επίσης το ότι σώζονται ένα μισό μαρμάρινο σκαλιστό θωράκιο του βυζαντινού τέμπλου που μπορεί να το δει κανείς στο παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου και οι τέσσερις κίονες με τις επιστέψεις τους. Ο ΝΔ και οι δύο Α κίονες είναι κορινθιακού τύπου ρωμαϊκής εποχής και ο ΒΔ πρωτοχριστιανικής. Οι πιστοί μπορούν να προσκυνήσουν και ιερά λείψανα αγίων που φυλάσσονται στο ναό. Εξωτερικά από το ναό μπορεί να παρατηρήσει κάποιος την μαρμάρινη βρύση του 17ου αιώνος με ανάγλυφη παράσταση και ορισμένα σκορπισμένα αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη. Στην εκκλησία αυτή χειροτονήθηκε διάκος ο Άγιος παπα-Νικόλας Πλανάς. Η πρόσβαση στο ναό είναι πάρα πολύ εύκολη, βρίσκεται στη συμβολή των οδών Κυδαθηναίων και Σωτήρος στην γειτονιά του Αλίκοκκου της Πλάκας. Πραγματικά μία τουλάχιστον αξίζει γιατί το μνημείο είναι σαν ένα μικρό μουσείο. Η ήσυχη και όμορφη γειτονιά του Αλίκοκκου ενδείκνυται και για μία ιδιαίτερη βόλτα που σε ταξιδεύει στην...

ΑΓΙΑ ΣΩΤΕΙΡΑ ΚΟΤΤΑΚΗ

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η ενοριακή εκκλησία των Αθηνών, γνωστή ως Αγία Σωτείρα Κοττάκη, βρίσκεται στην οδό Κυδαθηναίων στην Πλάκα στην συνοικία Αλίκοκκο. Είναι ακριβώς απέναντι από το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης.

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ O ναός φέρεται να έχει ανεγερθεί το πρώτο μισό του 11ου αιώνος μ.Χ., οπότε πρόκειται για ένα από τους παλιότερους σωζομένους Βυζαντινούς ναούς της Αθήνας. Έχει επιβαρυνθεί με ακαλαίσθητες επεμβάσεις και προεκτάσεις σε τέτοιο σημείο, που μόνο οι μεγάλες ημικυκλικές αψίδες στην ανατολική πλευρά του ναού και η σταυροειδής διαρρύθμιση της οροφής του, να αντέχουν ακόμα στο χρόνο από εκείνη την εποχή.

ΟΝΟΜΑΣΙΑ Αρχικά ο ναός φέρεται να ήταν αφιερωμένος στη Παναγία Σώτειρα και όχι στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού μας. Η προσωνυμία Κοττάκη οφείλεται στο οικογενειακό όνομα της αντίστοιχης οικογένειας, η οποία είτε ανήγειρε το ναό εξαρχής είτε κατά απλά τον κατείχε κατά το διάβα των αιώνων.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ναός χρονολογείται στο πρώτο μισό του 11ου αιώνα μ.Χ., αν και υπάρχει παντελής έλλειψη στοιχείων και πληροφοριών εν γένει για την ιστορία του ναού. Όπως σχεδόν όλες οι εκκλησίες της Αθήνας υπέστη σοβαρές ζημιές κατά την διάρκεια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων κατά την διάρκεια των ετών 1821-1827 μ.Χ.. Από το 1827 και ως το 1855 μ.Χ., η εκκλησία παραχωρήθηκε στη ρωσική πρεσβεία προς εξυπηρέτηση των θρησκευτικών αναγκών των Ρώσων κατοίκων της πόλεως των Αθηνών. Οι Ρώσοι την επισκεύασαν το 1834 μ.Χ. και την επέκτειναν το 1856 μ.Χ. γκρεμίζοντας τους εξωτερικούς τοίχους του ναού, για να προσθέσουν καμαροσκέπαστα κλίτη βόρεια, νότια και δυτικά. Αργότερα όμως η Ρωσική κοινότητα εγκαταστάθηκε στο ναό του Σωτείρα Λυκοδήμου, και ο ναός έγινε εκ νέου ενοριακός. Το 1908 μ.Χ. δυστυχώς, ο ναός επεκτάθηκε εκ νέου παίρνοντας τη σημερινή μορφή της τρίκλιτης καμαροσκέπαστης βασιλικής με τρούλλο. Το 1971 μ.Χ. πραγματοποιήθηκε η τελευταία προσθήκη στο ναό, με την επέκταση του προνάου και την ανοικοδόμηση των δύο...

Beautiful church🇬🇷 1 Corinthians 15:1-4, Ephesians 1:13, 1:7, 2:8-9, Romans 3:25, Galatians 1:6-12 yt...