Anchiskhati Basilica — Attraction in Tbilisi

ccording to the old Georgian annals, the church was built by the King Dachi of Iberia (circa 522-534) who had made Tbilisi his capital. Originally dedicated to the Virgin Mary, it was renamed Anchiskhati (i.e., icon of Ancha) in 1675 when the treasured icon of the Savior created by the twelfth-century goldsmith Beka Opizari at the Ancha monastery in Klarjeti (in what is now part of northeast Turkey) was moved to Tbilisi so preserve it from an Ottoman invasion. The icon was preserved at the Basilica of St Mary for centuries (it is presently on display at the Art Museum of Georgia).

The Anchiskhati Church, 1890 The basilica was damaged and rebuilt on several occasions from the 15th through 17th centuries due to wars between Georgia and the Persians and Turks. The brick belfry near the Anchiskhati Basilica was built by Catholicos Domenti in 1675.

The look of the structure was drastically changed in the 1870s, when a dome was added. During the Soviet period, all religious ceremonies at Anchiskhati Basilica were halted, and the building transformed into a museum for handicrafts. It was later used as an art studio. From 1958 to 1964 restoration works took place in celebration of the 1500th Jubilee of the founding of Tbilisi, which changed the view of the church back to the seventeenth-century version, however, it was not until 1991, after the independence of Georgia was restored, that the basilica reverted to religious use.

The Anchiskhati Choir based out of the Anchiskhati Basilica is the world's leading exponent of Georgian polyphonic...

ანჩისხატის ღვთისმშობლის ტაძრადმიყვანების ეკლესია, მარიამწმიდა ეკლესია, ზარის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თბილისში, მდებარე ი. შავთელის ქუჩის №1–ში. ანჩისხატის ეკლესია სამნავიანი ბაზილიკაა, ნაშენია თლილი ქვით (თავდაპირველი ფენა), ხოლო კედლების ზედა ნაწილები და ყველა შიგნითა ბოძი აგურისაა (XVII საუკუნის რესტავრაცია). მიუხედავად გვიანდელი განახლებისა, მან, ძირითადად, შეინარჩუნა პირვანდელი არქიტექტურული კომპოზიცია. თავდაპირველი თლილი ქვით ნაშენი კედლების ქვედა ნაწილი და სამხრეთ კედელთან დაცული სანათლავის ნაშთი VI საუკუნისაა. ეკლესია ნავებად იყოფა თაღების საშუალებით. აფსიდი, ნავებს შორის ამოყვანილი ერთ-ერთი თაღედი და ღია ლუნეტები დასავლეთ და ჩრდილოეთ შესასვლელების თავზე ნალისებრი ფორმისაა. თავდაპირველად აქ სამი წყვილი ბოძი ყოფილა (ნაცვლად ახლანდელი ორისა). შენობის ძველი კედლები შიგნიდანაც და გარედანაც სუფთად თლილი მოყვითალო ტუფის დიდი კვადრებითაა ამოყვანილი. XVII საუკუნეში აღდგენილი კამარები, თაღები, ბურჯები, კედლების ნაწილები და კარნიზები აგურისაა. იმავე აღდგენის დროს თავდაპირველი სამი წყვილი ჯვრისებრი ბურჯი ორი წყვილი მრგვალი ბურჯით შეცვალეს. სამხრეთიდან ეკლესიას ჰქონდა თანადროული ეგვტერი, რომელსაც აღმოსავლეთით ეკვროდა ორი პატარა მართხკუთხა სათავსი. ეგვტერიც და სათავსებიც დანგრეულია, ჩანს მხოლოდ მათი კედლების ძირი. აშენებულია VI საუკუნეში, დაჩი უჯარმელის მეფობის დროს. გ. ჩუბინაშვილის მოსაზრებით, იგი უნდა იყოს „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ ქრონიკაში მოხსენიებული „მარიამწმიდა ეკლესია“. 1837 წლით დათარიღებულ ეგნატე იოსელიანის მიერ შედგენილ კატალოგში „მონასტრები, ეკლესიები ტფილისსა და მის მიდამოებში” ანჩისხატის ეკლესიის შესახებ ვკითხულობთ: ციტატა „ტფილისსავე შინა არს ეკკლესია ღვთის მშობლის შობისა 8-სა დღესა ზედა სეკდემბრისა თთჳსასა, აღშენებული ძველადვე სასახლითურთ კათოლიკოსისა ბაბილისაგან წელსა 634-სა, მეტოქედ ანუ ფოდვერიად მცხეთით ტფილისად მოსრულთა კათოლიკოსთათჳს. თუმცა უგუმბათო სიონური, მაგრამ ქვით-კირით კეთილნაშენი და კმად დიდი, და აქვს მაგალითი გუმბათისა შუჱნიერი. აქა ასვენია ხატი მაცხოვრისა იესო ქრისტესი, დროსა ლეო ისავრისა ხატთმბრძოლისასა და ხიზნული კონსტანტინუპოლით საათაბაგოდ ქვეყანასა ანჩეთისასა და მუნით შემდგომად მისვე ნებული აქა ეკკლესიასა ამას შინა, რომლისაცა სახელითა ვითარცა ხატი ეგრეთ ეკლესია ესე იწოდება ანჩისხატად, და ხატი ესე მარადის და აწცა ჰყოფს მრავალსა კურნებასა სარწმუნოვებით მთხოველთათჳს. ამას ეკკლესიასა შინა ივ (15) აგვისტოს მოვლენ სრულიად ტფილისელნი დღესასწაულობად ხატისა მის. და ეკკლესია ესე არის ქართველთ სობოროდ დადებული…“ პლატონ იოსელიანიც იმავე მოსაზრებაზეა და წერს, რომ ძეგლი VII საუკუნის დასაწყისში აშენდა და იკურთხა ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე, ბაბილა კათოლიკოსის მიერ, რომელიც ადარნასეს დროს მოღვაწეობდა. ციტატა „ანჩისხატის ტაძარი, იმთავითვე იკურთხა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის სახელზე. აშენდა საქართველოს კათოლიოსის ბაბილას მიერ ადარნასეს მმართველობის პერიოდში. ის წარმოადგენდა მცხეთის კათოლიკოსების რეზიდენციას თბილისში“ გიორგი ჩუბინაშვილმა ძეგლი გეგმისა და ზოგიერთი ელემენტის საფუძველზე დაათარიღა VI საუკუნის დასაწყისით და გამოთქვა მოსაზრება, რომ იგი უნდა ყოფილიყო "მოქცევაჲ ქართლისაჲს" ქრონიკაში მოხსენიებული "მარიამ წმიდაჲ ეკლესიაჲ", აგებული VI საუკუნეში დაჩი უჯარმელის მეფობის დროს. გადმოცემით, არაბთა ბატონობის პერიოდში ანჩისხატი იყო საქართველოში ერთადერთი ტაძარი, სადაც ღვთისმსახურთ ეძლეოდათ ზარების დარეკვის უფლება, ამიტომ მას „ზარის ეკლესიასაც“ ეძახდნენ. ანჩისხატის ტაძრის ტერიტორიაზე აშენებული იყო საქართველოს კათოლიკოსების სასახლე და ტაძარი, რომელიც მათი სასახლის კარის ეკლესიას წარმოადგენდა. ერეკლე II-ის მეფობაში ანჩისხატთან დაარსდა სემინარია. მუხრანთ უბანში მდებარე ტაძარი ოდითგანვე წარჩინებულ ქართველთა თავშესაყარი იყო. ანჩისხატი გამოირჩეოდა განათლებულ სასულიერო პირთა სიუხვით. მათი სულიერი ხელმძღვანელობით იზრდებოდნენ ქართველი უფლისწულები. ანჩისხატის სამშენებლო წარწერა 1675 წელს დომენტი III კათოლიკოსმა აღადგინა ის და ააგო აგურის...

The Anchiskhati Church or the Church of the Virgin Mary is located in the northern part of the Old City and is considered the oldest temple in Tbilisi and the second oldest one in Georgia. The temple got his name in the 17th century, after the icon of the Savior was transferred to the church from the Anchii Cathedral.

The church was built in the VI century by the order of the king of Iberia Dachi Ujarmeli, who made Tbilisi the capital of Georgia. Initially, the basilica was built of yellow tuff, but in 1958 the church was restored with an ordinary brick. The church has three entries and only one door is open. The temple is always dark and the atmosphere is mysterious. The walls are covered with frescoes and paintings.

The temple was repeatedly destroyed by the Turks and Persians and every time it was restored. In the XVII century, the church was altered, a vault was added to the church, a bell tower and a dome was built. The paintings of the church belong to the XIX century.

In the Soviet period, almost all the churches were either closed down or converted to prisons. The Anchiskhati church was converted into a museum of handicrafts. Every year on September 21, the church celebrates the Nativity of the...