İncili Köşk — Attraction in Fatih

Construction date: 16th century Commissioned by: Sinan Paşa Destruction date: 1871 Cause of destruction: railway construction Location: Sarayburnu

İncili Köşk (1589-91) was a belvedere meant for resting and entertaining of the sultans, enjoying the view over the sea. Its name (lit. the pavilion with pearls) is derived from the row of pearls once hanging down at its domed ceiling. The pavilion was built by the grand vizier Sinan Paşa, the conqueror of Yemen, during the reign of the Sultan Murat III on the sea walls of the Topkapı Palace. It consisted of a centrally located throne hall, resting and service spaces. Precious carpets, Iznik tiles, silver and porcelain objects were listed among the rich furnishings of the major room which had a pool at the center. It is known that banquets with musicians and regattas were organized on the occasion of the opening festivities of the pavilion accompanied by riding events and fireworks. The celebrations of local Greeks at the hagiasma here, on the other hand, had always been a center of attraction; the pavilion itself was after all elevated on a vaulted substructure to protect this holy place. The pavilion which was gradually abandoned in the nineteenth century was finally demolished during the construction works of the Yedikule-Sirkeci railway with the exception of its...

Bugün Topkapı Sarayı olarak adlandırılan Sarây-ı Hümâyun’un sınırları içinde bulunan ve sahil köşkleri dizisinin en önemli yapılarından biri olan İncili Köşk, Sinan Paşa Köşkü adıyla da anılmaktadır. Nitekim köşkün mefruşatına dair 1704’te yazılan bir listede burası için kullanılan “Hasbahçe’de Çayır Köşkü demekle mâruf Sinan Paşa Kasrı ...” ifadesinden yapının o zaman Çayır Köşkü adıyla da bilindiği anlaşılmaktadır. Topkapı Sarayı’nın en dış sınırında, Bizans döneminden kalan Marmara tarafı surları üstünde olan köşk, III. Murad döneminde Sadrazam Koca Sinan Paşa tarafından yaptırılarak padişaha sunulmuştur. Yemen Fâtihi de denilen Koca Sinan Paşa aynı yüzyıl içinde yaşamış başka Sinan Paşa’larla karıştırılmaktadır. 1580-1596 yılları arasında beş defa sadrazamlık makamına gelen Koca Sinan Paşa sınırsız servetiyle devletin pek çok yerinde vakıf eserler yaptırmıştır. 1589-1591 arasındaki ikinci sadâreti sırasında, sarayı çeviren surların üzerinde bu güzel mekânda bu muhteşem köşkü inşa ettirmiştir. Yapımı, döşenmesi ve açılış töreni Selânikî Mustafa Efendi tarafından ayrıntılı olarak anlatılan köşkün inşasına 998’de (1590) başlanmış ve 999’da (1590-91) bitirilmiştir. Fakat Ahmed Refik tarafından yayımlanan belgeler arasında yer alan, inşaat sırasında Gelibolu’dan Rum asıllı işçiler getirtilmesine dair 1001 (1592-93) tarihli yazıya bir anlam...

İNCİLİ KÖŞK HİKAYESİ Rivayet olunur ki padişah 3. Murat bir gün hanendeleri ve sazendeleri ile şu an tabanı kalan bu köşkte muhtemelen tam da bu taban üzerinde meşk ederiken İskenderiye’den Osmanlı donanması dönmektedir. Ve gelenek üzerine kadırgalar saray önünden geçerken sarayı selamlamak için top atışı yaparlar. Top atışı üzerine umulmadık bir biçimde köşk, zangır zangır titrer. Donanma daha önce yüzlerce kez saray önünden geçmiştir, yüzlerce kere de sarayı selamlamak için top atışı yapmıştır da hiçbirinde hiçbir şey olmamıştır.

Ama bu kez nedense olmuştur işte.

Padişahın önünde oturduğu pencerenin camları kırılmıştır. Zaten hasta olan Sultan 3. Murat bu durumu hayra yormaz, der ki çevresine “Bizim bu köşke son gelişimize işaret olsa gerek.” Dediği gibi de olur. Bir daha gelemez. Çünkü birkaç gün sonra vefat eder.

İncili Köşk 1591’de devrin sadrazamı Koca Sinan Paşa tarafından Marmara Surları’nın üzerine yaptırılmış ve padişah 3. Murat’a hediye edilmişti. Köşk 3. Murat’ın en fazla sevdiği köşktü ve köşk adını tavanından sarkan inci süslemelerinden alıyordu. Boğazı resmeden gravürlerde en fazla yer alan köşklerden biri olmakla ünlüydü. 1871’de Sirkeci tren yolu yapımı...